Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης είναι έτοιμο να προχωρήσει σε νέα στήριξη στα καύσιμα, επεκτείνοντας το συγκεκριμένο μέτρο έως το τέλος Ιουνίου.
Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews
Mε την ενεργειακή κρίση να ασκεί ισχυρές πιέσεις στα νοικοκυριά, στις επιχειρήσεις και συνολικά στην οικονομία, το οικονομικό επιτελείο έχει αρχίσει να εξετάζει πώς θα αξιοποιήσει το δημοσιονομικό αποθεματικό των 200 εκατ. ευρώ που έχει στη διάθεσή του. Καύσιμα και ενεργειακό κόστος εντείνουν την πίεση και το συγκεκριμένο ποσό μπορεί να κατευθυνθεί στοχευμένα για την άμεση στήριξη των πολιτών απέναντι στις συνέπειες της ακρίβειας. Ακόμα και αν τελειώσει ο πόλεμος, απαιτείται μεγάλο χρονικό διάστημα για να επανέλθει η κανονικότητα. Η αποκατάσταση παραγωγής και φορτώσεων μπορεί να πάρει μήνες, ειδικά επειδή τα αποθέματα έχουν ήδη μειωθεί και η αγορά μπαίνει σε περίοδο υψηλής ζήτησης. Αυτό που διαμηνύουν πάντως από το οικονομικό επιτελείο είναι ότι η αποτελεσματική αξιοποίηση του «μαξιλαριού» μπορεί να λειτουργήσει ως δίχτυ προστασίας απέναντι στις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης, με κύριο στόχο τη συγκράτηση των τιμών, τη στήριξη της αγοράς και την ανακούφιση των πολιτών από τις συνεχείς αυξήσεις στο κόστος ζωής.
Με ισορροπία
Σε μια περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας, καθώς ουδείς μπορεί ακόμα να προβλέψει με ασφάλεια το τέλος του πολέμου και χωρίς να υπάρχει καμία ένδειξη ότι η Ευρώπη θα επιτρέψει χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων, η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει πού θα κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. Η κυβέρνηση, επομένως, βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη άσκηση ισορροπίας. Από τη μία πλευρά πρέπει να προστατεύσει τα νοικοκυριά από την ακρίβεια και να περιορίσει την απώλεια αγοραστικής δύναμης. Από την άλλη, πρέπει να είναι προσεκτική, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος δανεισμού αυξάνεται διεθνώς και οι αγορές παρακολουθούν στενά τις οικονομικές αποφάσεις των κρατών.
Η στοχευμένη αξιοποίηση του αποθεματικού των 200 εκατ. ευρώ αποτελεί, επομένως, αναγκαία επιλογή. Βασική προτεραιότητα του οικονομικού επιτελείου φαίνεται να είναι η συνέχιση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης. Η απόφαση αυτή έχει ιδιαίτερη οικονομική βαρύτητα, καθώς το diesel δεν επηρεάζει μόνο τους οδηγούς που το χρησιμοποιούν άμεσα. Αντίθετα, αποτελεί βασικό παράγοντα κόστους για τις μεταφορές, την εφοδιαστική αλυσίδα, τη διανομή προϊόντων και τη λειτουργία πολλών επιχειρήσεων. Οταν αυξάνεται η τιμή του πετρελαίου κίνησης, αυξάνεται και το κόστος μεταφοράς αγαθών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ, στα τρόφιμα, στα συσκευασμένα προϊόντα και γενικότερα σε βασικά είδη κατανάλωσης.
Επίδραση
Γι’ αυτόν τον λόγο, η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης θεωρείται μέτρο με πολλαπλασιαστική επίδραση στην οικονομία, αφού δεν περιορίζεται στην απλή μείωση της τιμής στην αντλία, αλλά λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι σε ένα ευρύτερο κύμα ανατιμήσεων. Η ισχύουσα επιδότηση λήγει στα τέλη Μαΐου. Η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για έναν μήνα απαιτεί περίπου 50 εκατ. ευρώ. Με βάση αυτό το κόστος, το διαθέσιμο αποθεματικό θα μπορούσε να καλύψει την παρέμβαση για παραπάνω από έναν μήνα, εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και κριθεί επιβεβλημένο από την κυβέρνηση. Παρ’ όλα αυτά, η χρήση του αποθεματικού πρέπει να γίνει με προσοχή, καθώς δεν θα υπάρξουν νέοι δημοσιονομικοί πόροι για πρόσθετα μέτρα στήριξης. Το δημοσιονομικό μαξιλάρι των 200 εκατ. ευρώ δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να παρατείνει την επιδότηση για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Η συγκράτηση της τιμής του diesel συμβάλλει στον περιορισμό του κόστους μεταφοράς και, κατ’ επέκταση, στη συγκράτηση των πιέσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ακόμη υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές. Με αυτόν τον τρόπο, το μέτρο στηρίζει έμμεσα το σύνολο των νοικοκυριών, ακόμη και εκείνων που δεν χρησιμοποιούν πετρέλαιο κίνησης στην καθημερινότητά τους. Η μέχρι σήμερα επιδότηση των 20 λεπτών ανά λίτρο έχει βοηθήσει ώστε η λιανική τιμή του πετρελαίου κίνησης να συγκρατηθεί κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Σε συνθήκες έντονης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές ενέργειας, η διατήρηση αυτής της επιδότησης θεωρείται κρίσιμη.
Τι θα γίνει με το fuel pass
Σε αυτές τις συνθήκες, το ενδεχόμενο νέου γύρου fuel pass δεν φαίνεται να είναι τόσο κοντά. Παρότι η τιμή της αμόλυβδης έχει αυξηθεί σημαντικά και επιβαρύνει τους οδηγούς, το κόστος ενός τέτοιου μέτρου είναι ιδιαίτερα υψηλό. Μια δίμηνη παράταση του fuel pass κοστίζει 130 εκατ. ευρώ, δηλαδή θα απορροφούσε το μεγαλύτερο μέρος από το διαθέσιμο αποθεματικό.
Αντίθετα, η επιδότηση του πετρελαίου κίνησης θεωρείται πιο στοχευμένη επιλογή, επειδή δεν στηρίζει μόνο μία κατηγορία οδηγών, αλλά επηρεάζει ευρύτερα τη λειτουργία της αγοράς. Εάν αποφασιστεί παράταση, θα μπορούσε να είναι για έναν μόνο μήνα και θα στοχεύει στην απορρόφηση μέρους των αυξήσεων στις τιμές της αμόλυβδης, η οποία πλέον βρίσκεται στο επίκεντρο των ανατιμήσεων. Σε αντίθεση με το πετρέλαιο κίνησης, που χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό από επαγγελματίες, η αμόλυβδη επηρεάζει πιο άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
