του Χάρη Ντιγριντάκη
Στις ράγες της κανονικότητας, έπειτα από ένα διάστημα έντονης επιβράδυνσης που προκάλεσαν οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επιχειρεί να τροχοδρομήσει εκ νέου ο ελληνικός τουρισμός. Πρόκειται για δύσκολη «τροχιά» αλλά ο κλάδος στην Ελλάδα έχει αποδείξει ότι, παρά την υπερφορολόγηση, έχει τη δυναμική να υπερφαλαγγίσει τέτοιου είδους δυσκολίες.
Σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου, ο ρυθμός των κρατήσεων, που είχε ουσιαστικά «παγώσει» για αρκετές εβδομάδες, εμφανίζει πλέον σαφή σημάδια ανάκαμψης, χωρίς ωστόσο να έχει επανέλθει πλήρως στα επίπεδα που καταγράφονταν την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.
Ως εκ τούτου, το κλίμα που επικρατεί στον τουριστικό κόσμο χαρακτηρίζεται από συγκρατημένη αισιοδοξία. Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, η ζήτηση επανέρχεται σταδιακά, ωστόσο οι αποφάσεις των ταξιδιωτών λαμβάνονται με μεγαλύτερη καθυστέρηση και υπό το βάρος αυξημένης αβεβαιότητας. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι, εφόσον δεν υπάρξουν νέες αναταράξεις, η φετινή χρονιά μπορεί να κινηθεί κοντά στα επίπεδα του 2025, αν και με εμφανείς διαφοροποιήσεις ως προς τη σύνθεση της ζήτησης.
Καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση της εικόνας αποτελεί το αυξημένο κόστος μετακίνησης. Η άνοδος στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων, ως αποτέλεσμα της αύξησης του κόστους καυσίμων, επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά των ταξιδιωτών. Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι το φαινόμενο αυτό πλήττει κυρίως τα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων, περιορίζοντας τη ροή επισκεπτών από αγορές εκτός Ευρώπης. Την ίδια στιγμή, ενισχύεται η τάση για επιλογή πιο κοντινών προορισμών, γεγονός που λειτουργεί εν μέρει υπέρ της Ελλάδας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανησυχία εξακολουθεί να προκαλεί το ενδεχόμενο διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα καυσίμων, αν και προς το παρόν η κατάσταση εμφανίζεται διαχειρίσιμη. Εκπρόσωποι του κλάδου επισημαίνουν ότι η ομαλή εξέλιξη της σεζόν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη σταθερότητα στις αεροπορικές μεταφορές και την αποφυγή νέων περιορισμών.
Τα χαρακτηριστικά της χρονιάς
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της φετινής χρονιάς είναι η έντονη παρουσία των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής. Όπως σημειώνουν οι επιχειρηματίες του κλάδου, οι ταξιδιώτες αποφεύγουν να προγραμματίσουν εγκαίρως τις διακοπές τους, προτιμώντας να περιμένουν μέχρι να διαμορφωθεί μια πιο ξεκάθαρη εικόνα. Παράλληλα, καταγράφεται αυξημένη ζήτηση για πακέτα all inclusive, τα οποία προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια ως προς το τελικό κόστος των διακοπών.
Ενδεικτικά, σε επίπεδο αγορών, η Ελλάδα δέχεται πίεση από τη γαλλική αγορά, με τις πωλήσεις οργανωμένων ταξιδιών να καταγράφουν πτώση 16,4% τον Απρίλιο του 2026, σύμφωνα με το βαρόμετρο Orchestra/L’Écho touristique. Η υποχώρηση αυτή είναι εντονότερη από τον μέσο όρο της αγοράς, καθώς οι Γάλλοι ταξιδιώτες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί, στρεφόμενοι σε κοντινότερους και θεωρούμενους ασφαλέστερους προορισμούς, ενώ περιορίζουν και τη συνολική ταξιδιωτική τους δαπάνη. Η τάση αυτή αποδίδεται στη γεωπολιτική αβεβαιότητα και στην ανάγκη για οικονομικότερο προγραμματισμό, με άμεσο αποτύπωμα σε βασικούς μεσογειακούς προορισμούς, μεταξύ των οποίων και η χώρα μας.
Την ίδια ώρα, πάντως, η σταδιακή αποκατάσταση των αεροπορικών συνδέσεων των χωρών της Μέσης Ανατολής συμβάλλει στη βελτίωση του κλίματος. Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, ένα μεγάλο ποσοστό των πτήσεων εκτελείται πλέον κανονικά, με προορισμούς που είχαν μείνει εκτός να επανέρχονται στον ταξιδιωτικό χάρτη. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο αγορές με υψηλή ταξιδιωτική δαπάνη.
Την προηγούμενη εβδομάδα καταγράφηκε σημαντικός αριθμός πτήσεων από την Αθήνα προς χώρες της ευρύτερης περιοχής, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή επαναφορά της αεροπορικής δραστηριότητας. Παράλληλα, αεροπορικές εταιρείες επανεκκινούν τα δρομολόγιά τους, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητα της ευρύτερης περιοχής.
Σε επίπεδο προορισμών, η εικόνα παραμένει ανομοιογενής. Στη Χαλκιδική, οι επαγγελματίες του κλάδου κάνουν λόγο για έναν σχετικά «δύσκολο» Μάιο, με τη ζήτηση να κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με πέρυσι. Ωστόσο, οι αγορές των Βαλκανίων εξακολουθούν να αποτελούν βασικό στήριγμα και ιδιαίτερα ενισχυμένη εμφανίζεται η παρουσία επισκεπτών από την Πολωνία.
«Σύμφωνα με τις προκρατήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής η πληρότητα στα ξενοδοχεία για το διάστημα από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο κινείται στο 65%-70%», επισημαίνει ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής, Γρηγόρης Τάσιος.
Στα Χανιά, η σεζόν έχει ξεκινήσει χωρίς σημαντικές απώλειες. Ξενοδόχοι της περιοχής επισημαίνουν ότι ο ρυθμός των κρατήσεων παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση, αν και παραμένει η ανησυχία για το κόστος μεταφοράς και τις γενικότερες οικονομικές συνθήκες. Η αυξημένη προσφορά αεροπορικών θέσεων θεωρείται θετικός παράγοντας, υπό την προϋπόθεση ότι θα καλυφθεί από τη ζήτηση. «Όσοι έχουν προγραμματίσει διακοπές, έρχονται, δεν καταγράφουμε ακυρώσεις», τονίζει ο Μανώλης Σταματάκης, πρόεδρος της τοπικής ένωσης ξενοδόχων.
Επαναφορά του ρυθμού των κρατήσεων, ωστόσο όχι στα περσινά επίπεδα, παρατηρεί και ο Γιάννης Παπαβασιλείου, πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου. «Είναι μια χρονιά με απρόοπτα, ωστόσο είμαστε εδώ για να τα αντιμετωπίσουμε. Ευελπιστούμε ότι η σεζόν θα εξελιχθεί ομαλά και ότι αν επιμηκύνουμε την τουριστική περίοδο μέχρι τις 15 Νοεμβρίου θα καλύψουμε μέρος των απωλειών που καταγράψαμε τους πρώτους μήνες», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Αντίθετα, πιο πιεσμένη εμφανίζεται η κατάσταση στη Σαντορίνη. Ο προορισμός εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της περσινής χρονιάς που επλήγη εξαιτίας της σεισμικής δραστηριότητας που έπληξε το νησί, ενώ σημαντικό «χτύπημα» αποτελεί η περιορισμένη προσέλευση ταξιδιωτών από μακρινές αγορές, όπως η Ασία και η Αυστραλία.
Στην Κέρκυρα, η εικόνα εμφανίζεται πιο ισορροπημένη. Οι κρατήσεις κινούνται σε επίπεδα αντίστοιχα με τα περσινά, ενώ οι μήνες αιχμής παρουσιάζουν ικανοποιητική πληρότητα. «Μέχρι στιγμής υπάρχει μια σταθερότητα και οι πληρότητες είναι σε επίπεδα αντίστοιχα με τα περσινά. Ο Ιούνιος, ο Ιούλιος και ο Σεπτέμβριος αναμένεται να είναι πολύ δυνατοί μήνες», τονίζει ο κ. Δημήτρης Αμβροσιάδης, έφορος Δημοσίων Σχέσεων της Ενωσης Ξενοδόχων του νησιού.
Η θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται μεταξύ των δημοφιλέστερων προορισμών. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων ταξιδιωτών παραμένει ισχυρό, με τη χώρα να διατηρεί σημαντικό μερίδιο στις προτιμήσεις τους. Μάλιστα, καταγράφεται ενίσχυση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, γεγονός που επιβεβαιώνει τη διαχρονική ελκυστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Συγκεκριμένα, με βάση τα στοιχεία της τελευταίας έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ταξιδιών (European Travel Commission-ETC), η χώρα μας συγκαταλέγεται με ένα μερίδιο 6% στην πεντάδα των προορισμών προς τους οποίους προτίθενται να ταξιδέψουν το επόμενο διάστημα οι Ευρωπαίοι.
Το μερίδιο αυτό εμφανίζεται ενισχυμένο σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα. Πέρυσι, στην αντίστοιχη έρευνα της ETC το μερίδιο της Ελλάδας στις προτιμήσεις των Ευρωπαίων είχε διαμορφωθεί στο 4,9%.
Σημειωτέον ότι το μερίδιο που κατατάσσει τη χώρα μας στην τέταρτη θέση μαζί με την Πορτογαλία απέχει πολύ από το 14% της Ισπανίας και το 11% της Ιταλίας, που καταγράφουν ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης και καταλαμβάνουν τις δύο πρώτες θέσεις της σχετικής λίστας.
