Η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ πιθήκων αναλύθηκε λεπτομερώς σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 9 Απριλίου στο περιοδικό Science.
«Οι χιμπατζήδες της μιας ομάδας άρχισαν να επιτίθενται και να σκοτώνουν εκείνους της άλλης ομάδας και αυτό μετατράπηκε σε μια κλιμακούμενη περίοδο θανατηφόρας βίας», δήλωσε στο Livescience ο συγγραφέας της μελέτης Άαρον Σάντελ, ανθρωπολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν.
Ενώ η αείμνηστη μεγάλη πρωτευοντολόγος Τζέιν Γκούντολ είχε αναφέρει μια παρόμοια «ρωγμή» πριν από 50 χρόνια, αυτή ήταν η πρώτη φορά που ένα τέτοιο ενδοφυλετικό σχίσμα ερευνήθηκε και τεκμηριώθηκε καθώς συνέβαινε, αν και οι κοινότητες των χιμπατζήδων συχνά ανταγωνίζονται τους γείτονές τους για γη και πόρους.
Ο Σάντελ και η ομάδα του ερευνούσαν την κοινότητα των χιμπατζήδων Νγκογκό στο Εθνικό Πάρκο Κιμπάλε της Ουγκάντα, μια μεγάλη και γνωστή ομάδα πρωτευόντων θηλαστικών που έχει μελετηθεί εκτενώς εδώ και 30 χρόνια.
Αποτελούμενη από πάνω από 200 μέλη, η φυλή των πιθήκων φαινόταν αρκετά δεμένη, εκτός από μερικές «ομάδες» και υποομάδες που υπήρχαν μέσα στην ομάδα.
Ωστόσο, μεταξύ 1998 και 2014, δημιουργήθηκε ένα αξιοσημείωτο σχίσμα καθώς σχηματίστηκαν ανόμοιες κλίκες, συμπεριλαμβανομένης μιας “συμμορίας” τριών αρσενικών.
Μέχρι το 2015, η ως τότε συνεκτική κοινότητα είχε χωριστεί σε δύο φυλές που ζούσαν και αναπαράγονταν ξεχωριστά, με την προαναφερθείσα τριάδα να ηγείται της μίας από αυτές.
Δεν είναι ακόμη σαφές τι προκάλεσε το σχίσμα. Ωστόσο, οι ερευνητές υπέθεσαν ότι αρκετοί ενήλικες αρσενικοί που λειτουργούσαν ως “πρεσβευτές” μεταξύ διαφορετικών παρατάξεων πέθαναν, οδηγώντας σε τεταμένες σχέσεις και σε μια «αλλαγή στην ιεραρχία της αρσενικής κυριαρχίας».
Ο Τζέιμς Μπρουκς, εξελικτικός ανθρωπολόγος στο Γερμανικό Κέντρο Πρωτευόντων στο Γκέτινγκεν της Γερμανίας, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, υποστήριξε ότι δεν υπήρχαν αρκετοί πόροι για να διατηρηθεί μια τόσο ασυνήθιστα μεγάλη ομάδα, η οποία, όπως αναφέρθηκε, αποτελούνταν από 30 αρσενικά.
Μέχρι το 2018, οι δεσμοί είχαν διαρραγεί εντελώς και, όπως συμβαίνει με κάθε ομάδα, από τις ομάδες των ασιατικών στεπών μέχρι τα μεξικανικά καρτέλ, αυτές οι αποσχισθείσες παρατάξεις άρχισαν να ανταγωνίζονται η μία την άλλη για την πρωτοκαθεδρία. “Κατείχαν” μάλιστα ξεχωριστά εδάφη, όπως ακριβώς κάνουν οι συμμορίες.
«Αυτό που ακολούθησε ήταν μια σειρά από θανατηφόρες επιθέσεις από τη δυτική ομάδα εναντίον μελών της κεντρικής ομάδας», έγραψαν οι ερευνητές. «Αυτές οι επιδρομές οδήγησαν σε πολλαπλές δολοφονίες ενήλικων αρεσνικών και, ξεκινώντας από το 2021, επεκτάθηκαν σε συχνές βρεφοκτονίες, με αρκετούς θανάτους ετησίως».
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα νεκρά νεαρά ζώα συχνά τρώγονταν (κυριολεκτικά) μεταξύ τους.
Δεν είναι ακόμη σαφές το πώς οι πίθηκοι σκοτώνονταν μεταξύ τους, αλλά οι χιμπατζήδες συνήθως χτυπιούνται μέχρι θανάτου και ξεσκίζουν τη σάρκα του αντιπάλου με τα δόντια τους.
«Αυτό που είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι ότι οι χιμπατζήδες σκοτώνουν πρώην μέλη της ομάδας», δήλωσε ο Σάντελ, ο οποίος είπε ότι η σύγκρουση συνεχίζεται ακόμη. Παρ ‘όλα αυτά, ο ερευνητής ήταν επιφυλακτικός στο να χαρακτηρίσει τη διαμάχη ως «εμφύλιο πόλεμο».
«Ο εμφύλιος πόλεμος σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο όταν μιλάμε για ανθρώπους, και οι χιμπατζήδες δεν έχουν έθνη και άλλα παρόμοια μοτίβα», είπε. «Όμως αυτοί είναι χιμπατζήδες που γνωρίζονται μεταξύ τους».
Ωστόσο, ο Μπρουκς πιστεύει ότι ο κάπως ανθρωπομορφικός όρος είναι εύστοχος και μάλιστα βοηθά να ρίξει φως στο πώς η διαίρεση μπορεί να οδηγήσει σε αιματοχυσία και στις «ανθρώπινες κοινωνίες».
