Επιστήμονες ανακοίνωσαν πως δίνουν έπαθλο ενός εκατομμυρίου ευρώ σε όποιον καταφέρει να «σπάσει» σπάνιο αρχαίο κώδικα.

Κάθε εβδομάδα, ο Rajesh Rao, ένας επιστήμονας πληροφορικής, λαμβάνει μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από ανθρώπους που ισχυρίζονται ότι έχουν αποκρυπτογραφήσει μια αρχαία γραφή που… βάζει δύσκολα στους μελετητές εδώ και δεκαετίες.

«Ισχυρίζονται ότι το έχουν λύσει και ότι η “υπόθεση έχει κλείσει”», λέει ο κ. Rao, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον και συγγραφέας μελετών για την μυστυριώδη αυτή γραφή της κοιλάδας του Ινδού.

Ο πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού ή Χαράππαν [Χαράπειος] – μία από τις πρώτες αστικές κοινωνίες στον κόσμο – εμφανίστηκε πριν από 5.300 χρόνια στη σημερινή βορειοδυτική Ινδία και το Πακιστάν. Από την ανακάλυψή του πριν από έναν αιώνα, περίπου 2.000 τοποθεσίες έχουν αποκαλυφθεί σε ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή.

Ήδη από το 4000 π.Χ. γνωρίζουμε πλέον πως είχε αναπτυχθεί ένας διακριτός περιφερειακός πολιτισμός, προ-Χαράπειος, στην περιοχή. Τον ονομάζουμε προ-Χαράπειο επειδή τα υπολείμματα του βρίσκονται στα πρώιμα στρώματα των πόλεων του πολιτισμού της κοιλάδας του Ινδού.

Εκτενή εμπορικά δίκτυα συνέδεαν τον πολιτισμό αυτό με τους υπόλοιπους περιφερειακούς πολιτισμούς και τις απόμακρες πηγές πρώτων υλών, όπως του lapis lazuli και άλλων υλικών για την παραγωγή διακοσμητικών χαντρών.

Οι χωρικοί, στο μεταξύ, εισήγαγαν πολυάριθμες καλλιέργειες, ανάμεσα στις οποίες συμπεριλαμβάνεται το μπιζέλι, ο σπόρος του σουσαμιού, το βαμβάκι. Επίσης, εξημέρωσαν ένα ευρύ φάσμα κατοικίδιων ζώων, ανάμεσα στα οποία συμπεριλαμβανόταν ο υδροβούβαλος, ένα ζώο ουσιαστικό ακόμη και σήμερα για τη γεωργική παραγωγή σε όλη την Ασία.

Καθώς ο πολιτισμός δημιουργήθηκε κατά μήκος του Ινδού ποταμού στην ινδική υποήπειρο, τα αρχαιολογικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι πιθανώς επηρέασε σε σημαντικό βαθμό τον ινδουϊστικό πολιτισμό.

Είναι δε τόσο σημαντικός, ώστε τούτος ο πολιτισμός θεωρείται μαζί με τους συγχρόνους του, τον Μεσοποταμιακό και τον Αιγυπτιακό πολιτισμό, ως ένας από τους τρεις αρχαιότερους πολιτισμούς πάνω στον πλανήτη, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα στοιχεία της εμφάνισης πόλεων, της γεωργίας, της αρχιτεκτονικής και της γραφής.

Πρώτον, ο σχετικά μικρός αριθμός των γραφών – περίπου 4.000 από αυτές, σχεδόν όλες σε μικρά αντικείμενα όπως σφραγίδες, κεραμικά και πινακίδες.

Στη συνέχεια, υπάρχει η συντομία κάθε γραφής – μέσο μήκος περίπου πέντε σημεία ή σύμβολα – χωρίς μεγάλα κείμενα σε τοίχους, πινακίδες ή πέτρινες πλάκες.

Οι πιο συχνές επιγραφές απαντώνται σε τετράγωνες σφραγίδες: γραμμές σημείων ή συμβόλων διατρέχουν την κορυφή τους, με ένα κεντρικό ζωικό μοτίβο – συχνά έναν μονόκερο – και ένα άλλο αντικείμενο δίπλα του, το νόημα του οποίου παραμένει άγνωστο.

Δεν υπάρχει επίσης ένα δίγλωσσο αντικείμενο όπως η φημισμένη Στήλη της Ροζέτας, η οποία βοήθησε τους μελετητές να αποκωδικοποιήσουν τα αιγυπτιακά ιερογλυφικά.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην αποκρυπτογράφηση της γραφής του Ινδού χρησιμοποίησαν την επιστήμη των υπολογιστών για να αντιμετωπίσουν αυτό το αρχαίο αίνιγμα. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνικές μηχανικής μάθησης για να αναλύσουν τη γραφή, προσπαθώντας να εντοπίσουν μοτίβα και δομές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην κατανόησή της.

Η Yadav και οι συνερευνητές της βρήκαν 67 σημάδια που αντιπροσωπεύουν το 80% της γραφής. Ένα σημάδι που μοιάζει με βάζο με δύο λαβές αποδείχθηκε ότι είναι το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο σημάδι.

Οι ερευνητές K Rajan και R Sivananthan ανέλυσαν πάνω από 14.000 θραύσματα κεραμικών που έφεραν γκράφιτι και επιγραφές από 140 ανασκαφικές τοποθεσίες στο Ταμίλ Ναντού, οι οποίες περιλάμβαναν περισσότερα από 2.000 σύμβολα.

Πολλά από αυτά τα σημάδια μοιάζουν πολύ με εκείνα της γραφής της κοιλάδας του Ινδού, με το 60% των συμβόλων να ταιριάζουν και πάνω από το 90% των συμβόλων γκράφιτι της Νότιας Ινδίας να έχουν «παραλληλισμούς» με εκείνα του πολιτισμού της κοιλάδας του Ινδού, υποστηρίζουν οι ερευνητές.

Πολλοί πιστεύουν ότι η κίνηση του Stalin να ανακοινώσει ένα βραβείο τον τοποθετεί ως έναν ακλόνητο υπέρμαχο της κληρονομιάς και του πολιτισμού των Ταμίλ, αντιπαραβάλλοντας το κόμμα Bharatiya Janata (BJP) του Ναρέντρα Μόντι, το οποίο κυβερνά στο Δελχί.

Αλλά οι ερευνητές είναι βέβαιοι ότι δεν θα υπάρξουν σύντομα διεκδικητές για το παραπάνω βραβείο. «Τι έγραφαν και τι ήθελαν να μας πουν οι άνθρωποι της κοιλάδας του Ινδού; Μακάρι να ξέραμε», καταλήγει εμφατικά η Yadav.