Σημαντική οικονομική ελάφρυνση έρχεται για χιλιάδες πολίτες με χρέη προς το Δημόσιο και τις τράπεζες, καθώς το ακατάσχετο όριο των τραπεζικών λογαριασμών αυξάνεται στα 1.600 ευρώ, από 1.250 ευρώ που ίσχυε από το 2015. Τη σχετική νομοθετική ρύθμιση, η οποία προσφέρει μια μηνιαία «ανάσα» ύψους 350 ευρώ σε όσους έχουν υποστεί κατασχέσεις, ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Η νέα διάταξη θα συμπεριληφθεί στο πολυνομοσχέδιο που πρόκειται να ψηφιστεί μέσα στον Ιούνιο.
Πέρα από την προστασία των καταθέσεων, το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά τη δυνατότητα πλήρους άρσης της κατάσχεσης που έχει επιβληθεί στους λογαριασμούς, με την άμεση καταβολή μόλις του 25% της οφειλής. Αυτό το μέτρο, σε συνδυασμό με τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιά χρέη και τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, αλλάζει ριζικά το τοπίο από τον Ιούλιο.
Για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που σήμερα «ασφυκτιούν» από τα χρέη, οι αλλαγές αυτές αποτελούν μια ευκαιρία να ανακτήσουν τον έλεγχο των λογαριασμών τους και να κάνουν μια νέα αρχή στην επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή.
Ποιους αφορούν τα μέτρα
Από τα νέα μέτρα, ωφελούνται άμεσα περίπου 2 εκατομμύρια οφειλέτες.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τον μήνα Μάρτιο 2026:
- 4,7 εκατομμύρια ΑΦΜ (φυσικά και νομικά πρόσωπα) είχαν ληξιπρόθεσμα χρέη στην εφορία και δεν μπορούν να εκδώσουν φορολογική ενημερότητα.
- 1,685 εκατ. από τα 4,7 εκατ. ΑΦΜ (ένας στους τρεις οφειλέτες δηλαδή) τελούσε ήδη υπό τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και του έχει επιβληθεί κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών από την ΑΑΔΕ.
- στο φάσμα των κατασχέσεων όμως βρίσκονται ήδη -παρότι δεν έχουν ακόμη υποστεί κατάσχεση- και άλλοι 2,3 εκατομμύρια οφειλέτες (ΑΦΜ) που, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, βρίσκονταν ήδη σε καθεστώς όπου «δύναται» να τους επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας, «με αίσθημα ευθύνης και πλήρη επίγνωση των αναγκών της κοινωνίας προωθούμε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, που αγγίζει τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και απαντά σε πραγματικές προκλήσεις της καθημερινότητας». Σημειώνει παράλληλα ότι η κυβέρνηση «ενισχύει σημαντικά τα εργαλεία διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους», αξιοποιώντας και τις προτάσεις των φορέων της αγοράς, δίνοντας «μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία» σε όσους καταβάλλουν προσπάθεια να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, μέσα από ισορροπημένες ρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τη φορολογική συνέπεια και ενισχύουν τη ρευστότητα».
Ποια μέτρα έρχονται
Μια από τις πιο σημαντικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου που βρίσκεται σε διαβούλευση είναι η δυνατότητα να «ξεμπλοκάρει» ένας κατασχεμένος τραπεζικός λογαριασμός. Για να γίνει η άρση της κατάσχεσης, ο οφειλέτης θα πρέπει να πληρώσει άμεσα το 25% του χρέους για το οποίο έγινε η κατάσχεση. Απαραίτητη προϋπόθεση, βέβαια, είναι να υποβάλει σχετική αίτηση και να εντάξει σε ρύθμιση τυχόν υπόλοιπες βεβαιωμένες οφειλές του στην Εφορία.
Στην πράξη, το μέτρο αυτό επιτρέπει στον φορολογούμενο να πάρει πίσω τα κλειδιά του λογαριασμού του. Μπορεί πλέον να κάνει αναλήψεις, να εισπράττει κανονικά τα χρήματά του και να αποκτήσει τη βασική ρευστότητα που χρειάζεται για μισθούς, πληρωμές και καθημερινά έξοδα. Μοναδική προϋπόθεση είναι να έχει εξοφλήσει -είτε εφάπαξ είτε τμηματικά- τουλάχιστον το 1/4 του αρχικού χρέους (μαζί με τόκους και προσαυξήσεις) και, ταυτόχρονα, να τηρεί μια σταθερή ρύθμιση για τις υπόλοιπες οφειλές του.
Παρόλο που το μέτρο αυτό θεσπίζεται ως μόνιμο για όσους αντιμετωπίζουν ή θα αντιμετωπίσουν αναγκαστικά μέτρα από την Εφορία, η σχετική διάταξη ξεκαθαρίζει ότι η δυνατότητα αυτή παρέχεται «άπαξ». Αυτό σημαίνει ότι κάθε οφειλέτης μπορεί να τη χρησιμοποιήσει μόνο μία φορά. Όσοι, λοιπόν, υποβάλουν αίτηση θα πρέπει να είναι απολύτως συνεπείς, καθώς αν αθετήσουν τη ρύθμιση, θα χάσουν οριστικά το δικαίωμα να αξιοποιήσουν ξανά το μέτρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι από τη ρύθμιση εξαιρούνται όσοι οφειλέτες βρίσκονται ήδη σε καθεστώς πτώχευσης κατά την ημερομηνία της αίτησης.
72 δόσεις με 30 ευρώ το μήνα
Το δεύτερο μέτρο αφορά τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως και σε 72 δόσεις για χρέη που δημιουργήθηκαν την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Σε αυτήν εντάσσονται οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση που δεν είχαν ρυθμιστεί έως 31 Δεκεμβρίου 2023, με ελάχιστη δόση 30 ευρώ. Οι αιτήσεις υπαγωγής θα ξεκινήσουν να υποβάλλονται ηλεκτρονικά στο myAADE μετά την ψήφιση του νέου νόμου τον Ιούλιο, αλλά θα κλείσουν στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η αποπληρωμή απλώνεται σε ορίζοντα έως έξι ετών (αντί δύο ή τεσσάρων ετών που προσφέρει η πάγια ρύθμιση των 24-48 δόσεων) δίνοντας τη δυνατότητα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να μειώσουν τη μηνιαία επιβάρυνση και να αποκτήσουν ξανά φορολογική ενημερότητα.
Αντίστοιχη ρύθμιση, με βάση το ίδιο νομοσχέδιο, θα «τρέξει» παράλληλα και για ασφαλιστικές οφειλές προς το ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ , όπου περίπου 1,5 εκατομμύριο εργοδότες και αυτοαπασχολούμενοι έχουν απλήρωτα χρέη άνω των 50 δισ. ευρώ.
“Εξωδικαστικός” και για τους μικροφειλέτες
Συμπληρωματικά προς τα δύο προηγούμενα εργαλεία, το ίδιο νομοσχέδιο διευρύνει τους όρους και τα όρια ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, ο οποίος προσφέρει «κούρεμα» οφειλών και έως 240 ή 420 μηνιαίες δόσεις για χρέη σε δημόσιο και τράπεζες.
Το ελάχιστο όριο οφειλών για ένταξη μειώνεται στα 5.000 ευρώ από 10.000 ευρώ, ώστε να καλύπτονται και μικρότεροι οφειλέτες, ενώ για πρώτη φορά δίνεται δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας με ρευστοποίηση άλλων ακινήτων στο πλαίσιο της συνολικής ρύθμισης.
Έτσι, όσοι έχουν πιο σύνθετο προφίλ χρεών μπορούν, αφού πάρουν ανάσα από τις κατασχέσεις και τις 72 δόσεις, να προχωρήσουν σε συνολική αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους τους με συμφωνία όλων των πιστωτών, προστατεύοντας και την κύρια κατοικία τους όχι μόνο για χρέη στο δημόσιο, αλλά και για οφειλές προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς. Οι νέες διαδικασίες για τον εξωδικαστικό θα εκκινήσουν δύο μήνες μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου.
Σχολιάζοντας συνολικά τις αλλαγές που προβλέπονται συνολικά στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομιών Γιώργος Κώτσηρας τονίζει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι «σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, η ισχυρή πορεία της οικονομίας μάς επιτρέπει να επιστρέφουμε σταθερά στην κοινωνία μέρισμα της ανάπτυξη», με παρεμβάσεις που στοχεύουν όχι μόνο στους οφειλέτες αλλά και σε οικογένειες με παιδιά, συνταξιούχους και ενοικιαστές. Ενώ υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη «στη μείωση βαρών και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, ώστε η πρόοδος της οικονομίας να μεταφράζεται σε απτό όφελος για κάθε πολίτη».
