Στις 24 Ιουνίου 1982, η British Airways Flight 009 incident καταγράφηκε ως ένα από τα πιο δραματικά περιστατικά στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας.
Το περιστατικό έμεινε αξέχαστο όχι μόνο λόγω του κινδύνου που αντιμετώπισαν οι επιβάτες, αλλά και εξαιτίας της απίστευτης ψυχραιμίας που επέδειξε ο κυβερνήτης, Eric Moody.
Η πτήση της British Airways εκτελούσε το δρομολόγιο από το Λονδίνο προς τη Νέα Ζηλανδία, με ενδιάμεση στάση στην Κουάλα Λουμπούρ. Το Boeing 747 πετούσε πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό σε ύψος περίπου 11.000 μέτρων, όταν το πλήρωμα παρατήρησε περίεργες μπλε και λευκές λάμψεις γύρω από το αεροσκάφος — ένα φαινόμενο που σχετίζεται με τη λεγόμενη «φωτιά του Αγίου Έλμου».
Today in 1982 “The Jakarta Incident”: British Airways Flight 009 flies into a cloud of volcanic ash thrown up by the eruption of Mount Galunggung, resulting in the failure of all four engines. pic.twitter.com/dsPjrCoOZI
— the painter flynn (@thepainterflynn) June 24, 2023
Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, οι κινητήρες άρχισαν να σβήνουν διαδοχικά. Μέσα σε λιγότερο από δύο λεπτά, και οι τέσσερις τέθηκαν εκτός λειτουργίας, αφήνοντας το αεροπλάνο να αιωρείται χωρίς ισχύ.
Την ώρα που το αεροσκάφος έχανε συνεχώς ύψος και οι επιβάτες πίστευαν ότι επίκειται συντριβή, ο κυβερνήτης έκανε μία ανακοίνωση που έμελλε να γίνει θρυλική για την ψυχραιμία και τη λιτότητά της.
Με απόλυτα ήρεμο τόνο, ο Eric Moody ενημέρωσε τους επιβάτες ότι υπήρχε «ένα μικρό πρόβλημα», εξηγώντας πως και οι τέσσερις κινητήρες είχαν σταματήσει να λειτουργούν, ενώ το πλήρωμα προσπαθούσε να τους επανεκκινήσει.
Η αντίδρασή του θεωρείται μέχρι σήμερα υπόδειγμα αυτοσυγκράτησης σε συνθήκες ακραίας πίεσης.
Μέσα στο πιλοτήριο, το πλήρωμα έδινε μάχη με τον χρόνο. Ο συγκυβερνήτης αντιμετώπισε πρόβλημα με τη μάσκα οξυγόνου του, ενώ ο μηχανικός πτήσης προσπαθούσε επανειλημμένα να επανεκκινήσει τους κινητήρες.
36 yrs ago on this day, 5th April 1982: #Galunggung volcano, #Indonesia erupted. The eruption lasted for almost a year and was a VEI 4. The eruption brought the dangers of volcanic ash to aviation to worldwide attention,after two B747 airplanes suffered temporary engine failures. pic.twitter.com/3a0cxHWzen
— Øystein (@oysteinvolcano) April 5, 2018
Καθώς το αεροπλάνο πλησίαζε επικίνδυνα τις ακτές της Ινδονησίας και έχανε συνεχώς ύψος, ο κυβερνήτης προετοιμαζόταν ακόμη και για αναγκαστική προσθαλάσσωση.
Τελικά, όταν το αεροσκάφος είχε κατέβει σε πολύ χαμηλό ύψος, οι κινητήρες άρχισαν ξανά να λειτουργούν, επιτρέποντας στο πλήρωμα να ανακτήσει τον έλεγχο.
Παρά την επανεκκίνηση των κινητήρων, το πρόβλημα δεν είχε λυθεί πλήρως. Το παρμπρίζ του αεροσκάφους είχε υποστεί σοβαρές φθορές, δυσκολεύοντας δραματικά την ορατότητα των πιλότων.
Παρ’ όλα αυτά, το πλήρωμα κατάφερε να προσγειώσει με ασφάλεια το αεροπλάνο στο αεροδρόμιο της Τζακάρτα, βασιζόμενο κυρίως στα όργανα πλοήγησης και στις οδηγίες του πύργου ελέγχου.
Αργότερα διαπιστώθηκε ότι το αεροσκάφος είχε περάσει μέσα από σύννεφο ηφαιστειακής τέφρας από το ηφαίστειο Mount Galunggung.
Τα μικροσκοπικά σωματίδια τέφρας εισχώρησαν στους κινητήρες, προκαλώντας βλάβες και διακοπή λειτουργίας, ενώ παράλληλα κατέστρεψαν το παρμπρίζ. Όταν το αεροπλάνο κατέβηκε σε χαμηλότερο ύψος, η θερμοκρασία άλλαξε και η τέφρα αποκολλήθηκε, επιτρέποντας στους κινητήρες να επανεκκινήσουν.
Το περιστατικό αυτό οδήγησε αργότερα στη δημιουργία διεθνών συστημάτων παρακολούθησης ηφαιστειακής τέφρας για την προστασία της αεροπλοΐας — μέτρα που εφαρμόστηκαν εκτεταμένα και μετά την έκρηξη του Eyjafjallajökull το 2010, όταν είχε παραλύσει μεγάλο μέρος των αεροπορικών μετακινήσεων στην Ευρώπη.
