Πριν από σχεδόν 4.000 χρόνια, ένας άντρας από την Μεσοποταμία με το όνομα Nanni ήταν τόσο απογοητευμένος με τον χαλκό που αγόρασε από έναν έμπορο ονόματι Ea-nāṣir, που αποφάσισε να γράψει μια επίσημη καταγγελία.

Σήμερα, αυτή η πήλινη ταμπλέτα της Εποχής του Χαλκού είναι το παλαιότερο παράπονο πελατών που γνωρίζουμε – και είναι θλιβερό.

Η συγγραφή και το εμπόριο έχουν μια αχώριστη ιστορία. Μερικά από τα παλαιότερα σωζόμενα παραδείγματα γραπτού λόγου είναι απογραφές και λογιστικά βιβλία που έχουν καταγραφεί στην αρχαία σφηνοειδή γραφή της Μεσοποταμίας.

Αλλά το να ενημερώσετε μια επιχείρηση ότι δεν μείνατε ικανοποιημένοι με την παραγγελία σας δεν ήταν τόσο εύκολο εκείνες τις μέρες. Χωρίς μια γραμμή βοήθειας πελατών ή ένα bot τεχνητής νοημοσύνης που δεν αναβοσβήνει, ο αγανακτισμένος πελάτης Nanni έπρεπε να χαράξει τα παράπονά του στην πέτρα και στη συνέχεια να το στείλει στο Ea-nāṣir μέσω αγγελιοφόρου (όπως ένα άτομο που μεταφέρει φυσικά μηνύματα μεταξύ ανθρώπων, όχι μια εφαρμογή που τα στέλνει στο διαδίκτυο) .

Τα παράπονα του Nanni καλύπτουν τόσο το μπροστινό όσο και το πίσω μέρος ενός μικρού πλακιδίου με διαστάσεις 11,6 επί 5 εκατοστά. Μεταφράστηκε από την αρχική του ακκαδική γλώσσα από έναν συριολόγο Adolf Leo Oppenheim και δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Γράμματα από τη Μεσοποταμία το 1967 .

«Έβαλες πλινθώματα [χάλκινα] που δεν ήταν καλά μπροστά στον αγγελιοφόρο μου και είπες: «Αν θέλεις να τα πάρεις, πάρ’ τα, αν δεν θέλεις να τα πάρεις, φύγε!»» γράφει ο Νάνι .

Προφανώς, είχε ήδη δώσει στον Ea-nāṣir τα χρήματα για μια συμφωνημένη ποσότητα χαλκού, η οποία, όπως φαίνεται να ανακάλυψε αμέσως μετά, μπορεί να μην ήταν σοφή κίνηση.

Παρά το γεγονός ότι ήταν, κατά πάσα πιθανότητα, ένας τρομερός έμπορος χαλκού, φαίνεται ότι ο Ea-nāṣir ήταν ένας σχολαστικός τηρητής αρχείων. Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του 20ου αιώνα στην πόλη Ουρ (στο σύγχρονο Ιράκ), αυτή η πήλινη πλάκα βρέθηκε μαζί με πολλές άλλες που απευθύνονταν στον ίδιο άτυχο επιχειρηματία, σε αυτό που πιθανώς ήταν η δική του κατοικία.

Το παράπονο του Nanni δεν ήταν το μόνο παράπονο μεταξύ αυτών των πλακών – ο Ea-nāṣir φαίνεται να έχει σημειώσει κάτι περισσότερο από μια χούφτα πελατών του – αλλά είναι το παλαιότερο και πιο καυστικό.

«Έχω στείλει αγγελιοφόρους, κύριους σαν εμάς, για να μαζέψουν την τσάντα με τα χρήματά μου (που κατατέθηκαν μαζί σας), αλλά με περιφρονήσατε στέλνοντάς τους με άδεια χέρια πολλές φορές», συνεχίζει ο Νάνι .

“Υπάρχει κάποιος μεταξύ των εμπόρων που συναλλάσσονται με τον [Tilmun] που μου φέρθηκε με αυτόν τον τρόπο; Μόνο εσύ αντιμετωπίζεις τον αγγελιοφόρο μου με περιφρόνηση!”

Οι έμποροι του «Tilmun» πιστεύεται ότι έφεραν αρκετές εκατοντάδες κιλά χαλκού στη Νότια Μεσοποταμία κατά την 3η χιλιετία π.Χ., η οποία περιλαμβάνει την Ουρ. Δεν είναι σαφές εάν ο Tilmun περιγράφει την προέλευση του χαλκού ή έναν διάσημο σταθμό συναλλαγών για το μέταλλο, αλλά ο χαλκός Tilmun ήταν τόσο κυρίαρχος που οι συναλλαγές στην Ουρ γίνονταν χρησιμοποιώντας το «πρότυπο Tilmun» βάρους.

Ωστόσο, μέχρι τη στιγμή που ο Nanni έγραψε την καταγγελία του το 1750 π.Χ., ο χαλκός του Tilmun βρισκόταν σε μακρά και σταθερή πτώση, τον οποίο ξεπερνούσαν οι ανταγωνιστές του Magan. Εάν ο Ea-nāṣir ήταν πράγματι ένας απατεώνας επιχειρηματίας, ίσως να ήταν λόγω της μείωσης των αποθεμάτων του προμηθευτή του.

«Εναπόκειται πλέον σε εσάς να μου επιστρέψετε (τα χρήματά μου) πλήρως», καταλήγει ο Nanni . “Λάβετε υπόψη ότι (από εδώ και στο εξής) δεν θα δεχτώ εδώ κανένα χαλκό από εσάς που δεν είναι καλής ποιότητας. Θα επιλέξω (από εδώ και στο εξής) τα πλινθώματα ξεχωριστά στην αυλή μου.”

Δεν θα μάθουμε ποτέ αν ο Nanni πήρε τα χρήματά του πίσω, αλλά σίγουρα είχε τον τελευταίο λόγο.

Δείτε ΦΩΤΟ ΕΔΩ