Ο Ντόναλντ Τραμπ, πρόεδρος των ΗΠΑ, ανακοίνωσε μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, έπειτα από συνομιλίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και την ομάδα του που επικοινώνησε με την Τεχεράνη. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία θα τεθεί σε εφαρμογή υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν δεν θα εξαπολύσει νέες επιθέσεις.
Η συμφωνία προήλθε μετά από κλιμάκωση των επιθέσεων, συμπεριλαμβανομένων αμερικανικών βομβαρδισμών σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η επιτυχία της εκεχειρίας θα μπορούσε να βελτιώσει την εικόνα του Τραμπ ως ειρηνοποιού, παρά τις ανησυχίες στην εκλογική του βάση για στρατιωτική εμπλοκή.
Πιο αναλυτικά
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μεσολάβησε για τη συμφωνία κατάπαυσης τους πυρός μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, έπειτα από συνομιλίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ παράλληλα η ομάδα του διεξήγαγε συνομιλίες με την Τεχεράνη, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου.
Ο αξιωματούχος, που παρείχε στο Reuters λεπτομέρειες για την εκεχειρία υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι «το Ισραήλ συμφώνησε στην εκεχειρία υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν δεν θα εξαπολύσει νέες επιθέσεις».
Όπως δήλωσε, το Ιράν «έδωσε σήμα ότι δεν θα υπάρξουν περαιτέρω επιθέσεις».
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, στις απευθείας και έμμεσες επαφές με το Ιράν συμμετείχαν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, και ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα τη Δευτέρα ότι «μια πλήρης και απόλυτη εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν θα τεθεί σε ισχύ εντός των επομένων ωρών», λίγο αφότου οι δύο πλευρές απείλησαν με νέες επιθέσεις.
«Αυτό είναι το τέλος του πολέμου. Είναι ένα σπουδαίο γεγονός για το Ισραήλ και τον κόσμο», είπε ο Τραμπ στο Axios το βράδυ της Δευτέρας.
Η εκεχειρία ανακοινώθηκε έπειτα από ένα τεταμένο Σαββατοκύριακο.
Οι ΗΠΑ έριξαν βόμβες ισχύος 30.000 λιβρών σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, με την Τεχεράνη να απαντά εκτοξεύοντας πυραύλους κατά αμερικανικής βάσης στο Κατάρ, χωρίς να υπάρξουν θύματα.
Κατά τον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός Πρόεδρος έδωσε εντολή στον Στιβ Γουίτκοφ να μεταφέρει στους Ιρανούς την πρόθεσή του να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Όπως αναφέρει στο Axios πηγή με άμεση γνώση του θέματος, οι Ιρανοί αρνήθηκαν να προσέλθουν στον διάλογο και δήλωσαν ότι η διπλωματία θα ήταν εφικτή μόνο αφότου πάρουν εκδίκηση με πλήγματα κατά αμερικανικών στόχων.
Τρεις ώρες μετά την ιρανική επίθεση, ο Τραμπ εξέδωσε δήλωση ευχαριστώντας το Ιράν για την «έγκαιρη προειδοποίηση» όσον αφορά την «πολύ αδύναμη» –όπως τη χαρακτήρισε– πυραυλική επίθεση.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου είπε στο Reuters ότι ο Τραμπ ζήτησε συνομιλίες με το Ισραήλ και το Ιράν λίγο μετά τις αμερικανικές επιδρομές.
«Πάρτε τηλέφωνο… τους Ιρανούς», ήταν η εντολή του Τραμπ προς την ομάδα του το βράδυ του Σαββάτου, είπε ο αξιωματούχος.
«Βρείτε μου τον “Μπίμπι” [Μπενιαμίν Νετανιάχου]. Θα κάνουμε ειρήνη», πρόσθεσε ο αξιωματούχος, παραθέτοντας τα λόγια του Τραμπ.
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο που μίλησε στο Axios, ο Νετανιάχου συμφώνησε στην εκεχειρία και είπε ότι το Ισραήλ δεν θα εξαπολύσει άλλες επιθέσεις, εφόσον το Ιράν σταματήσει να εκτοξεύει πυραύλους.
Ο Τραμπ μίλησε με τον εμίρη του Κατάρ, Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θανί, ενώ ο Βανς επικοινώνησε με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θανί, ο οποίος μετέφερε το μήνυμα στην Τεχεράνη και οριστικοποίησε τους όρους της εκεχειρίας – περιλαμβανομένου και του χρόνου έναρξής της.
Η ομάδα Τραμπ είχε διαπραγματευτεί με το Ιράν πέντε φορές τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της σύγκρουσης, αλλά οι συνομιλίες κατέρρευσαν όταν η Τεχεράνη επέμεινε στο αίτημά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Ο Τραμπ είχε ανακοινώσει την Πέμπτη ότι θα αποφάσιζε για τη χρήση στρατιωτικής ισχύος από τις ΗΠΑ «εντός δύο εβδομάδων», αλλά μέχρι το απόγευμα του Σαββάτου είχε δώσει εντολή για τις βομβιστικές επιθέσεις στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Η χωρίς προηγούμενο απόφαση του Τραμπ να βομβαρδίσει πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τα ξημερώματα της Κυριακής σηματοδότησε μια στροφή από την πάγια θέση του, ότι θα απέφευγε στρατιωτικές επεμβάσεις σε πολέμους στο εξωτερικό.
Η στρατιωτική εμπλοκή στο πλευρό του συμμάχου Ισραήλ προκάλεσε ανησυχία στην εκλογική του βάση, η οποία στηρίζει σταθερά την υπόσχεσή του να κρατήσει τις ΗΠΑ μακριά από πολεμικές συρράξεις.
Εφόσον η εκεχειρία διατηρηθεί, ενδέχεται να κατευνάσει τις επικρίσεις και να ενισχύσει την εικόνα του Τραμπ ως ειρηνοποιού.
