Μια ματιά στα προφίλ που έχουν οι Ιωάννα Τούνη, Ελένης Φουρέιρα και πολλοί ακόμα κορυφαίοι Έλληνες influencers αρκεί για να προκαλέσει ίλιγγο: εκατοντάδες χιλιάδες ακόλουθοι, ασταμάτητα likes, λαμπερά stories και διαφημιστικά συμβόλαια που κάνουν τον τζίρο του εγχώριου influencing να αγγίζει πλέον τα 90 εκατομμύρια ευρώ. Είναι όμως όλος αυτός ο ψηφιακός «στρατός» πραγματικός;
Η αλήθεια είναι πως πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς κρύβεται ένα κοινό μυστικό που απασχολεί έντονα την αγορά: οι fake followers και τα διαβόητα «bots».
Τούνη, Φουρέιρα… Η έρευνα-σταθμός και τα ονόματα της πρώτης γραμμής
Όλα ξεκίνησαν όταν διεθνής έρευνα της πλατφόρμας Fasthosts ανέλυσε τα προφίλ των μεγαλύτερων ονομάτων παγκοσμίως, αλλά και στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά, δείχνοντας ότι ακόμη και οι πιο «ισχυροί» του ελληνικού Instagram -όπως η Ιωάννα Τούνη, ο Αλέξανδρος Κοψιάλης και η Ελένη Φουρέιρα– έβλεπαν ένα ποσοστό από 25% έως και 37% των ακολούθων τους να χαρακτηρίζεται ως «ύποπτο» ή ανενεργό. Μάλιστα πολλές Ελληνίδες επώνυμες, ανάμεσά τους η Δούκισσα Νομικού, η Μαίρη Συνατσάκη, η Αθηνά Οικονομάκου και άλλες βρίσκονται στη λίστα του Fasthosts.
Στην ίδια λίστα είχαν βρεθεί μέχρι και αθλητές παγκόσμιου βεληνεκούς, όπως ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, ο οποίος βέβαια, λόγω της παγκόσμιας εμβέλειάς του, «μαγνητίζει» αυτόματα τέτοιο κοινό χωρίς, φυσικά, καμία δική του υπαιτιότητα.
Δες το βίντεο με τους fake ακολούθους των επωνύμων
Τι είναι τελικά τα «bots» που γέμισαν το Instagram;
Όταν ακούμε τη λέξη bots (από το robots), δεν μιλάμε για πραγματικούς χρήστες. Πρόκειται για ψηφιακά «ρομποτάκια» – ψεύτικους, αυτοματοποιημένους λογαριασμούς που δημιουργούνται μαζικά από ειδικά λογισμικά στο εξωτερικό.
Αυτά τα προφίλ δεν έχουν πραγματικό άνθρωπο από πίσω τους. Συνήθως δεν έχουν φωτογραφία, έχουν περίεργα ονόματα με ακατάληπτους χαρακτήρες και ο μοναδικός τους σκοπός είναι να κάνουν αυτόματα follows και likes για να «φουσκώνουν» τεχνητά τα νούμερα.
Φταίνε πάντα οι ίδιοι οι influencers; Όχι απαραίτητα. Όταν ένας creator, όπως η Τούνη ή ο Κοψιάλης, διοργανώνει ένα τεράστιο giveaway με μεγάλα δώρα (αυτοκίνητα, ταξίδια, high-tech συσκευές), είναι μαθηματικά βέβαιο ότι ανάμεσα στις χιλιάδες κόσμου που θα κάνουν follow για να κερδίσουν, θα «τρυπώσουν» και στρατιές από bots, αλλά και ανενεργά προφίλ που ανοίχτηκαν αποκλειστικά και μόνο για τον διαγωνισμό.
Γιατί τα bots «πληγώνουν» τους ίδιους τους influencers;
Αν παλιότερα το μόνο που ένοιαζε τα brands ήταν το generic νούμερο των followers (το λεγόμενο vanity metric), σήμερα το παιχνίδι έχει αλλάξει ριζικά. Οι διαφημιστικές εταιρείες χρησιμοποιούν πλέον εξελιγμένα εργαλεία data analysis (όπως το Modash και το Keepface) και κοιτάζουν αποκλειστικά το Engagement Rate: πόσοι δηλαδή από τους followers αλληλεπιδρούν πραγματικά με το περιεχόμενο.
Το παράδοξο των social media: Τα bots είναι «βουβά». Δεν αγοράζουν προϊόντα, δεν βλέπουν stories, δεν κάνουν ουσιαστικό σχολιασμό. Όσο περισσότερα bots έχει ένα προφίλ, τόσο πέφτει η δυναμική του. Ο αλγόριθμος «βλέπει» ότι ένα μεγάλο ποσοστό του κοινού αγνοεί το περιεχόμενο, με αποτέλεσμα να «θάβει» τις αναρτήσεις και να μην τις δείχνει ούτε στους πραγματικούς, οργανικούς fans.
Στην εποχή που η αυθεντικότητα είναι το παν και οι έλεγχοι στην αγορά των social media γίνονται όλο και πιο αυστηροί, τα νούμερα στο κοντέρ μπορεί να εντυπωσιάζουν με την πρώτη ματιά, αλλά η αληθινή επιρροή κρίνεται πλέον στις λεπτομέρειες πίσω από τα φίλτρα.
