«Με την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ η κυβέρνηση επιχειρεί να μπαζώσει τα σκάνδαλα και τις ευθύνες της», υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτης Φάμελλος σε συνέντευξή του στην ιστοσελίδα agrocapital.gr.

«Τα αναμφισβήτητα προβλήματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, για τα οποία υπάρχουν πολιτικές και ποινικές ευθύνες, δεν επιλύονται με σπασμωδικές κινήσεις και με επικοινωνιακούς όρους από την κυβέρνηση, η οποία ακόμα μία φορά προσπαθεί να αποφύγει την ευθύνη. Οι αποφάσεις παρθήκαν χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τους εργαζόμενους στον Οργανισμό και τους θεσμικούς φορείς του πρωτογενή τομέα. Και βέβαια ερήμην της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG ΑGRI), παρότι ότι η σύσταση και η λειτουργία των Οργανισμών Πληρωμών των ενωσιακών επιδοτήσεων της ΚΑΠ προβλέπεται πολύ συγκεκριμένα από το κανονιστικό πλαίσιο και οι Οργανισμοί αυτοί οφείλουν να πληρούν, στο ακέραιο, τους απαραίτητους όρους διαπίστευσής τους», σημείωσε.

Συνεχίζοντας, εξήγησε ότι «στη βάση αυτή, η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), δηλαδή σε μια αμιγώς φορολογική Αρχή, ακυρώνει κάθε έννοια συνοχής και λογοδοσίας απέναντι στον παραγωγικό κόσμο, και αντίθετα υπονομεύει τη στρατηγική σημασία του Οργανισμού, που δεν είναι απλώς ένας μηχανισμός πληρωμών, αλλά ένας κομβικός πυλώνας για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της αγροτικής πολιτικής στη χώρα μας».

Αναλυτικά η συνέντευξη

Με φόντο τις σοβαρές καταγγελίες και τις εν εξελίξει έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) για τον ΟΠΕΚΕΠΕ που αποκαλύπτουν συστημικές στρεβλώσεις, ψευδείς δηλώσεις και καταχρήσεις εκατομμυρίων ευρώ και ενώ η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πρόστιμα άνω των 400 εκατομμυρίων ευρώ, ποια είναι η θέση του κόμματός σας για το μέλλον του Οργανισμού Πληρωμών;

Αρχικά θέλω να τονίσω ότι αποκαλύπτεται ένα τεράστιο σκάνδαλο διαφθοράς, ένα σκάνδαλο που οδήγησε σε ευρωπαϊκή επιτήρηση και σε παρέμβαση της Ευρωπαίας εισαγγελέως στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ένα σκάνδαλο του πελατειακού κράτους της ΝΔ που μας εκθέτει διεθνώς. Οι καταγγελίες που δημοσιοποιούνται είναι πρωτοφανείς. Διεθνή μέσα, όπως το Politico, έχουν τη χώρα μας πρώτο θέμα για διασπάθιση ευρωπαϊκών πόρων. Ενώ η Ευρωπαία εισαγγελέας καταγγέλλει επιθέσεις και εκφοβισμούς. Η χώρα απειλείται με πρόστιμα και αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να γίνεται ανεκτή. Και πρέπει να αποδοθούν ευθύνες για αυτή τη νέα μελανή σελίδα της χώρας μας.

Πριν μιλήσω για λεπτομερείς προτάσεις, το πρώτο που θέλω να τονίσω είναι ότι απαιτείται κάθαρση με παράλληλη εξασφάλιση της στήριξης στους παραγωγούς και άρα στην ύπαιθρο της χώρας μας. Και για να υπάρξει κάθαρση κανείς δεν μπορεί να υποτιμήσει τις πολιτικές ευθύνες υπουργών της ΝΔ, όσο και αν προσπαθούν να τα χρεώσουν όλα σε υπηρεσιακούς παράγοντες για να αποφύγουν τον έλεγχο. Εδώ και καιρό ήταν γνωστές πολλές από τις παθογένειες και πολλαπλασιάζονταν και οι δημόσιες καταγγελίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Για να προτείνουμε συγκεκριμένες και βιώσιμες λύσεις για το μέλλον του ΟΠΕΚΕΠΕ οφείλουμε να αξιολογήσουμε τα περιλαμβανόμενα στην πρόσφατη Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (ΕΡΡΟ), αναφορικά με τον έλεγχό της στον Οργανισμό. Όπου περιγράφεται ότι το σκάνδαλο που ερευνά αφορά τις πληρωμές επιδοτήσεων της ΚΑΠ από τον Δεκέμβριο του 2019 με Υπουργό τον κ. Βορίδη μέχρι και το 2022 με Υπουργό τον κ. Γεωργαντά, όλο δηλαδή επί διακυβέρνησης της ΝΔ.

Με συνέπεια και ευθύνη απέναντι στους Έλληνες αγρότες, αλλά και στους εργαζόμενους του ΟΠΕΚΕΠΕ, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει έγκαιρα μιλήσει για έναν Οργανισμό, που εδώ και 6 χρόνια, βιώνει απερίγραπτες και πρωτοφανείς καταστάσεις, οι οποίες τον έχουν φέρει στο απόλυτο «ναδίρ», σε ότι αφορά στην εγκαιρότητα, στην εγκυρότητα και στη διαφάνεια της καταβολής των ενωσιακών επιδοτήσεων της ΚΑΠ. Είχαμε αναδείξει την επιτήρηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την απειλή για την άρση της διαπίστευσής του, τους συνεχείς ελέγχους από τους ενωσιακούς θεσμούς, τα ήδη επιβληθέντα και τα επαπειλούμενα πρόστιμα από αυτούς, τις ματαιώσεις διαγωνισμών και τις επιλεκτικές απευθείας αναθέσεις για λειτουργίες που σχετίζονται με το ΟΣΔΕ, τα ανεπαρκή και εκχωρημένα σε τρίτους πληροφοριακά του συστήματα, τις καθυστερήσεις στη διαδικασία της υποβολής των δηλώσεων του ΟΣΔΕ για το 2024 και το 2025 και τη διαρκή αποστελέχωσή του.

Εμείς έχουμε εμπιστοσύνη στους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Δικαιοσύνης και ζητούμε πλήρη διαφάνεια. Αυτό άλλωστε υπηρετήσαμε σε όλη μας την κυβερνητική θητεία.

Αποφασίστηκε η κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και η ενσωμάτωση των λειτουργιών ενισχύσεων στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Ποιο το σχόλιο σας;

Με την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ η κυβέρνηση επιχειρεί να μπαζώσει τα σκάνδαλα και τις ευθύνες της. Τα αναμφισβήτητα προβλήματα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, για τα οποία υπάρχουν πολιτικές και ποινικές ευθύνες, δεν επιλύονται με σπασμωδικές κινήσεις και με επικοινωνιακούς όρους από την κυβέρνηση, η οποία ακόμα μία φορά προσπαθεί να αποφύγει την ευθύνη. Οι αποφάσεις παρθήκαν χωρίς ουσιαστική διαβούλευση με τους εργαζόμενους στον Οργανισμό και τους θεσμικούς φορείς του πρωτογενή τομέα. Και βέβαια ερήμην της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG ΑGRI), παρότι ότι η σύσταση και η λειτουργία των Οργανισμών Πληρωμών των ενωσιακών επιδοτήσεων της ΚΑΠ προβλέπεται πολύ συγκεκριμένα από το κανονιστικό πλαίσιο και οι Οργανισμοί αυτοί οφείλουν να πληρούν, στο ακέραιο, τους απαραίτητους όρους διαπίστευσής τους.

Στη βάση αυτή, η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), δηλαδή σε μια αμιγώς φορολογική Αρχή, ακυρώνει κάθε έννοια συνοχής και λογοδοσίας απέναντι στον παραγωγικό κόσμο, και αντίθετα υπονομεύει τη στρατηγική σημασία του Οργανισμού, που δεν είναι απλώς ένας μηχανισμός πληρωμών, αλλά ένας κομβικός πυλώνας για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της αγροτικής πολιτικής στη χώρα μας.

Και, κυρίως: ποια συγκεκριμένα μέτρα σκοπεύετε να προωθήσετε ώστε να ενισχυθούν δίκαια οι πραγματικοί παραγωγοί, αποκλείοντας οριστικά τους «επαγγελματίες» των ψευδών δηλώσεων και το στρεβλό καθεστώς εκμετάλλευσης του ΟΣΔΕ;

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ οφείλει να ανταποκριθεί στην υποχρέωσή του για τη διαχείριση των πιστώσεων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ). Και παράλληλα να προλάβει αλλά και να πατάξει κάθε ατασθαλία στη διαχείριση αυτών των πιστώσεων. Οφείλει επίσης να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην υλοποίηση της ΚΑΠ 2023-2027 και να αντιμετωπίσει ένα προβληματικό και αντιπαραγωγικό Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο της Κυβέρνησης για την ΚΑΠ 2023-2027, που έχει ναρκοθετήσει όχι μόνο τις καταβολές των επιδοτήσεων, αλλά συνολικά τη βιωσιμότητα του πρωτογενή τομέα στη χώρα μας, με ευθύνη της κυβέρνησης της ΝΔ.

Για να διασφαλιστούν οι στόχοι και οι υποχρεώσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ απαιτείται η ενίσχυση της λειτουργικής ανεξαρτησίας του ΟΠΕΚΕΠΕ, χωρίς δεσμεύσεις και εξαρτήσεις από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Και προφανώς όχι η αποδόμησή του μέσω τεχνητών μετακινήσεων. Και για το λόγο αυτό πρέπει να μείνει μακριά από μηχανισμούς εξυπηρέτησης οργανωμένων συμφερόντων και πελατειακών σχέσεων αλλά και από επικοινωνιακά και μικροπολιτικά παιγνίδια.

Απαραίτητο μέτρο είναι βέβαια και η αυτονομία και αυτάρκεια των πληροφοριακών του συστημάτων, η διασύνδεση και διαλειτουργικότητα με άλλες ελεγκτικές και όχι μόνο αρχές και πηγές (κτηματολόγιο, δασολόγιο, διαχειριστικά σχέδια βόσκησης, κτηνιατρικές βάσεις δεδομένων κ.ά.), η επαρκή στελέχωσή του και η αξιοκρατία και λογοδοσία στη λειτουργία του.

Τελικά, ποιο μέλλον οραματίζεστε για τον ΟΠΕΚΕΠΕ; Ως αναδιαρθρωμένο θεσμικό εργαλείο ή ως παρελθόν ενός προβληματικού μηχανισμού;

Το ζητούμενο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ του αύριο ξεκινά από τη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα του, στο πλαίσιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Ώστε να διασφαλίζει την έγκαιρη, έγκυρη και με διαφάνεια καταβολή των ενωσιακών επιδοτήσεων, εφαρμόζοντας απαρέγκλιτα το ενωσιακό και εθνικό, θεσμικό πλαίσιο. Κάτι που ακούγεται ως τυπικό, αλλά επί της ουσίας είναι πολύ ουσιαστικό, για την παρωχημένη δομή και οργάνωση του Οργανισμού και τη σκανδαλώδη διαχείριση που έχει αναδειχθεί το τελευταίο διάστημα.

Το όνομα ΟΠΕΚΕΠΕ δηλ. «Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων» είναι απολύτως ξεπερασμένος, αφού πλέον μιλάμε για ενωσιακές και όχι κοινοτικές ενισχύσεις και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων δεν υφίσταται εδώ και πολλά χρόνια. Την ίδια στιγμή, ο «Κανονισμός Οργανωτικής Διάρθρωσης και Λειτουργίας των Υπηρεσιών του ΟΠΕΚΕΠΕ» έχει μείνει αμετάβλητος από το 2011, όταν στο μεταξύ η ΚΑΠ έχει τροποποιηθεί αρκετές φορές. Οι διαπιστώσεις αυτές επιβάλλουν σοβαρές διοικητικές αλλαγές για την αναβάθμιση της λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Επειδή, όμως, η λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ, σε ότι αφορά στην καταβολή των ενωσιακών επιδοτήσεων, σχετίζεται άμεσα με την υφιστάμενη ΚΑΠ 2023-2027, αλλά και με την ΚΑΠ μετά το 2027 (η συζήτηση για την οποία, ξεκινά, οσονούπω στην Ευρωπαϊκή Ένωση), ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, έχει καταθέσει συγκεκριμένες, ρεαλιστικές και κοστολογημένες προτάσεις, τόσο για την επαναδιατύπωση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, όσο και για την επερχόμενη ΚΑΠ. Προτάσεις που έχουν ως επίκεντρο τον Έλληνα αγρότη, ώστε να διασφαλίζεται γι’ αυτόν ένα αξιοπρεπές εισόδημα, συντελώντας έτσι και στην αναζωογόνηση της ελληνικής περιφέρειας.

Αντί όλων αυτών των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων η κυβέρνηση επιλέγει, πιεσμένη από τα δικά της σκάνδαλα, την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ, μία επιλογή που θα σωρεύσει νέα προβλήματα στην εξυπηρέτηση των αγροτών.