Αστοχίες και κατασπατάληση δημοσίων πόρων, καταγγέλλουν ασθενείς (ΠΑΣΠΑΜΑ) και εργαζόμενοι στην Αιμοδοσία (ΕΚΕΑ) στη συνέντευξη τύπου που συνδιοργάνωσαν ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο (ΠΑΣΠΑΜΑ) και ο Σύλλογος Εργαζομένων του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ) «Ηλίας Πολίτης», πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη (03.06.2026) στην ΕΣΗΕΑ.
Σε κλίμα έντονης ανησυχίας, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο (ΠΑΣΠΑΜΑ) και ο Σύλλογος Εργαζομένων του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ) «Ηλίας Πολίτης» μετά τις πρόσφατες κυβερνητικές αποφάσεις που -σύμφωνα με τους φορείς- επιχειρούν μια επικίνδυνη οπισθοδρόμηση στο Εθνικό Σύστημα Αιμοδοσίας, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών στο βωμό της ταχείας εκταμίευσης πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το κεντρικό διακύβευμα αφορά την τύχη του ενιαίου πληροφοριακού συστήματος e-Delphyn. Πρόκειται για ένα σύστημα που, όπως τονίστηκε, έχει ήδη αγοραστεί με δημόσιους πόρους, είναι πιστοποιημένο από διεθνείς οργανισμούς και λειτουργεί αποτελεσματικά υποστηρίζοντας την κεντρική διαχείριση του αίματος.
Το συγκεκριμένο σύστημα επιλέχθηκε καθώς είναι ικανό να συνδέσει όλες τις 100 Νοσοκομειακές Υπηρεσίες Αιμοδοσίας (ΝΥΑ) της χώρας με το ΕΚΕΑ και να ιχνηλατήσει την κάθε μονάδα αίματος σε όλη την αλυσίδα της μετάγγισης, από τον αιμοδότη έως τον μεταγγιζόμενο ασθενή (vein-to-vein system).
Σύμφωνα με τους καταγγέλλοντες: «Το e-Delphyn εγκαταστάθηκε και λειτουργεί ήδη, με πολλαπλές δικλείδες ασφαλείας στο ΕΚΕΑ και σε 6 ΝΥΑ της Αττικής (Παίδων «Αγία Σοφία», Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού», ΓΝ Νίκαιας, Σωτηρία, Θριάσιο, Αμαλία Φλέμινγκ), ενώ σε όλες τις υπόλοιπες αιμοδοσίες της Αττικής + Κόρινθο έχει ολοκληρωθεί η παραμετροποίηση δηλαδή είναι έτοιμα να συνδεθούν όλα τα νοσοκομεία»..
Παρά ταύτα, και αντί να ολοκληρώσει το συγκεκριμένο έργο, το Υπουργείο Υγείας επέλεξε να προχωρήσει, σύμφωνα με τους ασθενείς και τους εργαζόμενους του ΕΚΕΑ, σε νέες συμβάσεις εκατομμυρίων ευρώ για την «αναβάθμιση» παλαιών, τοπικών και κατακερματισμένων συστημάτων, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τον θεσμικό και επιστημονικό ρόλο του ΕΚΕΑ.
Οι αντιφάσεις και η «πιλοτική εφαρμογή»
Οι εκπρόσωποι των ασθενών και των εργαζομένων στάθηκαν ιδιαίτερα σε καταγγελίες για αντιφάσεις της κυβερνητικής ρητορικής, καθώς το ίδιο σύστημα που μέχρι πρότινος παρουσιαζόταν ως εθνική επιτυχία και εργαλείο συγκεντροποίησης, τώρα χαρακτηρίζεται από το Υπουργείο ως «πιλοτικό».
Όπως καταγγέλθηκε, οι εκτελεστικές συμβάσεις για το νέο έργο υπογράφηκαν στα μέσα Μαρτίου του 2026, χωρίς καμία προηγούμενη θεσμική γνωμοδότηση ή συναίνεση από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΚΕΑ.
«Το αίμα δεν είναι ούτε πεδίο διοικητικών πειραματισμών ούτε χώρος πολιτικών και οικονομικών ελιγμών», υπογράμμισαν χαρακτηριστικά τα μέλη του ΠΑΣΠΑΜΑ, προσθέτοντας πως για τους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς, η ασφαλής και κεντρικά ελεγχόμενη λειτουργία του συστήματος «αποτελεί όρο ζωής».
Η απειλή του Άρθρου 36 και η οπισθοδρόμηση
Η ανησυχία εντείνεται εξαιτίας του Άρθρου 36 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο επιχειρεί να μεταφέρει τον τεχνικό και λειτουργικό έλεγχο στην ΗΔΙΚΑ, δημιουργώντας ένα ασαφές διοικητικό σχήμα.
Πιο συγκεκριμένα, το ΕΚΕΑ δεν ενημερώθηκε αν ότι στις 16/3/2026 το Υπουργείο Υγείας αποφάσισε να συνεργαστεί με την ΗΔΙΚΑ στο πλαίσιο αξιοποίησης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και ότι υπεγράφησαν τρεις εκτελεστικές συμβάσεις για επιστροφή στα προηγούμενα συστήματα. (ΣΥΝ.4, ΣΥΝ.5 & ΣΥΝ.6)
Για τους εργαζόμενους στο ΕΚΕΑ, το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής είναι ξεκάθαρο:
«Η αιμοδοσία της χώρας οδηγείται σε οπισθοδρόμηση επαναφέροντας το Εθνικό Σύστημα Αιμοδοσίας στην προ δεκαετίας πρωθύστερη μορφή του, εφαρμόζοντας το πρωτοφανές παγκοσμίως σχέδιο αποσυγκεντροποίησης όταν επτά χρόνια τώρα εμφανίζεται υπέρμαχος της συγκεντροποίησης».
Εκτός αυτού, ο διπλός σχεδιασμός στην Αιμοδοσία επιφέφει, σύμφωνα με τους ασθενείς, τεράστια προβλήματα στην καθημερινή ασφαλή διαχείριση του αίματος.
Συγκεκριμένα ανέφεραν ότι, το eDelphyn έχει ήδη αρχίσει να αποσύρεται από τα νοσοκομεία πχ. Γ.Ν. Νίκαιας, Γ.Ν. Παίδων Αγλαΐα Κυριακού και αναρωτιούνται: «Τι πρόβλεψη υπάρχει για τη μετάπτωση των ιστορικών δεδομένων αιμοδοτών και ασθενών; Την 1/6/2026 στο Γ.Ν Νίκαιας έψαχναν και ρωτούσαν σε άλλο νοσοκομείο που ακόμα διατηρεί το eDelphyn να βρουν το ιστορικό μεταγγιζόμενου ασθενή γιατί δεν μπορούσαν να το δουν στο πρόγραμμα της ΗΔΙΚΑ. Έτσι θα συνεχίσουμε πλέον;».
Το οικονομικό κόστος του «διπλού» σχεδιασμού
Στο οικονομικό σκέλος, η αντιπαραβολή των μεγεθών, την οποία επικαλέστηκαν οι εργαζόμενοι, προκάλεσε αίσθηση. Ενώ το ήδη εγκατεστημένο σύστημα e-Delphyn κόστισε περίπου 1,36 εκατομμύρια ευρώ, το νέο έργο αναβάθμισης των τοπικών συστημάτων υπολογίζεται στα 14 εκατομμύρια ευρώ, δαπάνη που θα επιβαρύνει το Ταμείο Ανάκαμψης και ενδεχομένως τον κρατικό προϋπολογισμό.
Οι φορείς κατέληξαν με μια επιτακτική έκκληση προς την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, ζητώντας την άμεση απόσυρση του Άρθρου 36 και την ολοκλήρωση της εγκατάστασης του e-Delphyn σε όλες τις αιμοδοσίες της χώρας υπό την εποπτεία του ΕΚΕΑ.
Όπως τόνισαν εμφατικά, η διαχείριση ενός δημόσιου αγαθού όπως το αίμα απαιτεί «θεσμική διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση, λογοδοσία και απόλυτο σεβασμό στην ασφάλεια των ασθενών», προειδοποιώντας πως «οι ζωές των ασθενών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως πεδίο διοικητικών αυτοσχεδιασμών, αδιαφανών επιλογών και πολιτικών ελιγμών».
πηγή: iatropedia
