Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο Χάρτης του ΟΗΕ απαγορεύει την χρήση βίας από ένα κράτος μέλος εναντίον κάποιου άλλου κράτους μέλους, παρά μόνον αν πρόκειται για άμυνα και ο κίνδυνος τότε πρέπει να είναι προφανής. Αυτό δεν είναι η περίπτωση της αμερικανικής επέμβασης στην Βενεζουέλα με την σύλληψη του προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο.

Επίσης δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι την απαγόρευση χρήσης βίας του ΟΗΕ την γράφουν εκεί που δεν πιάνει μελάνι όλοι οι ηγέτες του κόσμου που αισθάνονται ισχυροί. Αυτή είναι η περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ στην Βενεζουέλα και του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, αν περιοριστούμε στα τελευταία χρόνια.

Του Θοδωρή Κανέλλου

Στην ιστορία τέτοιες επεμβάσεις γίνονταν πάντα, πριν ακόμα από την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο. Η αμερικανική ιστορία είναι πλούσια, όπως ήταν παλαιότερα και η σοβιετική. Κατά συνέπεια, στην δίκη του Μαδούρο και της συζύγου του, τους επόμενους μήνες, το αν ήταν ή όχι νόμιμη η αμερικανική επιχείρηση στο Καράκας, δεν είναι ισχυρό επιχείρημα. Είναι βέβαια ένα από τα σημεία της ισχυρής πολιτικής αντιπαράθεσης, μεταξύ οπαδών και αντιπάλων του προέδρου Τραμπ, ανά τον κόσμο.

Το ζήτημα της δικαιοδοσίας

Αρκετοί νομικοί εμπειρογνώμονες μεταξύ των οποίων και η Μιλένα Στέριο του Νομικού Τμήματος του Κρατικού Πανεπιστημίου του Κλίβελαντ, πιστεύουν ότι η επιχείρηση των ΗΠΑ για τη μεταφορά του Μαδούρο στη Νέα Υόρκη αποτελεί σαφή παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και άλλων διεθνών νόμων.

Ωστόσο, εδώ προκύπτει ένα νομικό παράδοξο. Γιατί, τώρα που ο Μαδούρο βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι σχεδόν βέβαιο ότι σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία είναι νόμιμο να δικαστεί, λέει η Στέριο, στο BBC.

Τα ομοσπονδιακά δικαστήρια των ΗΠΑ έχουν πλέον δικαιοδοσία επί του Μαδούρο, ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο έφτασε εκεί. Ο Μαδούρο θα μπορούσε να υποστηρίξει στην υπεράσπισή του ότι οι ΗΠΑ παραβίασαν το διεθνές δίκαιο – ή ακόμα και το δικό τους, το αμερικανικό δίκαιο – όταν τον έφεραν με τη βία στη Νέα Υόρκη.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Στέριο, τα εκτεταμένα νομικά προηγούμενα υποδηλώνουν ότι η δίκη κατά του Μαδούρο θα προχωρήσει. «Τα δικαστήριά μας έχουν από καιρό αναγνωρίσει ότι για έναν κατηγορούμενο, ακόμη και αν έχει απαχθεί ή μεταφερθεί με τη βία στις ΗΠΑ, αυτό δεν αποτελεί λόγο για την απόρριψη της υπόθεσης», λέει η Στέριο.

Η υπερασπιστική γραμμή

Πριν ακόμη φτάσουμε στα αποδεικτικά στοιχεία των κατηγοριών εναντίον του Νίκολας Μαδούρο, οι δικηγόροι του είναι πιθανό να υποστηρίξουν ότι δεν βρίσκεται νόμιμα υπό κράτηση. Θα αμφισβητήσουν τη σύλληψη και τη νομιμότητα της κράτησής του. Ήδη τη Δευτέρα (5/1) στην πρώτη ακρόαση, ο δικηγόρος του, Μπάρι Πόλακ, είπε στον δικαστή ότι υπάρχουν ζητήματα σχετικά με τη νομιμότητα της στρατιωτικής απαγωγής του πελάτη του.

Ο ίδιος ο Μαδούρο δήλωσε επίσης στο δικαστήριο ότι συνελήφθη στο σπίτι του και επέμεινε ότι είναι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας — ένα άλλο σημείο που η νομική του ομάδα πιθανότατα θα υποστηρίξει από πολύ νωρίς στη διαδικασία.

Η δήλωση προαναγγέλλει αυτό που πιθανόν θα είναι ένα από τα κύρια επιχειρήματα υπεράσπισης: ότι η σύλληψή του τα μεσάνυχτα, σε μια ξένη χώρα από τις αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου – μια «στρατιωτική απαγωγή», σύμφωνα με τα λόγια του δικηγόρου του – παραβίασε το νόμο.

Ο Πόλακ είπε στον δικαστή ότι ο Μαδούρο είναι ο αρχηγός ενός κυρίαρχου κράτους και δικαιούται τα προνόμια και την ασυλία του αξιώματος αυτού. Ωστόσο, αυτό αμφισβητείται, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναγνωρίζουν τον Μαδούρο ή το καθεστώς του ως νόμιμη κυβέρνηση μετά από αρκετές αμφισβητούμενες εκλογές.

Γιατί έκανε την δήλωση ο Μαδούρο

Δεν είναι η πρώτη φορά που ένας κατηγορούμενος προβάλλει αυτό το επιχείρημα. πριν από 30 χρόνια και βάλε, ο Μανουέλ Νοριέγκα του Παναμά κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν τόσο το διεθνές δίκαιο όσο και τις εγγυήσεις της δίκαιης δίκης, εισβάλλοντας στον Παναμά και συλλαμβάνοντάς τον στο εξωτερικό.

Δεν κατάφερε τίποτα. Τα δικαστήρια αρνήθηκαν να εξετάσουν τη νομιμότητα της εισβολής στον Παναμά και εστίασαν μόνο στις κατηγορίες που του είχαν απαγγείλει οι αμερικανικές αρχές. Απομένει να φανεί αν το δικαστήριο τώρα θα επανεξετάσουν αυτό το προηγούμενο,  στην υπόθεση του Μαδούρο.

Είναι ασυνήθιστο για έναν κατηγορούμενο σε ποινική υπόθεση να μιλήσει στον δικαστή κατά την πρώτη του εμφάνιση. Οι συνήγοροι υπεράσπισης συνήθως προειδοποιούν τους πελάτες τους ότι οτιδήποτε που θα πουν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον τους στη δίκη.

Ο δικαστής Άλβιν Χέλερσταϊν προειδοποίησε τον Μαδούρο με παρόμοιο τρόπο τη Δευτέρα, όταν ο πρόεδρος της Βενεζουέλας πήρε το λόγο. Ο Μαδούρο δεν είναι χαζός. Ήξερε τι έκανε. Ήθελε να δηλώσει ότι είναι πρόεδρος χώρας και ότι παράνομα συνελήφθη για να μπορεί πιο εύκολα ο συνήγορός του να ζητήσει τα ευεργετήματα και τις ασυλίες  ενός αρχηγού κράτους, ενός προέδρου Δημοκρατίας,

Το γεγονός μιλούσε μέσω μεταφραστή, του έδινε χρόνοι να μιλήσει και υποχρέωνα τον δικαστή να τον ακούσει. Αν μιλούσε Αγγλικά, ο δικαστής θα μπορούσε να τον διακόψει. Τώρα θα πρέπει να ακούσει όλη την μετάφραση, ενώ στις επόμενες ακροάσεις θα φανεί πόσο ο Μαδούρο θα είναι πειθαρχημένος και θα παραμένει εντός των παραμέτρων του δικαστηρίου.

Η επιλογή των συνηγόρων

Ένα ζήτημα που τέθηκε από την αρχή ήταν ποιοι θα ορίζονταν δικηγόροι του Μαδούρο και της συζύγου του. Στο πλαίσιο του οργανωμένου δημόσιου διασυρμού του, οι αμερικανικές αρχές του διόρισαν συνήγορο. Αλλά δεν θα μπορούσε το πράγμα να μείνει εκεί.