Τεράστια είναι η ανησυχία που έχει προκαλέσει στο στρατιωτικό σύστημα ασφαλείας της χώρας η υπόθεση κατασκοπείας με πρωταγωνιστή έναν Σμήναρχο της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η υπόθεση της κατασκοπείας θεωρείται άκρως σοβαρή με τον Σμήναρχο της Πολεμικής Αεροπορίας να ομολογεί ότι παρείχε διαβαθμισμένες και απόρρητες πληροφορίες με προορισμό την Κίνα.

Ο Σμήναρχος, Διοικητής της 128 Σμηναρχίας Εκπαίδευσης Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονικών της Πολεμικής Αεροπορίας κρατείται και ανακρίνεται στο Αεροδικείο Αθηνών, όπου διενεργείται προανάκριση, ενώ η έρευνα των αρμόδιων αρχών βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο να αποτυπωθεί το εύρος της δραστηριότητας, οι πιθανές διασυνδέσεις και το εάν πρόκειται για μεμονωμένη ενέργεια ή για κύκλωμα με περισσότερους εμπλεκόμενους.

Το κεντρικό στοιχείο που την καθιστά εξαιρετικά κρίσιμη δεν είναι μόνο η βαρύτητα των κατηγοριών, αλλά κυρίως το υπηρεσιακό αποτύπωμα του συλληφθέντος και η πρόσβασή του σε διαβαθμισμένες πληροφορίες που αγγίζουν τον πυρήνα των συστημάτων επικοινωνιών, διασύνδεσης, ηλεκτρονικών μέσων και, σύμφωνα με πληροφορίες, πτυχών που αφορούν τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την επιχειρησιακή εικόνα.

Η ανακοίνωση και το σήμα συναγερμού

Το ΓΕΕΘΑ γνωστοποίησε τη σύλληψη στελέχους των Ενόπλων Δυνάμεων για υπόθεση κατασκοπείας, διευκρινίζοντας ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε εντός στρατιωτικού χώρου, παρουσία εισαγγελέα, σε συνεργασία και συντονισμό με άλλες κρατικές υπηρεσίες. Η διατύπωση, ο τρόπος και το χρονικό σημείο της παρέμβασης δείχνουν ότι οι αρμόδιοι επέλεξαν να ενεργήσουν όταν έκριναν πως είχε συγκεντρωθεί επαρκές υλικό, αλλά και όταν υπήρξε εκτίμηση ότι η διαρροή ή η επικείμενη διοχέτευση πληροφοριών θα μπορούσε να λάβει μεγαλύτερη έκταση.

Η υπόθεση άνοιξε μετά από πληροφορία ξένης μυστικής υπηρεσίας που διαβιβάστηκε στις ελληνικές αρχές και ειδικότερα στην ΕΥΠ, με σαφή επισήμανση για ανάγκη διακριτικής παρακολούθησης. Από εκείνο το σημείο και έπειτα ενεργοποιήθηκε πολυεπίπεδος μηχανισμός επιτήρησης που κράτησε μήνες, μέχρι να ληφθεί η απόφαση για σύλληψη.

Το προφίλ με το «βαρύ» βιογραφικό

Σύμφωνα διαθέσιμα στοιχεία είναι ότι πρόκειται για αξιωματικό με εξαιρετικά «βαρύ» βιογραφικό, τεχνική κατάρτιση υψηλού επιπέδου και πολυετή εμπειρία σε κρίσιμα αντικείμενα. Κατείχε επιτελικό ρόλο με αντικείμενο τις επικοινωνίες και τα ηλεκτρονικά μέσα.

Σύμφωνα με το βιογραφικό του, ο Αξιωματικός είναι μηχανικός επικοινωνιών και συστημάτων πληροφορικής, με πολυετή υπηρεσία στην Πολεμική Αεροπορία και ειδίκευση σε πεδία που δεν αφορούν απλώς την «τεχνική υποστήριξη», αλλά τη λειτουργική καρδιά των δικτύων και των ροών πληροφορίας, την ανάπτυξη λογισμικού για ιπτάμενα ραντάρ, τη διαχείριση IT συστημάτων με επιπλέον καθήκοντα διαχείρισης μεγάλων προγραμμάτων, ακόμη και συμβάσεων μείζονος επιχειρησιακού ενδιαφέροντος.

Ειδική βαρύτητα έχει το γεγονός ότι αναφέρεται ως διαπιστευμένος αξιολογητής του ΝΑΤΟ στον τομέα των συστημάτων επικοινωνιών και πληροφοριών (CIS), ενώ φέρεται να διαθέτει μεταπτυχιακές σπουδές σε αντικείμενο που συνδέεται με οπλικά συστήματα και σύγχρονη τεχνολογία.

Παράλληλα, αποδίδεται σε αυτόν έντονο ενδιαφέρον για την κυβερνοασφάλεια και τις επιπτώσεις της σε κρίσιμες υποδομές, τηλεπικοινωνίες και στον αεροπορικό τομέα, στοιχεία που αποτελούν προσόντα υψηλής αξίας για ένα επιτελικό στέλεχος.

Πρόσβαση σε άκρως απόρρητες πληροφορίες και NATOϊκή διάσταση

Οι πληροφορίες που εξετάζονται φέρεται να αφορούν, μεταξύ άλλων, διαβαθμισμένα δεδομένα σχετικά με επικοινωνίες, επιχειρησιακή λειτουργία, κινήσεις μέσων και προσωπικού, καθώς και στοιχεία που συνδέονται με νατοϊκές ροές πληροφορίας. Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι πρόκειται για περιστατικό που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή βλάβη όχι μόνο στην εθνική άμυνα, αλλά και στη Συμμαχία, ακριβώς επειδή η σύγχρονη επιχειρησιακή εικόνα δεν περιορίζεται  σε έναν κλάδο ή σε ένα εθνικό επίπεδο.

Στην εποχή της δικτυοκεντρικής λειτουργίας, τα συστήματα επικοινωνίας, οι κόμβοι ανταλλαγής δεδομένων, οι διαδικασίες κρυπτογράφησης, τα πρωτόκολλα διασύνδεσης και τα δικαιώματα πρόσβασης αποτελούν πλατφόρμες ισχύος. Μία διαρροή που αφορά αυτά τα πεδία, ακόμη και χωρίς να περιλαμβάνει επιχειρησιακά σχέδια με τη στενή έννοια, μπορεί να αποκαλύψει τρόπους λειτουργίας, αδυναμίες, ιεραρχήσεις, ακόμη και προφίλ χρήσης δικτύων σε συγκεκριμένα σενάρια.

Το άγνωστο λογισμικό και το «μονοπάτι» εξαγωγής

Στην κατοχή του αξιωματικού φέρεται να εντοπίστηκε ηλεκτρονική συσκευή με εγκατεστημένο «ειδικό λογισμικό». Μέσω αυτής της συσκευής, φέρεται να φωτογράφιζε απόρρητα έγγραφα και να τα απέστελλε στο εξωτερικό, ακολουθώντας διαδικασία που στόχευε να δυσκολέψει τον εντοπισμό.

Γίνεται λόγος για για εφαρμογή που δεν έχει ταυτοποιηθεί δημόσια, εγκατεστημένη σε ηλεκτρονική συσκευή, με τρόπο που ενδεχομένως συνδυάζει αποθήκευση, συμπίεση, κρυπτογράφηση και αποστολή υλικού.

Το κρίσιμο στοιχείο, όπως περιγράφεται, είναι ότι το πέρασμα από την πρόσβαση στην εξαγωγή δεδομένων δεν ήταν περιστασιακό. Οι αρμόδιες αρχές φέρονται να παρακολουθούσαν την ψηφιακή δραστηριότητα και τις κινήσεις του για αρκετό χρονικό διάστημα και να αποφάσισαν τη σύλληψη όταν εκτιμήθηκε ότι είχε ήδη συγκεντρωθεί μεγάλος όγκος πληροφοριών και ότι υπήρχε κίνδυνος άμεσης διοχέτευσης προς τον αποδέκτη.

Ο αποδέκτης και οι «σύνδεσμοι» προς Κίνα

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η δραστηριότητα που φέρεται να είχε με αποδέκτες πρόσωπα ή διαύλους που συνδέονται με την Κίνα. Η διάσταση αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, προσδίδει διαφορετικό βάρος στην υπόθεση, διότι μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο μιας ποινικής υπόθεσης σε πεδίο στρατηγικής αντιπαράθεσης πληροφοριών, σε μία περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια δικτύων και τεχνολογικών αλυσίδων αποτελεί βασικό πεδίο ανταγωνισμού διεθνώς.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρχές εξετάζουν όχι μόνο το υλικό που φέρεται να διακινήθηκε, αλλά και ο τρόπος. Διότι για τα συστήματα επικοινωνιών, ο τρόπος πρόσβασης, οι βαθμίδες διαβάθμισης, οι διαδρομές μεταφοράς και οι τεχνικές απόκρυψης παρέχουν συχνά περισσότερες πληροφορίες από το ίδιο το έγγραφο.

Και εδώ μιλάμε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, για στέλεχος που γνώριζε σε βάθος τις διαδικασίες, τους κανόνες ασφαλείας, τις αδυναμίες του ανθρώπινου παράγοντα και τα κενά του συστήματος. Επιπλέον, στο επίκεντρο βρίσκεται η πληροφορία ότι πρόσφατα είχε συναντήσει άτομα προερχόμενα από την Κίνα και ερευνάται σε τι εξυπηρέτησε η συγκεκριμένη συνάντηση.

Γιατί η υπόθεση θεωρείται «εξαιρετικά σοβαρή»

Θεωρείται δεδομένο ότι η κυβέρνηση έχει ενημερωθεί όσο η έρευνα ήταν σε εξέλιξη και ότι πρόκειται για περιστατικό που μπορεί να προκαλέσει σημαντική βλάβη σε επίπεδο εθνικής άμυνας, αλλά και συμμαχικών υποχρεώσεων.

Ένας αξιωματικός σε κρίσιμο τεχνολογικό πόστο μπορεί να έχει πρόσβαση σε ροές που αποτυπώνουν την επιχειρησιακή συμπεριφορά, τον τρόπο που συγκροτείται η εικόνα τακτικής κατάστασης, τον ρυθμό ανταπόκρισης, ακόμη και τις συνήθεις διαδικασίες λειτουργίας ενός δικτύου. Αυτά τα δεδομένα, σε τρίτα χέρια, μπορούν να αξιοποιηθούν είτε για συλλογή πληροφοριών είτε για μελλοντικές επιχειρήσεις παραπλάνησης, παρεμβολής ή κυβερνο-παρέμβασης.

Το δεύτερο επίπεδο σοβαρότητας αφορά την πιθανότητα στρατολόγησης και άλλων. Υπάρχουν αναφορές ότι ερευνάται εάν ο αξιωματικός επιχείρησε να προσεγγίσει και άλλα πρόσωπα για τον ίδιο σκοπό, χωρίς ακόμη να είναι σαφές αν υπάρχει δίκτυο. Αυτό το σκέλος είναι από τα πιο κρίσιμα, διότι σε υποθέσεις πληροφοριών η «ακτίνα» σπανίως είναι μονοσήμαντη.

Η υπόθεση, ανεξαρτήτως έκβασης, ανοίγει έναν δύσκολο κύκλο ερωτημάτων για την ασφάλεια πληροφοριών. Όχι μόνο για τα τεχνικά μέσα, αλλά για τις διαδικασίες, τους ελέγχους, τις δικλείδες, τα δικαιώματα πρόσβασης και την εποπτεία σε πόστα υψηλής ευαισθησίας. Στις υποθέσεις κατασκοπείας άλλωστε ο ανθρώπινος παράγοντας είναι συχνά το πιο αδύναμο σημείο.

Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, πρόκειται για στέλεχος που είχε εκπαιδευτική, αξιολογική ή επιτελική τριβή με κανόνες ασφάλειας επικοινωνιών και πληροφοριών. Δηλαδή, γνώριζε τις διαδικασίες και τις δικλείδες ασφάλειας καλύτερα από πολλούς. Αυτό, από μόνο του, καθιστά την υπόθεση δυσκολότερη στο να ανιχνευτεί έγκαιρα, αλλά ταυτόχρονα δείχνει γιατί, όταν «άναψε» το σήμα κινδύνου, οι αρχές επέμειναν στην πολύμηνη παρακολούθηση ώστε να διασφαλιστεί η τεκμηρίωση.

Το εύρος, το χρονικό βάθος και οι επαφές

Η έρευνα, σύμφωνα με τις πληροφορίες, κινείται σε πολλαπλούς άξονες. Σε πρώτη φάση, ποιο υλικό συγκεντρώθηκε, ποιο έχει ήδη σταλεί και ποιο βρέθηκε σε συσκευές ή αποθηκευτικά μέσα. Επιπλέον ποια ήταν η μεθοδολογία εξαγωγής και αν υπήρξαν πολλαπλά κανάλια. Ακόμη ερευνάται ποιο ήταν το δίκτυο επαφών του, τόσο ψηφιακά όσο και φυσικά. Στο επίκεντρο και το ερώτημα αν υπήρξε προσπάθεια προσέγγισης άλλων στελεχών, είτε για πρόσβαση σε συμπληρωματική πληροφορία είτε για δημιουργία δικτύου.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει το χρονικό βάθος. Υπάρχουν αναφορές ότι είχε αναλάβει καθήκοντα σε συγκεκριμένη μονάδα σχετικά πρόσφατα, ενώ η παρακολούθηση φέρεται να ήταν σε εξέλιξη «εδώ και μήνες». Αυτό σημαίνει ότι οι αρχές θα επιχειρήσουν να χαρτογραφήσουν όχι μόνο την τρέχουσα δραστηριότητα, αλλά και το αν υπήρξαν προγενέστερα επεισόδια διαρροής, ενδεχομένως σε διαφορετικά πόστα.

Οι διαδικασίες και το επόμενο βήμα

Οι πράξεις που ερευνώνται θεωρούνται αξιόποινες στο πλαίσιο του στρατιωτικού και ποινικού δικαίου, ενώ η διαδικασία ακολουθεί την οδό που προβλέπεται για υποθέσεις που αγγίζουν διαβαθμισμένη πληροφορία και εθνική ασφάλεια. Ο συλληφθείς βρίσκεται ενώπιον των αρμόδιων δικαστικών αρχών, με την προανάκριση να βρίσκεται σε εξέλιξη.

Το πλέον  ανησυχητικό στοιχείο αυτής της υπόθεσης είναι ότι, σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, αφορά έναν Αξιωματικό σε κομβική θέση. Έναν επαγγελματία των επικοινωνιών, με διεθνείς πιστοποιήσεις, με τεχνική επάρκεια, με ρόλους που απαιτούν εμπιστοσύνη, με παρουσία σε τομείς που καθορίζουν την επιχειρησιακή ικανότητα.

Ακριβώς γι’ αυτό η υπόθεση κατασκοπείας δεν είναι απλώς μία «είδηση». Είναι υπενθύμιση ότι η ασφάλεια δεν εξαντλείται σε κάμερες και κλειδαριές, αλλά κρίνεται στην αόρατη γραμμή που ενώνει το απόρρητο με την καθημερινή λειτουργία ενός οργανισμού. Και όταν ο κόμβος αυτής της γραμμής είναι ένας άνθρωπος με πρόσβαση, γνώση και εμπειρία, τότε το διακύβευμα ανεβαίνει επίπεδο, τόσο για την άμυνα της χώρας όσο και για τη συμμαχική αξιοπιστία που στηρίζεται στην ασφάλεια της πληροφορίας.

Του Κώστα Σαρικά

Πηγή: OnAlert.gr