Αν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να μην ανταγωνίζονται τον Ντόναλντ Τραμπ, σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν τις επερχόμενες συναντήσεις τους, με πρώτη, την Πέμπτη 23 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες και στη συνέχεια την Παρασκευή 24 Οκτωβρίου στο Λονδίνο, για να προσπαθήσουν να συσπειρωθούν, ξανά και ξανά, πίσω από την Ουκρανία, η οποία έχει λάβει για άλλη μια φορά εντολή από τον Αμερικανό πρόεδρο να συμφωνήσει σε διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν, σχολιάζει η Le Monde.

Οι πρόσφατες συνομιλίες Τραμπ – Ζελένσκι, στην Ουάσινγκτον στις 17 Οκτωβρίου, έχουν μειώσει τις ελπίδες του Ουκρανού προέδρου και των συμμάχων του από την Γηραιά Ήπειρο. «Ο Τραμπ υιοθέτησε για άλλη μια φορά όλα τα σημεία συζήτησης του Πούτιν», δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης. «Ξεκινάμε από το μηδέν, ενώ οι Ευρωπαίοι είχαν καταφέρει, μετά το φιάσκο της συνόδου κορυφής στην Αλάσκα, τον Αύγουστο, να κερδίσουν την υποστήριξή του».

Η «ταπείνωση» και η νέα στροφή του Τραμπ

Αν και φαίνεται εξαιρετικά αβέβαιη, η προοπτική μιας νέας συνάντησης κορυφής Τραμπ – Πούτιν στη Βουδαπέστη, που σκιαγράφησε την Πέμπτη ο Λευκός Οίκος , θεωρείται επίσης ως «ταπείνωση» από τους ηγέτες της Γηραιάς Ηπείρου, λόγω της εγγύτητας που επέδειξαν Αμερικανοί και Ρώσοι με τον αντιφιλελεύθερο Ούγγρο πρωθυπουργό, Βίκτορ Όρμπαν.

Τις τελευταίες εβδομάδες, το Κίεβο και οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ήλπιζαν σε μια αλλαγή στον τόνο του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος έχει γίνει πιο επικριτικός απέναντι στη Ρωσία εδώ και καιρό. Ελπίζουν, ελλείψει νέων κυρώσεων από την Ουάσιγκτον κατά της Μόσχας, σε μια χειρονομία στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία, με την παράδοση πυραύλων Tomahawk. Η κίνηση αυτή μπορεί να είναι η απόφαση των ΗΠΑ να επιτρέψουν έστω και με περιορισμούς στην Ουκρανία την χρήση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς όπως έγραψε η Wall Street Jοurnal.

Πάντως ο Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να κάνει άλλη μια στροφή μετά την τελευταία επικοινωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, καθώς επέμεινε να συμφωνήσει ο Ζελένσκι να παραχωρήσει ολόκληρο το Ντονμπάς, όπως απαιτεί πάντα ο αφέντης του Κρεμλίνου. Αυτό είναι κόκκινη γραμμή για το Κίεβο.

Στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, υπάρχει μεγαλύτερη ανησυχία από ποτέ για τον Ντόναλντ Τραμπ, του οποίου η σχέση με το Κίεβο έχει παρουσιάσει διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια των επαφών του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνάντηση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων την Πέμπτη 23/10  θα πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία για τους Ευρωπαίους να επιβεβαιώσουν την υποστήριξή τους προς την Ουκρανία. Το ίδιο και η σύνοδος κορυφής του Συνασπισμού των Προθύμων, που έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή στο Λονδίνο.

Η οικονομική πτυχή της ευρωπαϊκής βοήθειας

Οι Ευρωπαίοι σκοπεύουν να προχωρήσουν με την οικονομική πτυχή της βοήθειάς τους προς το Κίεβο. Από τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022, έχουν διαθέσει περίπου 175 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ουκρανία. Έχουν ακόμη αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες της χώρας μέχρι το τέλος του έτους και μετά. Αλλά τίποτα δεν έχει προγραμματιστεί για το μέλλον.

Με τον πόλεμο να συνεχίζεται, την προοπτική υποχώρησης της εκεχειρίας και τις Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ να επιδιώκουν την αποδέσμευση από την Γηραιά Ήπειρο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες, πρέπει να βρουν μια λύση για να επεκτείνουν την υποστήριξή τους μακροπρόθεσμα.

Η πρόταση της Επιτροπής να χρησιμοποιηθούν τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, τα οποία έχουν παγώσει στην Γηραιά Ήπειρο, για την αποδέσμευση βοήθειας ύψους 140 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2026 και το 2027 υποστηρίζεται πλέον από όλους, με μόνη εξαίρεση την Ουγγαρία.

Ακόμη και το Βέλγιο, όπου βρίσκονται αυτά τα κεφάλαια, έχει αποσύρει τις αντιρρήσεις του, καθώς ο προτεινόμενος μηχανισμός δεν ισοδυναμεί με παράνομη κατάσχεση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και ο κίνδυνος θα μοιραστεί μεταξύ των Είκοσι Επτά.

Ο μηχανισμός βοήθειας

Οι Ευρωπαίοι θα δανειστούν περίπου 140 δισεκατομμύρια ευρώ από την Euroclear – ένα μεγάλο μέρος των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων είναι διαθέσιμο εκεί σε μετρητά – τα οποία στη συνέχεια θα δανείσουν στο Κίεβο, σε δόσεις, το 2026 και το 2027.

Αυτό το δάνειο θα είναι εγγυημένο από τα κράτη μέλη ή από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, γεγονός που θα εξαλείψει τον κίνδυνο αθέτησης πληρωμών για τον βελγικό θεσμό και, ως εκ τούτου, τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης του ευρώ που επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Το Κίεβο θα αποπληρώσει αυτό το «δάνειο επανόρθωσης» μόλις τελειώσει ο πόλεμος, όταν η Ρωσία θα έχει καταβάλει τις αποζημιώσεις. Μέχρι να πληρώσει η Μόσχα για τις ζημιές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τα περιουσιακά της στοιχεία θα παραμείνουν ακινητοποιημένα.

Ο προτεινόμενος μηχανισμός εξακολουθεί να εγείρει πολλά ερωτήματα. Ξεκινώντας με τη συμμετοχή της Ουγγαρίας, η οποία διαφωνεί με αυτό.  «Είναι καλύτερα να είμαστε 27. Στέλνει ένα μήνυμα πολιτικής ενότητας. Αλλά αν η Ουγγαρία αρνηθεί, υπάρχει διέξοδος», λέει ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Οι ενδογενείς δυσκολίες

Με την Βουδαπέστη να απειλεί τακτικά με βέτο την εξαμηνιαία ανανέωση των κυρώσεων, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να βρει έναν τρόπο να προστατεύσει το πάγωμα των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.  Διαφορετικά, ολόκληρο το οικοδόμημα του δανείου επανορθώσεων θα καταρρεύσει.

Οι Ευρωπαίοι θα πρέπει επίσης να συμφωνήσουν για το πώς θα χρησιμοποιηθούν αυτά τα χρήματα. Η Γαλλία επιμένει ότι το στρατιωτικό σκέλος αυτής της βοήθειας θα επενδυθεί στις ευρωπαϊκές και ουκρανικές αμυντικές βιομηχανίες, αλλά δεν συμμερίζονται όλοι εντός του μπλοκ των 27 αυτό το αίτημα.

«Η Ουκρανία πρέπει να είναι σε θέση να κάνει ό,τι θέλει με αυτά τα χρήματα», αντιτείνει ένας Ολλανδός διπλωμάτης. Η ΕΕ θέλει επίσης να μην είναι μόνη στη συνέχιση της βοήθειας προς την Ουκρανία. Αναμένει από τους εταίρους της στην G7 να δεσμευτούν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.

Οι αντιρρήσεις του Όρμπαν

Ένα άλλο ζήτημα που αφορά το Κίεβο θα τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τους Ευρωπαίους την Πέμπτη είναι το 19ο πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας, το οποίο ελπίζουν να υιοθετήσουν, αλλά περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το τέλος της αγοράς ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) έως την 1η Ιανουαρίου 2027 και την ενίσχυση της καταπολέμησης του ρωσικού στόλου-φαντάσματος, που επιτρέπει στη Μόσχα να παρακάμψει το ευρωπαϊκό εμπάργκο στις εξαγωγές πετρελαίου.

Μένει να δούμε ποια θα είναι η στάση της Ουγγαρίας του Βίκτορ Όρμπαν.