Σε μια σπουδαία ανακάλυψη προχώρησαν αρχαιολόγοι του Πανεπιστημίου της Χάιφα, καθώς εντόπισαν αρχαίο μαρμάρινο σκεύος ηλικίας 1.300 ετών σε βυζαντινή εκκλησία του βόρειου Ισραήλ που είχε καταστραφεί από ισχυρό σεισμό το 749 μ.Χ
Το σκεύος «μαρτυρά» τον τρόπο με τον οποίο εκτελούνταν τα πρώιμα χριστιανικά τελετουργικά του βαπτίσματος.
Το εύρημα εντοπίστηκε στο Εθνικό Πάρκο Σουσίτα, στην περιοχή της αρχαίας ελληνικής πόλης Ίππος (Hippos), που υπήρξε σημαντικό χριστιανικό κέντρο ανατολικά της Θάλασσας της Γαλιλαίας.
A 1,300-year-old marble bowl found in a Byzantine church at Hippos may reveal new details about early Christian baptism rituals near the Sea of Galilee. Researchers say the artifact has no known parallel.#Archaeology #History #Israel #Byzantine #AncientHistory pic.twitter.com/AL4dfpbrVh
— Tom Marvolo Riddle (@tom_riddle2025) April 3, 2026
Η σεισμική δόνηση προκάλεσε την κατάρρευση τμήματος του ναού, θάβοντας μια νότια αίθουσα που περιείχε βαπτιστήριο και τελετουργικά αντικείμενα.
Τα ευρήματα παρέμειναν σφραγισμένα κάτω από τα ερείπια για περισσότερα από χίλια χρόνια.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο χώρος διατηρήθηκε σχεδόν ανέπαφος, με τα αντικείμενα στη θέση που είχαν πέσει. Ήδη από τη δεκαετία του 1950 είχε αποκαλυφθεί μεγαλύτερη αίθουσα βαπτίσεων για ενηλίκους, με χώρο εμβάπτισης.
Η νεοανακαλυφθείσα αίθουσα είναι μικρότερη και χωρίς σκαλοπάτια, γεγονός που υποδηλώνει ότι χρησιμοποιούνταν για τη βάπτιση βρεφών και παιδιών.
Πρόκειται για τη μοναδική γνωστή βυζαντινή εκκλησία στην περιοχή με δύο ξεχωριστούς χώρους βαπτίσματος.
Το μαρμάρινο αντικείμενο και τα τελετουργικά έλαια
Στο επίκεντρο της ανακάλυψης βρίσκεται ένα μαρμάρινο σκεύος με τρεις μικρές κοιλότητες, το οποίο βρέθηκε δίπλα στο βαπτιστήριο. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι χρησιμοποιούνταν κατά τη διάρκεια της τελετής του βαπτίσματος.
Ο επικεφαλής της ανασκαφής, δρ. Μάικλ Άιζενμπεργκ, ανέφερε ότι το αντικείμενο δεν έχει γνωστό παράλληλο στην αρχαιολογική έρευνα.
Η μορφή του υποδηλώνει πως προοριζόταν για τη φύλαξη υγρών, πιθανότατα διαφορετικών τύπων ελαίων που χρησιμοποιούνταν στην τελετή.
Η χρήση τριών ξεχωριστών ελαίων σε μία τελετή είναι σπάνια τεκμηριωμένη, γεγονός που δημιουργεί νέα ερωτήματα για την εξέλιξη των τοπικών βυζαντινών παραδόσεων.
Οι διαφορετικές ερμηνείες
Ορισμένοι μελετητές προτείνουν διαφορετική χρήση του αντικειμένου. Η Ρόμπιν Τζένσεν επισημαίνει ότι παρόμοια ευρήματα έχουν εντοπιστεί σε ταφικά συμφραζόμενα και ενδεχομένως να λειτουργούσαν ως τραπέζια προσφορών.
Αν όμως το μαρμάρινο σκεύος χρησιμοποιούνταν πράγματι για ιερά έλαια, θα αποτελούσε μοναδικό παράδειγμα στην πρώιμη χριστιανική αρχαιολογία.
Οι περιορισμένες γραπτές πηγές της εποχής δυσκολεύουν την επιβεβαίωση του τρόπου τέλεσης των βαπτιστικών τελετουργιών.
Η θρησκευτική σημασία της αρχαίας πόλης Ίππος
Η Ίππος ήταν η μοναδική πλήρως χριστιανική πόλη κατά μήκος της Θάλασσας της Γαλιλαίας στη βυζαντινή περίοδο.
Ήλεγχε ευρεία περιοχή, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων των νοτίων Υψιπέδων του Γκολάν, που συνδέονται με τη διακονία του Ιησού.
Ο καθεδρικός ναός, ένας από τους επτά της πόλης, λειτουργούσε ως θρησκευτικό και διοικητικό κέντρο και πιθανολογείται ότι υπήρξε έδρα επισκόπου.
Μεταξύ των άλλων ευρημάτων συγκαταλέγονται μεγάλος μπρούντζινος λυχνοστάτης και μαρμάρινη λειψανοθήκη, η οποία βρέθηκε άδεια, πιθανώς επειδή τα λείψανα είχαν μεταφερθεί πριν από την εγκατάλειψη της πόλης.
