Παρά την έντονη πολιτική πόλωση και τις αντιδράσεις που έχουν προηγηθεί, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ προχώρησε σε μια ψηφοφορία με σημαντικές γεωπολιτικές συνέπειες, εγκρίνοντας το αμερικανικό σχέδιο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα και ανοίγοντας τον δρόμο για την παρουσία μιας διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης στο παλαιστινιακό έδαφος.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας, αποτελούμενο από 15 μέλη, ψήφισε τη Δευτέρα με 13 υπέρ και 0 κατά -αποχή από Ρωσία και Κίνα, οι οποίες δεν άσκησαν το δικαίωμα βέτο-, υπέρ της υιοθέτησης του ψηφίσματος που συντάχθηκε από τις ΗΠΑ και στηρίζει το σχέδιο Τραμπ για τη Λωρίδα της Γάζας.

Ο Τραμπ χαιρέτισε άμεσα την απόφαση, γράφοντας: «Συγχαρητήρια στον κόσμο για την απίστευτη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, πριν από μόλις λίγες στιγμές, που αναγνώρισε και ενέκρινε το Συμβούλιο Ειρήνης, το οποίο θα προεδρεύσω εγώ και θα περιλαμβάνει τους ισχυρότερους και πιο σεβαστούς ηγέτες σε όλο τον κόσμο».

Συμβούλιο Ειρήνης

Ισραήλ και Χαμάς είχαν ήδη συμφωνήσει από τον περασμένο μήνα στην πρώτη φάση του 20σέλιδου σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα –κατάπαυση του πυρός στον διετή πόλεμό τους και συμφωνία ανταλλαγής ομήρων– ωστόσο το ψήφισμα θεωρείται απαραίτητο για να νομιμοποιήσει ένα μεταβατικό κυβερνητικό σχήμα και να καθησυχάσει χώρες που εξετάζουν να στείλουν στρατεύματα στη Γάζα.

Την Παρασκευή, η Σαουδική Αραβία, μαζί με το Κατάρ, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ινδονησία, το Πακιστάν, την Ιορδανία και την Τουρκία, εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση υποστηρίζοντας το ψήφισμα, το οποίο εγκρίνει τη διεθνή δύναμη σταθεροποίησης έως το τέλος του 2027.

Αρκετές από αυτές τις χώρες είχαν δηλώσει ότι θα ήταν πρόθυμες να συνεισφέρουν στρατεύματα, αλλά όχι χωρίς εντολή από τον ΟΗΕ.

Το ψήφισμα προβλέπει ότι η δύναμη σταθεροποίησης θα συνεργαστεί με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, καθώς και με μια παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη που θα εκπαιδευτεί, ώστε να διασφαλιστούν τα σύνορα της Γάζας και η αποστρατιωτικοποίησή της μέσω του αφοπλισμού της Χαμάς και της καταστροφής της στρατιωτικής της υποδομής.

Ωστόσο, δεν αναφέρονται λεπτομέρειες στους όρους εμπλοκής ούτε ο τρόπος με τον οποίο η δύναμη θα αφοπλίσει τη Χαμάς εάν η οργάνωση αρνηθεί να το πράξει. Δεν περιγράφεται επίσης το εύρος της εντολής του Συμβουλίου Ασφαλείας για την εφαρμογή.

Το κείμενο ορίζει επίσης ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να συμμετέχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης, υπό την προεδρία Τραμπ, το οποίο προβλέπεται ως μεταβατική αρχή για την επίβλεψη της ανασυγκρότησης και της οικονομικής ανάκαμψης της Γάζας.

Η θέση της Χαμάς

Η Χαμάς απέρριψε το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας χαρακτηρίζοντάς το ανεπαρκές και εχθρικό προς τα δικαιώματα των Παλαιστινίων, ενώ κατήγγειλε ότι επιχειρεί να επιβάλει «διεθνή κηδεμονία» στον θύλακα, την οποία απορρίπτουν τόσο οι ίδιοι όσο και άλλες παλαιστινιακές οργανώσεις.

«Η ανάθεση στην διεθνή δύναμη καθηκόντων και ρόλων εντός της Λωρίδας της Γάζας, συμπεριλαμβανομένου του αφοπλισμού της αντίστασης, της αφαιρεί την ουδετερότητά της και τη μετατρέπει σε μέρος της σύγκρουσης υπέρ της [Ισραηλινής] κατοχής», σημείωσε η οργάνωση.

Ο Μάικ Γουόλτς, πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, δήλωσε ότι το ψήφισμα, στο οποίο επισυνάπτεται ως παράρτημα το 20σέλιδο σχέδιο Τραμπ, «χαράσσει μια πιθανή πορεία για την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση … όπου οι ρουκέτες θα δώσουν τη θέση τους σε κλαδιά ελιάς και θα υπάρξει η δυνατότητα συμφωνίας σε έναν πολιτικό ορίζοντα».

«Αποδυναμώνει τον έλεγχο της Χαμάς, διασφαλίζει ότι η Γάζα θα αναδυθεί απαλλαγμένη από τη σκιά της τρομοκρατίας, ευημερούσα και ασφαλής», δήλωσε πριν από την ψηφοφορία.

Αντιτάχθηκαν Ρωσία και Κίνα

Η Ρωσία, αν και είχε εκφράσει ενστάσεις τις προηγούμενες ημέρες, τελικά απείχε επιτρέποντας την υιοθέτηση του ψηφίσματος. Ο Ρώσος πρέσβης Βασίλι Νεμπένζια προειδοποίησε ότι το ψήφισμα αποτελεί «ένα φύλλο συκής για ασύδοτα πειράματα που διεξάγονται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ» στα παλαιστινιακά εδάφη.

«Ουσιαστικά, το συμβούλιο δίνει την ευλογία του σε μια αμερικανική πρωτοβουλία στη βάση των υποσχέσεων της Ουάσινγκτον, παραδίδοντας τον πλήρη έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας στο Συμβούλιο Ειρήνης και στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης, των οποίων τις λεπτομέρειες δεν γνωρίζουμε ακόμη», είπε μετά την ψηφοφορία.

Εκπρόσωποι Ρωσίας και Κίνας εξέφρασαν επίσης δυσαρέσκεια ότι το ψήφισμα δεν διασφαλίζει σαφή ρόλο του ΟΗΕ στο μέλλον της Γάζας.

Κράτος της Παλαιστίνης

Το αρχικό αμερικανικό σχέδιο δεν έκανε καμία αναφορά σε παλαιστινιακό κράτος. Έπειτα από πίεση κρατών-μελών, οι ΗΠΑ αναθεώρησαν το κείμενο την περασμένη εβδομάδα ώστε να αναφέρει ότι «οι συνθήκες ίσως έχουν πλέον διαμορφωθεί για μια αξιόπιστη πορεία προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και κρατική υπόσταση» έπειτα από μεταρρυθμίσεις της Παλαιστινιακής Αρχής και πρόοδο στην ανοικοδόμηση της Γάζας.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καθιερώσουν έναν διάλογο μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων για να συμφωνήσουν σε έναν πολιτικό ορίζοντα ειρηνικής και ευημερούσας συνύπαρξης», αναφέρεται επίσης στο ψήφισμα.

Η Παλαιστινιακή Αρχή χαιρέτισε το ψήφισμα και δήλωσε έτοιμη να συμμετάσχει στην εφαρμογή του. Σύμφωνα με διπλωμάτες, η αποδοχή από την Παλαιστινιακή Αρχή ήταν κρίσιμη για να αποφευχθεί ρωσικό βέτο.

Ωστόσο, η πρόταση δεν δίνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ούτε εγγύηση για ανεξάρτητο κράτος, αναφέροντας απλώς ότι κάτι τέτοιο είναι δυνατό μετά την πρόοδο στην ανοικοδόμηση της Γάζας και τις μεταρρυθμίσεις της Παλαιστινιακής Αρχής.

Αντιδράσεις στο Ισραήλ

Το ψήφισμα έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο Ισραήλ, καθώς κάνει αναφορά στη πιθανότητα ύπαρξης ενός παλαιστινιακού κράτους στο μέλλον.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, υπό ασφυκτική πίεση από τα ακροδεξιά μέλη της κυβέρνησής του, δήλωσε την Κυριακή ότι το Ισραήλ παραμένει αντίθετο στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους και δεσμεύτηκε να αποστρατιωτικοποιήσει τη Γάζα «με τον εύκολο τρόπο ή με τον δύσκολο τρόπο».