Κρυμμένος κάτω από έναν τεχνητό λόφο κοντά στην πόλη Σιάν, ο τάφος του πρώτου αυτοκράτορα της ενωμένης Κίνας, Τσιν Σι Χουάνγκ, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αρχαιολογικά μυστήρια της ανθρωπότητας.
Παρά το γεγονός ότι ο περίφημος Στρατός από Τερακότα έχει ήδη αποκαλυφθεί, το ίδιο το ταφικό μνημείο παραμένει ανέγγιχτο — και όχι λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος.
Οι λόγοι που κρατούν τους αρχαιολόγους σε απόσταση είναι πολλοί και σοβαροί. Πρώτον, υπάρχουν οι ιστορικές καταγραφές που προκαλούν δέος: σύμφωνα με τον αρχαίο ιστορικό Σιμα Τσιέν, ο τάφος περιέχει ποτάμια υδραργύρου που αναπαριστούν τους ποταμούς της Κίνας. Σύγχρονες μετρήσεις στο έδαφος της περιοχής έχουν πράγματι δείξει ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα υδραργύρου, ενισχύοντας τους φόβους για τοξικό περιβάλλον στο εσωτερικό.
Δεύτερον, η τεχνολογία ίσως δεν είναι ακόμη επαρκής. Η εμπειρία από άλλες ανασκαφές έχει δείξει ότι όταν ανοίγονται αρχαίοι τάφοι, τα ευρήματα καταστρέφονται γρήγορα από την επαφή με τον αέρα.
Χρώματα ξεθωριάζουν σε λίγα λεπτά, οργανικά υλικά αποσυντίθενται και ανεκτίμητα στοιχεία χάνονται για πάντα. Στην περίπτωση του αυτοκράτορα, οι αρχαιολόγοι φοβούνται ότι θα καταστρέψουν έναν ανεπανάληπτο θησαυρό πριν προλάβουν να τον μελετήσουν.
Υπάρχει επίσης ο παράγοντας της παγίδας. Οι αρχαίες πηγές αναφέρουν μηχανισμούς άμυνας μέσα στον τάφο, όπως αυτόματα βέλη που ενεργοποιούνται όταν κάποιος εισβάλει. Αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως, το ενδεχόμενο τέτοιων μηχανισμών δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Τέλος, υπάρχει και ένα ζήτημα σεβασμού. Ο Τσιν Σι Χουάνγκ δεν ήταν απλώς ένας ηγέτης — ήταν ο άνθρωπος που ενοποίησε την Κίνα και καθόρισε την πορεία της για αιώνες. Για πολλούς, ο τάφος του αποτελεί ιερό χώρο που δεν πρέπει να διαταραχθεί χωρίς σοβαρό λόγο.
Έτσι, παρά την πρόοδο της επιστήμης, ο τάφος του πρώτου αυτοκράτορα παραμένει κλειστός. Και ίσως αυτή η αναμονή να είναι το μόνο που προστατεύει τα μυστικά του από το να χαθούν για πάντα.
