Περισσότερα από 800 αρχαιολογικά ευρήματα, κρυμμένα κάτω από τη διαδρομή ενός μελλοντικού περιφερειακού δρόμου στη Γερμανία, αναγκάζουν τους ερευνητές να επανεξετάσουν την έκταση της προϊστορικής κατοίκησης κοντά στις λίμνες Müritz στη βόρεια Γερμανία.
Οι ανακαλύψεις έγιναν κοντά στο Mirow, στην περιοχή Mecklenburg-Vorpommern, όπου σχεδιαζόταν η διαδρομή αυτοκινητοδρόμου. Το σύγχρονο έργο οδοποιίας, που προοριζόταν να αποσυμφορήσει την κυκλοφορία γύρω από την πόλη, αποκάλυψε ένα πολύ αρχαιότερο τοπίο κάτω από το έδαφος: εστίες φωτιάς, λάκκους μαγειρέματος, θραύσματα κεραμικών, μεταλλικά αντικείμενα, έναν πιθανό φούρνο και έναν σπάνιο λάκκο γεμάτο με υπολείμματα οστράκων.
Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι αυτή η περιοχή δεν ήταν απλώς ένας τόπος περιστασιακής επίσκεψης ή σύντομης κατοίκησης πριν από χιλιάδες χρόνια. Πιθανότατα υποστήριζε εκτεταμένη και επαναλαμβανόμενη ανθρώπινη εγκατάσταση από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού έως και την Προρωμαϊκή Εποχή του Σιδήρου.
Περισσότερα από 800 ίχνη κάτω από έναν μελλοντικό δρόμο
Οι αρχαιολόγοι, εργαζόμενοι σε μια έκταση 15.637 τετραγωνικών μέτρων (περίπου όσο 2 γήπεδα ποδοσφαίρου) εντόπισαν περισσότερες από 800 αρχαιολογικές δομές στο έδαφος. Πολλές από αυτές δεν φαίνονταν εντυπωσιακές με την πρώτη ματιά. Κάποιες εμφανίζονταν ως σκούρες κηλίδες στο χώμα. Άλλες ήταν θραύσματα αγγείων, καμένα υλικά ή κατάλοιπα καθημερινών δραστηριοτήτων.
Για τους αρχαιολόγους όμως, αυτά τα μικρά ίχνη έχουν μεγάλη σημασία. Δείχνουν πού οι άνθρωποι μαγείρευαν, επισκεύαζαν εργαλεία, άναβαν φωτιές, πετούσαν υπολείμματα τροφών και διαμόρφωναν την καθημερινή τους ζωή.
Ο Δρ. Martin Wagner από την AIM-V Archäologie στο Mecklenburg-Vorpommern δήλωσε ότι οι ανακαλύψεις περιλαμβάνουν χώρους μαγειρέματος και εστίες, καθώς και θραύσματα από κύπελλα και μπολ. Ορισμένα κεραμικά ήταν διακοσμημένα. Τα ευρήματα αυτά χρονολογούνται στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού, περίπου μεταξύ 1100 και 550 π.Χ.
Η σημαντικότερη λεπτομέρεια είναι η κατανομή τους. Παρόμοια ευρήματα εμφανίστηκαν σε δύο κοντινές ανασκαφικές περιοχές ανάμεσα στις λίμνες Schulzensee και Mirower See. Αυτό εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: πρόκειται για ξεχωριστές θέσεις ή οι αρχαιολόγοι εξετάζουν τα δύο άκρα ενός πολύ μεγαλύτερου οικισμού;
Ένας οικισμός μεγαλύτερος απ’ όσο αρχικά πιστευόταν
Ο Wagner πρότεινε ότι τα παρόμοια ευρήματα στις δύο γειτονικές τοποθεσίες μπορεί να υποδεικνύουν έναν ενιαίο οικισμό της Εποχής του Χαλκού. Η απάντηση ίσως βρίσκεται στο έδαφος ανάμεσά τους. Οι αρχαιολόγοι σχεδιάζουν να ερευνήσουν αυτή την περιοχή για να διαπιστώσουν αν τα ίχνη συνεχίζονται. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τα ευρήματα του Mirow θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η παράκαμψη ίσως διέσχισε μόνο μια στενή λωρίδα ενός μεγαλύτερου προϊστορικού οικισμού, αφήνοντας το μεγαλύτερο μέρος του ακόμη θαμμένο πέρα από τη ζώνη των έργων.
Ζωή της Εποχής του Σιδήρου κοντά στις λίμνες
Η ανασκαφή αποκάλυψε επίσης στοιχεία από μεταγενέστερη περίοδο. Σε άλλη τοποθεσία, οι ερευνητές βρήκαν μια κατασκευή που ερμηνεύεται ως είδος φούρνου ή εγκατάστασης θέρμανσης, χτισμένης με φυσικές πέτρες και γεμάτης κάρβουνο και στάχτη. Βρέθηκαν επίσης μεταλλικά αντικείμενα, όπως ένα δαχτυλίδι, καθώς και καθημερινά κεραμικά σκεύη.
Ο Wagner τοποθετεί αυτή τη δραστηριότητα στην ύστερη Προρωμαϊκή Εποχή του Σιδήρου, περίπου μεταξύ 300 και 0 π.Χ. Αυτό δείχνει ότι η περιοχή του Mirow παρέμεινε ελκυστική για εγκατάσταση πολύ μετά την περίοδο της Εποχής του Χαλκού.
Μια ανακάλυψη εξέπληξε ιδιαίτερα την ομάδα: ένας λάκκος γεμάτος με υπολείμματα οστράκων. Το εύρημα ίσως προσφέρει σπάνιες πληροφορίες για τη διατροφή και τη χρήση τροφίμων στη Λιμναία Περιφέρεια. Δεν είναι ακόμη σαφές αν τα όστρακα αντιπροσωπεύουν απορρίμματα τροφών, έναν ειδικό χώρο δραστηριότητας ή κάτι πιο σύνθετο. Θα απαιτηθεί περαιτέρω ανάλυση.
Παρόλα αυτά, ο λάκκος με τα όστρακα προσθέτει μια άμεση ανθρώπινη διάσταση στην ανασκαφή. Δείχνει ότι οι άνθρωποι αξιοποιούσαν τους πόρους του λιμναίου περιβάλλοντος, όχι μόνο ζώντας δίπλα στο νερό αλλά και αντλώντας από αυτό τροφή και υλικά.
Ένα τοπίο ιδανικό για εγκατάσταση
Η ελκυστικότητα του προϊστορικού τοπίου του Mirow δεν είναι δύσκολο να κατανοηθεί. Η περιοχή βρίσκεται ανάμεσα σε λίμνες, καλαμιώνες, δασικές εκτάσεις, κοιτάσματα αργίλου και τμήματα εύφορης γης. Ένα τέτοιο περιβάλλον προσέφερε νερό, ψάρια, οικοδομικά υλικά, καύσιμη ύλη, δυνατότητες βοσκής και καλλιεργήσιμο έδαφος. Οι λίμνες ίσως λειτουργούσαν και ως δίοδοι μετακίνησης. Ο Wagner θεωρεί ότι παλαιότερα υδάτινα περάσματα — ορισμένα από τα οποία δεν υπάρχουν πλέον με την ίδια μορφή — μπορεί κάποτε να συνέδεαν τμήματα της Λιμναίας Περιφέρειας Mecklenburg. Αν και άμεσες αποδείξεις παραμένουν αβέβαιες, η ιδέα ταιριάζει με τη γενικότερη αρχαιολογία της βορειοανατολικής Γερμανίας.
Η ευρύτερη Λιμναία Περιφέρεια Mecklenburg έχει αποδώσει σημαντικά προϊστορικά ευρήματα, συμπεριλαμβανομένου ενός εξαιρετικού θησαυρού επτά χάλκινων ξιφών από το Mirowdorf. Η ανακάλυψη αυτή έδειξε ότι η περιοχή δεν ήταν απομονωμένη. Ήταν συνδεδεμένη με ευρύτερα δίκτυα κύρους, μεταλλοτεχνίας και ανταλλαγών.
Ακαδημαϊκή έρευνα στην κοιλάδα Tollense, επίσης στη βορειοανατολική Γερμανία, έχει δείξει ακόμη ότι οι υδάτινες διαδρομές και οι διαβάσεις της περιοχής μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στις μετακινήσεις, την επικοινωνία και την εξουσία κατά την Εποχή του Χαλκού. Η Λιμναία Περιφέρεια ήταν σημαντική ήδη από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού, με ενδείξεις πρώιμης παραγωγής χαλκού και μακρινών επαφών.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι νέες ανακαλύψεις στο Mirow είναι κάτι περισσότερο από τοπικά ευρήματα. Εντάσσονται σε μια ευρύτερη εικόνα μιας περιοχής πλούσιας σε λίμνες, όπου η εγκατάσταση, οι πόροι, η κινητικότητα και τα κοινωνικά δίκτυα ήταν στενά συνδεδεμένα.
Τα οδικά έργα ανοίγουν ένα παράθυρο στο προϊστορικό παρελθόν
Τα μεγάλα κατασκευαστικά έργα συχνά δημιουργούν τέτοιες ευκαιρίες. Διαταράσσουν εδάφη που διαφορετικά θα παρέμεναν ανέγγιχτα, αλλά παράλληλα επιτρέπουν στους αρχαιολόγους να καταγράψουν πρότυπα εγκατάστασης σε κλίμακα που σπάνια είναι εφικτή μέσω μικρών ερευνητικών τομών. Στο Mirow, αυτή η κλίμακα έχει ήδη αλλάξει την ιστορία και το επόμενο ερώτημα είναι αν αυτά τα ίχνη ανήκουν σε ξεχωριστές ζώνες δραστηριότητας ή σε έναν οικισμό πολύ μεγαλύτερο απ’ όσο αρχικά φανταζόταν κανείς.
Φωτογραφίες εδώ
