Τα υψηλότερα σκορ στον δείκτη φλεγμονής Dietary Inflammatory Index (DII) συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας από όλα τα αίτια, διαπιστώνει νέα αμερικανική μελέτη. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα περιστατικά άνοιας αναμένεται να αυξηθούν στα 152 εκατομμύρια έως το 2050, επιβαρύνοντας όλο και περισσότερο τους φροντιστές των ασθενών αλλά και τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Ενώ οι εξελίξεις στις φαρμακευτικές θεραπείες έχουν βελτιώσει τη φροντίδα και έχουν στοχεύσει τους μηχανισμούς της νόσου, τα προληπτικά μέτρα παραμένουν ελλιπή.

Η διατροφή έχει αναγνωριστεί ως μια πιθανή οδός για τη μείωση του κινδύνου άνοιας. Προηγούμενες μελέτες παρατήρησης έχουν συνδέσει αντιφλεγμονώδεις δίαιτες, όπως η μεσογειακή διατροφή και η δίαιτα MIND, με επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Το DII είναι ένα τυποποιημένο εργαλείο που ποσοτικοποιεί το φλεγμονώδες δυναμικό της δίαιτας αναλύοντας θρεπτικά συστατικά, βιοδραστικές ενώσεις και συστατικά τροφίμων. Προηγούμενες μελέτες έχουν υποδείξει ότι οι υψηλότερες βαθμολογίες του DII σχετίζονται με συστηματική φλεγμονή, η οποία είναι γνωστό ότι συμβάλλει στις νευροεκφυλιστικές διαδικασίες.

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Alzheimer’s & Dementia», οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από την κοόρτη των απογόνων της Framingham Heart Study (FHS) για να αναλύσουν διατροφικά δεδομένα, περιστατικά άνοιας και διαγνώσεις Αλτσχάιμερ, σε μια διάμεση περίοδο παρακολούθησης περίπου 13 ετών.

Στη μελέτη συμμετείχαν 1.487 άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω οι οποίοι δεν είχαν διαγνωστεί με άνοια κατά την έναρξη. Οι διατροφικές πληροφορίες ελήφθησαν από ερωτηματολόγια συχνότητας τροφίμων (FFQs) που συμπλήρωσαν οι συμμετέχοντες κατά τη διάρκεια τριών κύκλων εξέτασης (1991-1995, 1995-1998 και 1998-2001).

Οι βαθμολογίες DII υπολογίστηκαν για 36 διατροφικά συστατικά, τα οποία κατηγοριοποιήθηκαν είτε ως αντιφλεγμονώδη (π.χ. φυτικές ίνες, βιταμίνες A, C, D, E, ωμέγα-3 λιπαρά) είτε ως προφλεγμονώδη (π.χ. κορεσμένα λιπαρά και υδατάνθρακες). Οι υψηλότερες θετικές βαθμολογίες παρατηρήθηκαν στις περισσότερες προφλεγμονώδεις δίαιτες. Οι ερευνητές από το Ινστιτούτο Glenn Biggs για το Αλτσχάιμερ και τις Νευροεκφυλιστικές Ασθένειες στο Πανεπιστήμιο του Σαν Αντόνιο και την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, επιβεβαίωσαν τις διαγνώσεις άνοιας και Αλτσχάιμερ μέσω νευρολογικών αξιολογήσεων, νευροψυχολογικών εξετάσεων και ανασκοπήσεων του ιατρικού ιστορικού των ασθενών.

Από τους 1.487 συμμετέχοντες, οι 246 εμφάνισαν άνοια, συμπεριλαμβανομένων 187 που διαγνώστηκαν με Αλτσχάιμερ. Οι συμμετέχοντες με υψηλότερες βαθμολογίες DII, που υποδεικνύουν προφλεγμονώδεις δίαιτες, είχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο άνοιας τόσο για κάθε αιτία όσο και για Αλτσχάιμερ. Για κάθε αύξηση μονάδας στη βαθμολογία DII, ο κίνδυνος άνοιας κάθε αιτίας αυξήθηκε κατά 21%. Παρόμοια αύξηση στις βαθμολογίες DII συσχετίστηκε με 20% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ.

Όταν οι συμμετέχοντες ομαδοποιήθηκαν με βάση τις βαθμολογίες DII, εκείνοι με τις πιο προφλεγμονώδεις δίαιτες είχαν 84% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια κάθε αιτίας σε σύγκριση με εκείνους που ακολουθούσαν πιο αντιφλεγμονώδεις δίαιτες.

Τα ευρήματα υποστηρίζουν την υπόθεση ότι η φλεγμονή που οφείλεται στη διατροφή συμβάλλει στις νευροεκφυλιστικές διεργασίες, πιθανώς μέσω συστημικών οδών φλεγμονής. Η χρόνια φλεγμονή, που προκαλείται από δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε προφλεγμονώδη συστατικά, όπως είναι τα κορεσμένα λίπη και οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες, μπορεί να επιδεινώσει τη φλεγμονή του εγκεφάλου και να προάγει το σχηματισμό πλάκας αμυλοειδούς-βήτα, χαρακτηριστικό της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Τα αντιφλεγμονώδη θρεπτικά συστατικά, όπως τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και τα φλαβονοειδή, μπορεί να εξουδετερώσουν αυτές τις επιδράσεις μειώνοντας την παραγωγή κυτοκίνης και υποστηρίζοντας την υγεία του εγκεφάλου. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι αντιφλεγμονώδεις δίαιτες, όπως η μεσογειακή διατροφή, μπορούν να βελτιώσουν τη γνωστική λειτουργία, πιθανότατα μειώνοντας τη συστηματική φλεγμονή.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν επίσης ότι οι διατροφικές παρεμβάσεις που δίνουν έμφαση στα αντιφλεγμονώδη τρόφιμα μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας μακροπρόθεσμα. Η ενσωμάτωση αξιολογήσεων τύπου DII στις διατροφικές κατευθυντήριες γραμμές θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο και στην ανάπτυξη στοχευμένων διατροφικών στρατηγικών σε επίπεδο πληθυσμού.

ΠΗΓΗ: Medicalxpress