Η Καλιφόρνια έγινε η δεύτερη πολιτεία των ΗΠΑ που επεκτείνει το δικαίωμα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής, στα νευρωνικά δεδομένα ενός ατόμου, σύμφωνα με νόμο που υπέγραψε ο Δημοκρατικός κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ, το Σάββατο (28/09). Συγκεκριμένα, ο νέος νόμος αποσκοπεί στην προστασία των εγκεφαλικών δεδομένων των ανθρώπων από τις εταιρείες νευροτεχνολογίας.

Ένας αυξανόμενος αριθμός προϊόντων τεχνολογίας υπόσχονται να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση γνωστικών προβλημάτων: εφαρμογές για διαλογισμό, για βελτίωση της συγκέντρωσης και για τη θεραπεία καταστάσεων ψυχικής υγείας όπως η κατάθλιψη. Τα προϊόντα αυτά παρακολουθούν και καταγράφουν εγκεφαλικά δεδομένα, τα οποία κωδικοποιούν σχεδόν όλα όσα συμβαίνουν στο μυαλό των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των σκέψεων, των συναισθημάτων και των προθέσεών τους.

Ο νέος νόμος, ο οποίος πέρασε τόσο από την πολιτειακή συνέλευση όσο και από τη γερουσία της Καλιφόρνιας χωρίς την ένσταση των ψηφοφόρων, τροποποιεί τον ισχύοντα νόμο της πολιτείας για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των καταναλωτών, συμπεριλαμβάνοντας τα «νευρωνικά δεδομένα» στις «ευαίσθητες προσωπικές πληροφορίες». Αυτά περιλαμβάνουν δεδομένα που παράγονται από την εγκεφαλική δραστηριότητα ενός χρήστη και το πλέγμα των νεύρων που εκτείνεται στο υπόλοιπο σώμα.

«Είμαι πολύ ενθουσιασμένος», δήλωσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζος Μπέκερ, από την Καλιφόρνια, ο οποίος υποστήριξε το νομοσχέδιο. «Είναι σημαντικό να είμαστε ξεκάθαροι όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής των νευρικών δεδομένων – ένα πολύ σημαντικό σύνολο δεδομένων που ανήκει στους ανθρώπους» σημείωσε.

Η Καλιφόρνια, η οποία φιλοξενεί δεκάδες χιλιάδες τεχνολογικές νεοφυείς επιχειρήσεις, αποτελεί κόμβο τεχνολογικής καινοτομίας. Ο κόμβος αυτός περιλαμβάνει μικρότερες εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογίες για τον εγκέφαλο, αλλά και γίγαντες της τεχνολογίας όπως η Meta και η Apple, οι οποίες επίσης αναπτύσσουν συσκευές που συλλέγουν τεράστιους όγκους εγκεφαλικών δεδομένων.

Το νομοσχέδιο επεκτείνει το ίδιο επίπεδο προστασίας στα νευρωνικά δεδομένα που ισχύει και για άλλα δεδομένα που θεωρούνται ήδη ευαίσθητα σύμφωνα με τον νόμο περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων των καταναλωτών της Καλιφόρνιας, όπως DNA και δακτυλικά αποτυπώματα, γνωστά ως βιομετρικές πληροφορίες. Οι χρήστες μπορούν πλέον να περιορίσουν τα δεδομένα που συλλέγει μια εταιρεία νευροτεχνολογίας από αυτούς. Μπορούν επίσης να εξαιρεθούν από τις εταιρείες που πωλούν ή μοιράζονται τα δεδομένα τους.

Σε αντίθεση με τις ιατρικές συσκευές, οι οποίες πρέπει να συμμορφώνονται με τους ομοσπονδιακούς νόμους περί υγείας, οι συσκευές νευροτεχνολογίας είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτες, τονίζουν οι ειδικοί.

Μια έκθεση του Απριλίου που συνέταξε το Ίδρυμα Neurorights, μια ομάδα υπεράσπισης που πιέζει για νόμους για την προστασία των εγκεφαλικών δεδομένων των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, εξέτασε έγγραφα πολιτικής 30 εταιρειών και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι σχεδόν όλες έχουν πρόσβαση στα νευρωνικά δεδομένα των χρηστών τους καθώς δεν υπάρχουν ουσιαστικοί κανόνες για τον περιορισμό της πρόσβασης. Περισσότερες από τις μισές επιτρέπουν επίσης την κοινοποίηση των δεδομένων των χρηστών σε τρίτους.

Ο νέος νόμος είναι «ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός», δήλωσε ο Τζάρεντ Γκένσερ, γενικός σύμβουλος του ιδρύματος, το οποίο σε συζητήσεις με νομοθέτες σε άλλες μεγάλες πολιτείες, όπως η Φλόριντα, το Τέξας και η Νέα Υόρκη.

Ο νόμος έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, λένε οι ειδικοί. Οι επιστήμονες έχουν ήδη καταφέρει να αποκωδικοποιήσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων με εκπληκτική ακρίβεια, δήλωσε ο Ραφαέλ Γιούστε, νευροεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και πρόεδρος του Ιδρύματος Neurorights.

Το νομοσχέδιο της Καλιφόρνιας κέρδισε ευρεία υποστήριξη από διάφορες ιατρικές οργανώσεις και οργανισμούς που ρυθμίζουν την προστασία της ιδιωτικής ζωής, συμπεριλαμβανομένης της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας, η οποία εκπροσωπεί περισσότερους από 40.000 νευροεπιστήμονες και νευρολόγους σε ολόκληρη τη χώρα. Ωστόσο, ορισμένοι εμπειρογνώμονες αμφισβητούν κατά πόσον τα νευρωνικά δεδομένα καλύπτονταν ήδη από άλλα τμήματα του νομοσχεδίου που συνδέονται με τις βιομετρικές πληροφορίες, ακόμη και αν δεν αναφερόταν ρητά.

Άλλοι εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι το νομοσχέδιο εστιάζει υπερβολικά στη ρύθμιση των νευρωνικών δεδομένων, ενώ θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην αποτροπή των εταιρειών από το να μπορούν να κάνουν παρεμβατικά συμπεράσματα για τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων, ανεξάρτητα από το αν τα δεδομένα είναι νευρωνικά ή το είδος της τεχνολογίας που χρησιμοποιείται.

«Αυτό που έχει σημασία είναι ότι καταλήγετε σε ένα συμπέρασμα που παραβιάζει ακραία τα δικαιώματα της ιδιωτικής μου ζωής», δήλωσε ο Μαρτσέλο Ιένκα, καθηγητής ηθικής της τεχνητής νοημοσύνης και της νευροεπιστήμης στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου, στη Γερμανία, ο οποίος δεν συμμετείχε στη διαμόρφωση του νομοσχεδίου. Το αν αυτό το συμπέρασμα αφορά την αναγνώριση προσώπου, τη νευροτεχνολογία, τους βιοαισθητήρες ή άλλη τεχνολογία δεν έχει σημασία, πρόσθεσε.

Μια καλύτερη προσέγγιση, επισήμανε, θα ήταν η ρύθμιση των αλγορίθμων που παράγουν αυτές τις προβλέψεις, αντί να στοχεύουν ειδικά τα νευρωνικά δεδομένα και τις εταιρείες νευροτεχνολογίας.

Το TechNet, ένα δίκτυο που εκπροσωπεί εταιρείες τεχνολογίας όπως η Meta, η Apple και η OpenAI, επίσης τάχθηκε κατά του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι η συμπερίληψη του περιφερικού νευρικού συστήματος – η σειρά των νεύρων που εκτείνονται από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό στο υπόλοιπο σώμα – στο νομοσχέδιο, θα «ενοχοποιήσει σχεδόν κάθε τεχνολογία που καταγράφει οτιδήποτε σχετικά με την ανθρώπινη συμπεριφορά».

Το τελικό σχέδιο του νομοσχεδίου διατήρησε τη διατύπωση σχετικά με το περιφερικό νευρικό σύστημα, αλλά όρισε ότι οι πληροφορίες που προκύπτουν από μη νευρικά δεδομένα δεν θα καλύπτονται από το νόμο. Στην πραγματικότητα, οι συσκευές που μετρούν άλλα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου σώματος, όπως ο καρδιακός ρυθμός, η αρτηριακή πίεση, η γλυκόζη ή τα επίπεδα ορμονών ενός ατόμου, δεν καλύπτονται από το νομοσχέδιο.

«Νομίζω ότι αυτή η τροπολογία επιτυγχάνει μια καλή ισορροπία στην προσπάθεια να προστατευθούν οι καταναλωτές, αφήνοντας παράλληλα κάποιο περιθώριο στις επιχειρήσεις που συμμορφώνονται με το νόμο να παρέχουν υπηρεσίες που επιθυμούν οι καταναλωτές», δήλωσε ο Όουεν Τζόουνς, καθηγητής δικαίου και βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Βάντερμπιλτ.

Το νομοσχέδιο, δήλωσε ο γερουσιαστής Μπέκερ, δημιουργεί προηγούμενο για τις εταιρείες τεχνολογίας σε παγκόσμιο επίπεδο.

ΠΗΓΗ: NYT