Επιστήμονες έφεραν στο φως ένα παράξενο, αρχαίο πλάσμα στα βάθη του Γκραντ Κάνυον, το οποίο ενδέχεται να ανατρέψει τις θεωρίες για την προέλευση της ζωής στον πλανήτη μας.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ εντόπισαν εκατοντάδες μικροσκοπικά απολιθώματα ενός παράξενου οργανισμού, τον οποίο περιγράφουν ως «σκουλήκι-πέος», ενσωματωμένα σε πετρώματα 500 εκατομμυρίων ετών, στα τοιχώματα του διάσημου φαραγγιού της Αριζόνα.

Η ανακάλυψη αποκαλύπτει ότι η περιοχή κάποτε προσέφερε ιδανικές συνθήκες για ταχεία εξέλιξη της ζωής. Το απολιθωμένο πλάσμα έφερε τριχωτά δόντια και είχε τη μοναδική ικανότητα να γυρίζει το στόμα του μέσα έξω για να πιάσει τροφή.

Η μελέτη αυτή αντικρούει την κυρίαρχη θεωρία ότι η πρώιμη πολύπλοκη ζωή εξελίχθηκε κυρίως σε σκληρά, φτωχά σε οξυγόνο περιβάλλοντα.

Αντίθετα τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι τέτοιες μορφές ζωής αναπτύχθηκαν σε ήρεμες, πλούσιες σε οξυγόνο θάλασσες, περιβάλλον όπου τα μαλακά σώματα σπάνια διατηρούνται λόγω της ταχείας αποσύνθεσης.

Οι ερευνητές περιέγραψαν την τοποθεσία στο Γκραντ Κάνυον ως «ζώνη Goldilocks» δηλαδή μια περιοχή παρόμοια με τις ζώνες κατοικησιμότητας στα πλανητικά συστήματα όπου δεν επικρατούν ακραίες συνθήκες αλλά συνθήκες κατάλληλες για να ευνοήσουν την ανάπτυξη και εξέλιξη της ζωής.

«Ήταν το καλύτερο κομμάτι γης στον πλανήτη εκείνη την εποχή. Είχες αρκετή τροφή, αρκετό φως και το ιδανικό βάθος. Εκεί η εξέλιξη πραγματικά απογειώθηκε» αναφέρει ο Τζιοβάνι Μουσίνι διδακτορικός φοιτητής Γεωεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Science Advances».

Τα ευρήματα ενισχύουν τη θεωρία της εξελικτικής κλιμάκωσης, που υποστηρίζει ότι τα είδη εξελίσσονται όχι μόνο για να προσαρμοστούν στο περιβάλλον τους, αλλά και για να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι άλλων ειδών.

Τα απολιθώματα ανακαλύφθηκαν μέσα σε ένα στρώμα ιλύος (πηχτό ίζημα) που ονομάζεται Bright Angel Formation, γνωστό για τα απολιθώματα της Κάμβριας περιόδου στην περιοχή. Εκτιμάται ότι χρονολογούνται από μια εποχή όπου τα πρώτα κύρια ζωικά φύλα μόλις άρχιζαν να εμφανίζονται στη Γη.

Τότε, η περιοχή του Γκραντ Κάνυον βρισκόταν κοντά στον ισημερινό και καλυπτόταν από μια ρηχή, πλούσια σε οξυγόνο θάλασσα, βάθους περίπου 40 έως 50 μέτρων, γεμάτη με θρεπτικά συστατικά. Οι μικροοργανισμοί που έκαναν φωτοσύνθεση ενίσχυαν ακόμα περισσότερο τα επίπεδα οξυγόνου, ευνοώντας την εμφάνιση μεγαλύτερων και πιο σύνθετων μορφών ζωής.

Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε πάνω από 1.500 παράξενα μικροσκοπικά απολιθώματα, όπως:

• Γαρίδες με άκρα κατάλληλα για φιλτράρισμα τροφής.
• Μαλάκια με αλυσίδες από μικρά δόντια.
• Σκουλήκια με πολύκλαδες στοματικές δομές

Η μελέτη εστιάζει σε μια κατηγορία απολιθωμάτων γνωστών ως “μικροσκοπικά απολιθώματα από άνθρακα” (small carbonaceous fossils – SCFs). Πρόκειται για κατάλοιπα ζώων χωρίς οστά ή κελύφη, που σπάνια διατηρούνται, καθώς συνήθως αποσυντίθενται προτού απολιθωθούν. Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση, ο λασπώδης θαλάσσιος βυθός τα σκέπασε και τα προστάτευσε, επιτρέποντας εξαιρετική διατήρηση. Οι επιστήμονες μπόρεσαν να δουν μικροσκοπικά δόντια σε γαριδοειδή και λεπτές σειρές δοντιών σε μαλάκια.

«Αυτός είναι ένας εντελώς νέος τρόπος να εξετάζουμε τη ζωή της Κάμβριας περιόδου. Βλέπουμε μέρη ζώων που σχεδόν ποτέ δεν διατηρούνται» λέει ο Μουσίνι.

Η ανακάλυψη αυτή επαναπροσδιορίζει το πού και πώς ξεκίνησε η πολύπλοκη ζωή, φέρνοντάς μας ένα βήμα πιο κοντά στην κατανόηση της εξέλιξης στον αρχέγονο πλανήτη μας.