Αντιπροσωπείες υψηλού επιπέδου από τις τρεις χώρες κατευθύνονται στο Άμπου Ντάμπι για τις διαπραγματεύσεις, μία ημέρα μετά τη συνάντηση Τραμπ–Ζελένσκι στο Νταβός και λίγες ώρες αφότου ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ είχε πολύωρες νυχτερινές συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο.  Παρά το γεγονός ότι οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της χειρότερης σύγκρουσης στην Ευρώπη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έχουν ενταθεί, Μόσχα και Κίεβο εξακολουθούν να βρίσκονται σε πλήρη διαφωνία για το κομβικό ζήτημα των εδαφών σε μια μεταπολεμική συμφωνία.

Η Ρωσία, η οποία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, επανέλαβε σήμερα ότι δεν αποσύρει την απαίτησή από την Ουκρανία να εγκαταλείψει το Ντονμπάς, όρο που το Κίεβο θεωρεί απαράδεκτο. «Η θέση της Ρωσίας είναι γνωστή: η Ουκρανία και οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις πρέπει να αποχωρήσουν από το έδαφος του Ντονμπάς. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική προϋπόθεση», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ,  ενώ ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι «το Ντονμπάς είναι βασικό ζήτημα», και πρόσθεσε ότι «Θεού θέλοντος, (οι συνομιλίες) θα οδηγήσουν στο τέλος του πολέμου», προειδοποιώντας ωστόσο ότι «θα μπορούσε να εξελιχθούν και διαφορετικά — αλλά είναι ένα βήμα».

Οι αντιπροσωπείες

Η ουκρανική αντιπροσωπεία απαρτίζεται από τον νέο προσωπάρχη του Ζελένσκι, Κίριλο Μπουντάνοφ, τον επικεφαλής ασφαλείας Ρουστέμ Ουμέροφ, τον διαπραγματευτή Νταβίντ Αραχαμία και τον αρχηγό των χερσαίων δυνάμεων Αντρίι Γκνάτοφ.  Της ρωσικής αντιπροσωπείας θα ηγηθεί ο στρατηγός Ιγκόρ Κοστιούκοφ, διευθυντής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών GRU. Το Κρεμλίνο διευκρίνισε ότι αποστέλλει αμιγώς στρατιωτική αντιπροσωπεία, προσθέτοντας ότι «προς το παρόν δεν θα δοθούν τα ονόματα των μελών της».  Επικεφαλής της αμερικανικής πλευράς είναι ο Στιβ Γουίτκοφ, ενώ αναμένεται να συμμετάσχει και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.

Ο Τραμπ πιέζει εδώ και μήνες για ειρηνευτική συμφωνία, αλλά τα “αγκάθια” παραμένουν»

Η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει για μια ειρηνευτική διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία, με τους απεσταλμένους της να πραγματοποιούν διαδοχικές επαφές μεταξύ Κιέβου και Μόσχας σε μια σειρά διαπραγματεύσεων που, σύμφωνα με ορισμένους, ενδέχεται να αναγκάσουν την Ουκρανία σε μια δυσμενή συμφωνία, σχολιάζει ο Jonathan Yerushalmy σε άρθρο του στον  Guardian.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Τετάρτη ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα ήταν «ανόητοι» αν δεν κατάφερναν να συναντηθούν και να καταλήξουν σε μια συμφωνία. Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Πέμπτη, ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ ανέφερε ότι απομένει να επιλυθεί ένα σημαντικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποιο είναι αυτό.

Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι το μελλοντικό καθεστώς των εδαφών που κατέχει σήμερα η Ρωσία στα ανατολικά της χώρας παραμένει ανεπίλυτο, αλλά οι προτάσεις ειρήνης είναι «σχεδόν έτοιμες». Και οι δύο πλευρές έχουν επισημάνει στο παρελθόν το εδαφικό ζήτημα ως καθοριστικό. Συγκεκριμένα, ο Πούτιν απαιτεί από την Ουκρανία να παραδώσει το 20% της ανατολικής περιοχής του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να κατέχει. Ο Ζελένσκι αρνείται να εγκαταλείψει εδάφη που η Ουκρανία υπερασπίστηκε με επιτυχία από το 2022 μέσω ενός εξαντλητικού και δαπανηρού πολέμου φθοράς. Η Ρωσία απαιτεί επίσης από την Ουκρανία να παραιτηθεί από τη φιλοδοξία της να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και απορρίπτει οποιαδήποτε παρουσία νατοϊκών στρατευμάτων σε ουκρανικό έδαφος μετά την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.

Σε δηλώσεις του κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο Τραμπ επανέλαβε ότι τόσο ο Πούτιν όσο και ο Ζελένσκι επιθυμούν μια συμφωνία και ότι «όλοι κάνουν παραχωρήσεις» για να τερματιστεί ο πόλεμος. Ανέφερε ότι τα «αγκάθια» των συνομιλιών παραμένουν τα ίδια τους τελευταίους έξι ή επτά μήνες, σημειώνοντας ότι τα «σύνορα» αποτελούν το βασικό πρόβλημα. «Το κύριο εμπόδιο είναι το ίδιο που καθυστερεί τη διαδικασία εδώ και έναν χρόνο», είπε χαρακτηριστικά.

Το ατού της Ουκρανίας

Πρόκειται για μια κομβική στιγμή σε αυτά τα σχεδόν τέσσερα χρόνια βάναυσου πολέμου. Οι πρώτες τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και ΗΠΑ έχουν ήδη ξεκινήσει στο Άμπου Ντάμπι, αν και παραμένει ανεπιβεβαίωτο το αν Ουκρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι βρίσκονται στην ίδια αίθουσα. Αν όντως κάθονται στο ίδιο τραπέζι, θα μπορούσε να πρόκειται περισσότερο για μια προσπάθεια διαχείρισης της αντιπαράθεσης παρά για έναν ουσιαστικό διάλογο, σχολιάζει το Sky news σε ανάλυσή του.

Το τελευταίο 24ωρο της διπλωματίας εξελίχθηκε με ταχύτατους ρυθμούς. Οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, μετέβησαν στη Μόσχα απευθείας από το Νταβός για ολονύχτιες συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, οι οποίες διήρκεσαν σχεδόν τέσσερις ώρες.  Στη συνέχεια, οι δυο τους πέταξαν κατευθείαν εδώ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η διάρκεια της πτήσης είναι περίπου πέντε ώρες και, σύμφωνα με τους υπολογισμούς μου, ο χρόνος για ξεκούραση ήταν ελάχιστος.

«Η διπλωματία είναι πλέον φάρσα»

Παρά τους αισιόδοξους τόνους που βγαίνουν από το Νταβός, το εδαφικό ζήτημα παραμένει το τελικό -και καθοριστικό- «αγκάθι» σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.  Μια αμερικανική πηγή, που συμβουλεύει στρατιωτικούς αξιωματούχους των ΗΠΑ για θέματα Ουκρανίας, ανέφερε στο Sky news: «Η διπλωματία αυτή τη στιγμή είναι μια φάρσα. Δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα που επικρατεί στο πεδίο των μαχών».

«Η Ρωσία έχει επανειλημμένα δώσει σήμα ότι επιθυμεί τον πλήρη έλεγχο της περιοχής του Ντονμπάς ως μέρος οποιασδήποτε διευθέτησης, ενώ η Ουκρανία έχει απορρίψει κατηγορηματικά την παραχώρηση εδαφών, ειδικά περιοχών τις οποίες η Ρωσία δεν κατέχει καν αυτή τη στιγμή. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, δηλώσεις από συνεργάτη του Κρεμλίνου επιβεβαίωσαν το αδιέξοδο, αναφέροντας ότι «δεν υπάρχει ελπίδα επίτευξης μακροπρόθεσμης συμφωνίας» χωρίς την επίλυση του εδαφικού ζητήματος.   Παρ’ όλα αυτά, η αμερικανική πηγή φάνηκε πιο αισιόδοξη με αφορμή την παρουσία του Κιρίλο Μπουντάνοφ στις συνομιλίες του Άμπου Ντάμπι», σχολιάζει το αμερικανικό δίκτυο.

Μέχρι πρόσφατα, ο Μπουντάνοφ ήταν ο επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών της Ουκρανίας, προτού αναλάβει πολιτικό ρόλο στις αρχές Ιανουαρίου ως προσωπάρχης του Προέδρου Ζελένσκι. «Ο Μπουντάνοφ είναι το μόνο μέλος του γραφείου του Ζελένσκι που παίρνουν σοβαρά. Ο αμερικανικός στρατός και οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ τον σέβονται. Οι ΗΠΑ λατρεύουν τον Μπουντάνοφ. Το γεγονός ότι ο Μπουντάνοφ βρίσκεται εκεί είναι θετικό. Ωστόσο, δεν βλέπω τη ρωσική πολεμική μηχανή να επιβραδύνει».

Μια επανάληψη του παρελθόντος ή πραγματική πρόοδος;

«Η αίσθηση είναι πως έχουμε ξαναβρεθεί στο ίδιο σημείο: πολυδιαφημισμένες σύνοδοι κορυφής υψηλού επιπέδου που ελάχιστα αλλάζουν την κατάσταση στο πεδίο των μαχών στην Ουκρανία.  Κι όμως – αυτή τη φορά η αίσθηση είναι διαφορετική.  Γιατί τέτοια βιασύνη για τη συνάντηση στο Άμπου Ντάμπι; Υπάρχει η πεποίθηση ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν θα εμφανιζόταν, αν δεν εξέταζε τουλάχιστον το ενδεχόμενο ενός συμβιβασμού τον οποίο θα ήταν διατεθειμένη να αποδεχτεί», σχολιάζει η Sally Lockwood, ανταποκρίτρια του Sky, στα ΗΑΕ.