Η Ουάσιγκτον φαίνεται πως αλλάζει στρατηγική απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία, υιοθετώντας τη νέα «φόρμουλα» του Ντόναλντ Τραμπ: λιγότερη διπλωματία, περισσότερα όπλα. Όπως έδειξαν και οι πρόσφατες δηλώσεις του στην Κνεσέτ -«ο “Μπίμπι” [σ.σ. Νετανιάχου] μου ζητούσε όπλα, και του τα έδινα. Αυτό οδήγησε τελικά στην ειρήνη»- ο Πρόεδρος των ΗΠΑ φαίνεται να πιστεύει ότι η ισχύς φέρνει σταθερότητα. Χθες εξέφρασε «μεγάλη απογοήτευση» για τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος, όπως είπε, «θα μπορούσε να έχει τελειώσει αυτόν τον πόλεμο, αλλά δεν το κάνει».

«Είμαι πολύ απογοητευμένος, γιατί ο Βλαντίμιρ κι εγώ είχαμε μια πολύ καλή σχέση. Πιθανώς εξακολουθούμε να έχουμε. Δεν ξέρω γιατί συνεχίζει αυτόν τον πόλεμο. Αυτός ο πόλεμος του έχει κάνει πολύ κακό», δήλωσε ο Τραμπ την Τρίτη σε δημοσιογράφους, δίπλα στον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, στον Λευκό Οίκο.

«Θα ήθελα να τον δω να τα καταφέρνει. Είχα μια πολύ καλή σχέση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά απλώς δεν θέλει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο. Και νομίζω ότι τον κάνει να φαίνεται πολύ άσχημος. Θα μπορούσε να τον τελειώσει γρήγορα», πρόσθεσε.

Ο Τραμπ κάλεσε τον Πούτιν να «βάλει πραγματικά ένα τέλος» στον πόλεμο, προειδοποιώντας πως «στη Ρωσία υπάρχουν αυτή τη στιγμή μεγάλες ουρές για βενζίνη… και ξαφνικά η οικονομία του θα καταρρεύσει».

Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης ότι ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα επισκεφθεί την Ουάσιγκτον την Παρασκευή. «Ξέρω τι έχει να πει. Θέλει όπλα. Θα ήθελε να έχει Tomahawks», σημείωσε.

Ο Τραμπ είχε δηλώσει την Κυριακή ότι θα έστελνε πυραύλους cruise Tomahawk στην Ουκρανία εάν ο πόλεμος με τη Ρωσία δεν επιλυθεί. Η Μόσχα έχει ήδη προειδοποιήσει πως μια πιθανή αποστολή πυραύλων Tomahawk στο Κίεβο «θα μπορούσε να έχει άσχημη κατάληξη».

Η «φόρμουλα» για τον τερματισμό του πολέμου

Καθώς η Ρωσία απορρίπτει τις διπλωματικές προσπάθειες του Τραμπ, ο Ζελένσκι επιστρέφει στον Λευκό Οίκο με στόχο να εξασφαλίσει περισσότερα όπλα. Για μήνες, το Κίεβο συμμετείχε σε γύρους ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Μόσχα, χωρίς να πιστεύει πραγματικά ότι θα υπάρξει αποτέλεσμα, προσπαθώντας ωστόσο να ανταποκριθεί στις πιέσεις του Τραμπ για μια διπλωματική λύση.

Μετά την απογοήτευση του Αμερικανού Προέδρου από την αδιαλλαξία της Μόσχας, η Ουκρανία βλέπει τώρα ένα «παράθυρο ευκαιρίας» να προωθήσει το αίτημά της για λιγότερες συνομιλίες και περισσότερα όπλα, καθώς και αυστηρότερες κυρώσεις που θα αναγκάσουν τη Ρωσία να διαπραγματευτεί σοβαρά τον τερματισμό του πολέμου.

Την Τρίτη, υψηλόβαθμη ουκρανική αντιπροσωπεία ξεκίνησε πολυήμερη επίσκεψη στην Ουάσιγκτον για να συζητήσει συμφωνίες αγοράς αμερικανικών όπλων, ικανών να πλήξουν στόχους στο εσωτερικό της Ρωσίας και να προστατεύσουν την Ουκρανία από αεροπορικές επιθέσεις.

Οι πύραυλοι Tomahawk

Ο Ζελένσκι αναμένεται να επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο την Παρασκευή, πιθανόν για να οριστικοποιήσει τις συμφωνίες αυτές. Ο ίδιος έχει επιμείνει ιδιαίτερα στην απόκτηση αμερικανικών πυραύλων Tomahawk, που θα ενίσχυαν σημαντικά τις δυνατότητες της Ουκρανίας για επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας.

Ο Τραμπ υπαινίχθηκε την Κυριακή ότι ενδέχεται να χρησιμοποιήσει την απειλή αποστολής των ισχυρών αυτών πυραύλων ως μέσο πίεσης προς τον Πούτιν. «Μπορεί να πω: “Αν αυτός ο πόλεμος δεν πρόκειται να λήξει, θα τους στείλω Tomahawks”», είπε από το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One.

Η προθυμία της κυβέρνησης Τραμπ να εξετάσει την αποστολή τέτοιων όπλων, κάτι που η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε αποκλείσει, σηματοδοτεί -σύμφωνα με αναλυτές- μια αλλαγή στην αμερικανική προσέγγιση για τον τερματισμό του πολέμου.

«Οι διπλωματικές προσπάθειες και οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις ήταν για μεγάλο διάστημα το νούμερο ένα θέμα στη δημόσια συζήτηση. Κάθε φορά όμως που η Ουκρανία προσπαθούσε να αλλάξει το αφήγημα, δεν έβρισκε κατανόηση από τους εταίρους της, ιδίως από την Ουάσιγκτον», δήλωσε ο Σεργκίι Σολόντσκι, διευθυντής του New Europe Center στο Κίεβο. «Τώρα φαίνεται πως μιλάμε την ίδια γλώσσα».

Οι ειδικοί πάντως αμφιβάλλουν ότι οι Tomahawk μπορούν να αλλάξουν ριζικά τα δεδομένα, καθώς συνήθως εκτοξεύονται από πλοία ή υποβρύχια – μέσα που η Ουκρανία δεν διαθέτει. Ο Πούτιν έχει δηλώσει ότι δεν περιμένει από την Ουάσιγκτον να προμηθεύσει την Ουκρανία με τέτοιους πυραύλους, προειδοποιώντας ωστόσο για τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης.

Παρά τους περιορισμούς, το Κίεβο ποντάρει στις επιθέσεις σε οικονομικούς και στρατιωτικούς στόχους εντός της Ρωσίας, όπως διυλιστήρια και εργοστάσια όπλων, με στόχο να αυξήσει το κόστος του πολέμου για τη Μόσχα και να την ωθήσει σε διαπραγμάτευση.

Ο Τραμπ, εξάλλου, έχει εκφραστεί υπέρ αυτής της στρατηγικής, καλώντας το καλοκαίρι την Ουκρανία να «περάσει στην επίθεση» αντί να περιορίζεται στην άμυνα.

Το Κίεβο έμαθε να «μιλά» τη γλώσσα της Ουάσινγκτον

Ο Τραμπ και ο Ζελένσκι είχαν δύο διαδοχικές τηλεφωνικές επικοινωνίες το Σαββατοκύριακο, τις οποίες ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε «πολύ παραγωγικές» για την ενίσχυση της στρατιωτικής βοήθειας. Ερωτηθείς τη Δευτέρα αν θα συναντηθεί με τον Ζελένσκι την Παρασκευή, ο Τραμπ απάντησε: «Νομίζω πως ναι».

Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η ουκρανική αντιπροσωπεία στην Ουάσιγκτον θα διαπραγματευθεί την αγορά συστημάτων αεράμυνας και πυραυλικών συστημάτων, εκτός από τους Tomahawk. Προηγουμένως είχε δηλώσει πως η Ουκρανία έχει ετοιμάσει έναν κατάλογο όπλων προς αγορά από τις ΗΠΑ, αξίας περίπου 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Παράλληλα, θα συζητηθεί συμφωνία για την πώληση ουκρανικών drones στις ΗΠΑ και την έναρξη κοινής παραγωγής.

Η επιλογή του Κιέβου να εστιάσει σε εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ δείχνει πως έχει μάθει να «μιλά τη συναλλακτική γλώσσα» του Τραμπ. Ενώ η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε διαθέσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια, η κυβέρνηση Τραμπ προκρίνει τις επενδύσεις και τις πωλήσεις με αντάλλαγμα κέρδη. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την πρόταση για αγορά αεράμυνας και πυραύλων «μεγάλη συμφωνία» (mega deal).

Επικεφαλής της ουκρανικής αποστολής στην Ουάσιγκτον είναι η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιριτένκο, η οποία έχει ήδη εμπειρία συνεργασίας με την κυβέρνηση Τραμπ, έχοντας διαπραγματευθεί φέτος την άνοιξη μια συμφωνία που παραχωρεί στις ΗΠΑ προνομιακή πρόσβαση στα ορυκτά της Ουκρανίας.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η απομάκρυνση της Ουάσιγκτον από την παραδοσιακή διπλωματία προς την πιο επιθετική γραμμή του Κιέβου οφείλεται κυρίως στην απόφαση της Μόσχας να απορρίψει τις συνομιλίες ενώ εντείνει τις επιθέσεις της. Ο Τραμπ, που αρχικά είχε εκφράσει θαυμασμό για τον Πούτιν, άλλαξε τόνο το καλοκαίρι λέγοντας πως «μιλάει ωραία και μετά βομβαρδίζει τους πάντες το βράδυ».

«Η υποστήριξη της Ουκρανίας μπορεί να προσφέρει στον Τραμπ πολύ ταχύτερα και καλύτερα αποτελέσματα από το να στηρίζει κάποιον που δεν είναι έτοιμος ή πρόθυμος να διαπραγματευτεί», δήλωσε ο Ολεξάντρ Κράεφ, επικεφαλής του προγράμματος Βόρειας Αμερικής στο ινστιτούτο Ukrainian Prism.

Το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει αυτή η μεταστροφή μένει να φανεί. Μετά την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, ο Τραμπ δήλωσε ότι επιθυμεί να επικεντρωθεί σε μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πέσκοφ, δήλωσε την Τρίτη πως η Ρωσία «καλωσορίζει τέτοιες προθέσεις» και «παραμένει ανοιχτή και έτοιμη για ειρηνικό διάλογο».

Αν και οι Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν αναγνωρίσει πως δεν μπορούν να ανακαταλάβουν όλα τα εδάφη τους μόνο με τη βία, η δήλωση αυτή ενίσχυσε την εκστρατεία τους για περισσότερα όπλα. Το Κίεβο πιστεύει ότι, παρά τις συζητήσεις για «εγγυήσεις ασφαλείας» από τη Δύση, μόνο μια τεράστια στρατιωτική ενίσχυση μπορεί να αναγκάσει τη Ρωσία να σταματήσει την επιθετικότητά της και να αποτρέψει νέες εισβολές.

«Δεν υπάρχουν εγγυήσεις ασφαλείας, πέρα από τους φίλους και τα όπλα», είπε ο Ζελένσκι στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον περασμένο μήνα, μία ημέρα μετά τη μεταστροφή του Τραμπ. «Αν ένα έθνος θέλει ειρήνη, πρέπει να δουλέψει πάνω στα όπλα. Είναι άρρωστο, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα. Όχι το διεθνές δίκαιο, ούτε η συνεργασία — τα όπλα καθορίζουν ποιος θα επιβιώσει».

Με πληροφορίες από: Reuters, Anadolu, New York Times