Σε μια εποχή που η ευεξία βρίσκεται στο επίκεντρο, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τρόφιμα και ποτά τα οποία, αν και γευστικά, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη στον οργανισμό μας. Ειδικοί στους τομείς της ογκολογίας και της διατροφής, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι επτά από τις πιο επικίνδυνες ομάδες τροφίμων ανήκουν σε μια συγκεκριμένη κατηγορία: εκείνες που περιέχουν συντηρητικά.

Ο κίνδυνος των συντηρητικών και των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων

Όπως εξήγησε ο David Cox, στην προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η γρήγορη αλλοίωση των τροφίμων, η βιομηχανία ανέπτυξε τον 20ό αιώνα βιομηχανικά συντηρητικά που μπορούν να διατηρήσουν τα προϊόντα αναλλοίωτα ακόμη και για χρόνια.

Ωστόσο, προσθέτοντας συντηρητικά, οι κατασκευαστές υποβάλλουν το τρόφιμο σε επεξεργασία και σε ορισμένες περιπτώσεις, σε υπερ-επεξεργασία (ultra-processing) για να παραμείνει «φρέσκο». Στην ουσία, αφαιρούν από το τρόφιμο τη φυσική, θρεπτική του αξία.

Τα τελευταία χρόνια, η ανησυχία για τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι διαδικασίες επηρεάζουν τα εσωτερικά μας όργανα έχει οδηγήσει σε πολυάριθμες μελέτες γύρω από τις πιθανές βλάβες των «αριθμών Ε», όπως συχνά αποκαλούνται τα πρόσθετα.

Η έρευνα αυτή εντάθηκε ιδιαίτερα μετά τη διαπίστωση ότι τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ στα άτομα κάτω των 50 ετών. Οι επιστήμονες αποδίδουν πολλά από αυτά τα κρούσματα στην εξάρτηση της “Gen Z” από τα εύκολα προσβάσιμα και συχνά οικονομικά υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα.

Αυτές οι ομάδες τροφίμων έχουν επίσης συνδεθεί με:

• Αύξηση των περιπτώσεων διαβήτη στις ηλικίες 40 και 50 ετών.
• Υψηλότερο κίνδυνο διάγνωσης καρκίνου του μαστού.
• Υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.

Με γνώμονα τα παραπάνω, οι ειδικοί εξέδωσαν προειδοποίηση για επτά συγκεκριμένες τροφές που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου.

7 τροφές που πρέπει να αποφεύγετε για να μειώσετε τον κίνδυνο, σύμφωνα με ειδικούς

Αν το καθημερινό σας γεύμα περιλαμβάνει συχνά αλλαντικά ή έτοιμες σάλτσες, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ίσως ήρθε η ώρα για μερικές σημαντικές αλλαγές. Η αντικατάσταση ορισμένων τροφών με πιο φυσικές εναλλακτικές μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο μακροχρόνιων ασθενειών.

• Επεξεργασμένα κρέατα (Αλλαντικά)
• Συμπυκνωμένοι χυμοί και αναψυκτικά (Cordials)
• Dressings σαλάτας με ξύδι
• Έτοιμες σάλτσες ζυμαρικών σε βάζο
• Γλυκά
• Τυποποιημένα crumpets (Τηγανίτες)
• Ψωμί του σούπερ μάρκετ

Επεξεργασμένα κρέατα (Αλλαντικά)

Αν δεν μπορείτε να αντισταθείτε στο μπέικον ή το σάντουιτς με ζαμπόν, οι ειδικοί προτείνουν να στραφείτε προς πιο υγιεινές επιλογές, όπως το ψάρι. Ο λόγος είναι ότι τα επεξεργασμένα κρέατα είναι γεμάτα νιτρικά άλατα, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη διατήρηση του χρώματος και την πρόληψη της βακτηριακής ανάπτυξης. Οι ουσίες αυτές έχουν συνδεθεί άμεσα με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

«Η συστηματική κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος έχει ταξινομηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως καρκινογόνο της Ομάδας 1», αναφέρει η διατροφολόγος Rhiannon Lambert. «Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να φοβόμαστε αυτά τα τρόφιμα, αλλά επιβεβαιώνει την ανάγκη να περιορίσουμε την κατανάλωσή τους, δίνοντας προτεραιότητα σε μια διατροφή με ολόκληρες, μη επεξεργασμένες τροφές».

Συμπυκνωμένοι χυμοί και αναψυκτικά (Cordials)

Οι φρουτώδεις συμπυκνωμένοι χυμοί που αραιώνονται με νερό μπορεί να φαίνονται αθώοι, αλλά συχνά περιέχουν σορβικό κάλιο και θειώδη άλατα. Η Orla Flannery, λέκτορας διατροφολογίας, προτείνει την αντικατάστασή τους με φυσικά αρωματικά στο νερό, όπως φέτες αγγουριού ή λεμονιού. Έτσι, δίνετε γεύση στο νερό χωρίς γλυκαντικά ή συντηρητικά.

Προσοχή: Μην ξεχνάτε να αλλάζετε το περιεχόμενο στο τέλος της ημέρας, καθώς τα φυσικά συστατικά μπορεί να υποστούν ζύμωση.

Dressings σαλάτας με ξύδι

Μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά το ξύδι σε ορισμένα τυποποιημένα dressings περιέχει οξικό οξύ σε συνδυασμό με άλλα πρόσθετα για να παρατείνεται η διάρκεια ζωής τους στο ράφι. Μελέτες έχουν δείξει πιθανή συσχέτιση μεταξύ αυτών των πρόσθετων και του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη ή ορισμένων μορφών καρκίνου.

Η διατροφολόγος Federica Amati εξηγεί ότι το πρόβλημα έγκειται στην προσθήκη χημικών στοιχείων που δεν υπήρχαν στην αρχική “μήτρα” της τροφής.

Υγιεινές εναλλακτικές:

Αντί για έτοιμα dressings, προτιμήστε φυσικές μαρινάδες από εσπεριδοειδή. Εναλλακτικές επιλογές που συνήθως δεν περιέχουν επεξεργασμένο οξικό οξύ είναι:

• Γουακαμόλε (Guacamole)
• Σάλτσα γιαουρτιού με μέντα
• Σπιτική μαγιονέζα με χυμό λεμονιού
• Σάλτσα σόγιας (Soy sauce)

Έτοιμες σάλτσες ζυμαρικών σε βάζο

Μετά από μια κουραστική μέρα στη δουλειά, η ιδέα του να φτιάξετε μια σάλτσα ντομάτας με βασιλικό ή μια κρεμώδη καρμπονάρα από το μηδέν φαντάζει εξαντλητική. Για τον λόγο αυτό, πολλοί καταφεύγουν στις έτοιμες σάλτσες ζυμαρικών.

Ωστόσο, υπάρχει λόγος που αυτά τα βαζάκια μένουν για καιρό στο ντουλάπι σας. Οφείλεται σε έναν δυνητικά επιβλαβή συνδυασμό συντηρητικών, όπως τα οξικά άλατα και τα ερυθορβικά άλατα.

Μπορεί η μαγειρική να φαντάζει κόπος, αλλά σύμφωνα με τον ειδικό Flannery, είναι πιο ωφέλιμο για την υγεία σας να επιλέξετε μια φρέσκια σάλτσα. «Μια σάλτσα που μένει στο ράφι για έξι μήνες περιέχει πολύ περισσότερα συντηρητικά και πιθανότατα μεγάλες ποσότητες αλατιού και ζάχαρης», εξηγεί ο ειδικός. «Αντί γι’ αυτό, ανοίξτε μια κονσέρβα με ολόκληρες ντομάτες —που κοστίζει λιγότερο— και προσθέστε αποξηραμένα βότανα και εποχιακά λαχανικά. Αυτή είναι η υγιεινή εναλλακτική».

Γλυκά

Μπορεί να ακούγεται προφανές και σύμφωνο με όσα προειδοποιούν οι γονείς εδώ και δεκαετίες, αλλά τελικά τα γλυκά και τα ζαχαρώδη είναι εξαιρετικά επιβλαβή. Αυτές οι πολύχρωμες, ξινές λιχουδιές είναι γεμάτες συντηρητικά όπως το οξικό και το κιτρικό οξύ, τα οποία δεν καταστρέφουν μόνο τα δόντια, αλλά επηρεάζουν αρνητικά και την υγεία του εντέρου.

Τυποποιημένα crumpets (Τηγανίτες)

Είναι αναμφίβολα απολαυστικά με βούτυρο, αλλά η εξαιρετικά μεγάλη διάρκεια ζωής των συσκευασμένων crumpets σημαίνει ότι προκαλούν περισσότερο κακό παρά καλό. Όπως και πολλά άλλα αρτοσκευάσματα, είναι «φορτωμένα» με σορβικό κάλιο, το οποίο τα διατηρεί αναλλοίωτα για μήνες.

Αν δεν μπορείτε να τα βγάλετε εντελώς από τη διατροφή σας, ο Flannery συνιστά να τα αντικαταστήσετε με ψωμί με προζύμι (sourdough), το οποίο έχει φυσικά χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αλάτι και δεν περιέχει πρόσθετα συντηρητικά.

Ψωμί του σούπερ μάρκετ

Παρά το γεγονός ότι πολλές φορές λήγουν λίγες μέρες μετά το άνοιγμα, τα ψωμιά του σούπερ μάρκετ (τοστ, πίτες, μπαγκέτες) περιέχουν σορβικά ή οξικά άλατα για να εμποδίζουν τη μούχλα. Οι ειδικοί συνιστούν στους λάτρεις των υδατανθράκων να προτιμούν φρεσκοψημένο ψωμί από τον φούρνο της γειτονιάς, ψωμί με προζύμι ή προϊόντα με τη μικρότερη δυνατή λίστα συστατικών.