Η απάντηση εξαρτάται από το πώς βλέπει κανείς την ερώτηση.
«Από εξελικτική άποψη, είμαστε εξίσου “συγγενείς” τόσο με τους σκύλους όσο και με τις γάτες», δήλωσε στο ο Mark Springer, καθηγητής εξέλιξης, οικολογίας και βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας.
Οι γάτες, οι σκύλοι και οι άνθρωποι είναι όλοι θηλαστικά. Στο εξελικτικό “οικογενειακό δέντρο” των θηλαστικών, που δείχνει πώς συνδέονται μεταξύ τους τα διαφορετικά είδη, οι γάτες και οι σκύλοι ανήκουν στην τάξη των Σαρκοφάγων (Carnivora), ενώ οι άνθρωποι στα πρωτεύοντα θηλαστικά.
Όσον αφορά την κοινή καταγωγή, «οι σκύλοι και οι γάτες είναι πιο στενά συγγενείς με θηλαστικά όπως οι παγκολίνοι, τα άλογα, οι αγελάδες, οι φάλαινες, οι νυχτερίδες, οι μυγαλές και οι τυφλοπόντικες παρά με τους ανθρώπους», εξήγησε ο Springer. Και αντίστοιχα, «οι άνθρωποι θεωρούνται πιο στενά “συγγενείς” με τους κολούγκο (ιπτάμενους λεμούριους), τις δενδρομυγαλές, τα κουνέλια, τους αρουραίους και τα ποντίκια παρά με τις γάτες και τους σκύλους».
Ένας άλλος τρόπος να εξετάσουμε με ποιο είδος είμαστε πιο συγγενείς είναι μέσω της γενετικής.
Αν μετρήσουμε πόσο έχει αλλάξει ο κώδικας του DNA με την πάροδο του χρόνου, οι άνθρωποι είναι περίπου εξίσου “συγγενικοί” τόσο με τις γάτες όσο και με τους σκύλους, υποστηρίζει ο William Murphy, ειδικός στη συγκριτική γονιδιωματική στο Texas A&M University.
Ωστόσο, οι επιστήμονες εξετάζουν και το πώς οργανώνονται τα νήματα του DNA μέσα στα χρωμοσώματα. Εκεί εμφανίζεται μια διαφορά.
Ο Murphy εξήγησε ότι οι πρόγονοι των σύγχρονων σκύλων υπέστησαν εκτεταμένες αναδιατάξεις χρωμοσωμάτων κατά τη διάρκεια της εξέλιξης. (Τέτοιες αναδιατάξεις δεν είναι μοναδικές στους σκύλους· συμβαίνουν σε διάφορα είδη ζώων και φυτών, αν και οι επιστήμονες δεν κατανοούν πλήρως γιατί ορισμένες γενεαλογικές γραμμές αλλάζουν ταχύτερα από άλλες.)
Οι γάτες, αντίθετα, διατήρησαν μια οργάνωση γονιδιώματος πιο κοντά στη δική μας.
«Όσον αφορά τον τρόπο που είναι οργανωμένα τα γονίδια μέσα στα χρωμοσώματα, οι άνθρωποι και οι γάτες είναι δύο φορές πιο όμοιοι μεταξύ τους απ’ ό,τι οι άνθρωποι με τους σκύλους», ανέφερε.
Επειδή ο τρόπος οργάνωσης του DNA επηρεάζει το πώς ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται τα γονίδια, οι γάτες ίσως αποτελούν καλύτερο μοντέλο από τους σκύλους για την κατανόηση της ανθρώπινης γονιδιακής ρύθμισης, πρόσθεσε ο Murphy.
Αυτό τις καθιστά επίσης χρήσιμες για τη μελέτη γενετικών ασθενειών. Για παράδειγμα, η πολυκυστική νόσος των νεφρών εμφανίζεται τόσο στους ανθρώπους όσο και στις γάτες, και θεραπείες που αναπτύσσονται για τις γάτες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη θεραπειών και για τους ανθρώπους.
Οι γάτες μπορεί επίσης να προσφέρουν σημαντικά στοιχεία για τον καρκίνο. Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι τα γονίδια που σχετίζονται με τον καρκίνο στις γάτες είναι εντυπωσιακά παρόμοια με εκείνα των ανθρώπων, τόσο ως προς τον αριθμό όσο και ως προς την ποικιλία τους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά ένα γονίδιο που ονομάζεται FBXW7, το οποίο βρέθηκε μεταλλαγμένο σε περισσότερους από τους μισούς όγκους μαστού που μελετήθηκαν σε γάτες. Στους ανθρώπους, μεταλλάξεις στο ίδιο γονίδιο συνδέονται με χειρότερη πρόγνωση στον καρκίνο του μαστού.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι σκύλοι δεν χρησιμοποιούνται στη μελέτη ανθρώπινων ασθενειών. Αντίθετα, συμβάλλουν σημαντικά στην έρευνα για τη νόσο Αλτσχάιμερ, την ιδιοπαθή επιληψία, τις παθήσεις των ματιών και τις καρδιοπάθειες.
Παρότι οι γάτες φαίνεται να μοιράζονται περισσότερες ομοιότητες με τους ανθρώπους σε επίπεδο γονιδιακής ρύθμισης, μέχρι σήμερα περισσότερη έρευνα έχει επικεντρωθεί στους σκύλους. Αυτό ίσως οφείλεται εν μέρει στο ότι το πλήρες γονιδίωμα της γάτας έγινε διαθέσιμο μεταγενέστερα από εκείνο του σκύλου, αλλά και σε ιστορικές προκαταλήψεις — οι γάτες θεωρούνταν για χρόνια λιγότερο συνεργάσιμες σε ερευνητικά περιβάλλοντα.
Άρα, με ποιο ζώο είμαστε πιο συγγενείς; Από εξελικτική σκοπιά, υπάρχει “ισοπαλία”. Γενετικά όμως — τουλάχιστον όσον αφορά τη δομή του γονιδιώματος — οι άνθρωποι φαίνεται να είμαστε πιο κοντά στις γάτες, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
