Πολύ κοντά σε συμφωνία με την Κίνα για την αγορά πυραύλων επιφανείας, τύπου κρουζ είναι το Ιράν, σύμφωνα με έξι άτομα που έχουν γνώση των διαπραγματεύσεων, την ίδια στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες αναπτύσσουν μια τεράστια ναυτική δύναμη κοντά στις ακτές του ενόψει πιθανών επιθέσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η συμφωνία για τους πυραύλους CM-302 κινεζικής κατασκευής είναι σχεδόν έτοιμη, αν και δεν έχει συμφωνηθεί ημερομηνία παράδοσης, σύμφωνα με τα άτομα αυτά. Πρόκειται για υπερηχητικούς, αντιπλοϊκούς πυραύλους με εμβέλεια περίπου 290 χιλιομέτρων, σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters.
Καταλύτης που αλλάζει το παιχνίδι
Είναι ειδικά σχεδιασμένοι για να αποφεύγουν τα αμυντικά συστήματα των πλοίων, πετώντας χαμηλά και γρήγορα. Η ανάπτυξη τους θα ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες επίθεσης του Ιράν σε εχθρικά πλοία και θα αποτελέσει απειλή για τις ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ στην περιοχή, σύμφωνα με δύο ειδικούς σε θέματα οπλισμού.
Οι διαπραγματεύσεις με την Κίνα για την αγορά των πυραυλικών συστημάτων, οι οποίες ξεκίνησαν τουλάχιστον πριν από δύο χρόνια, επιταχύνθηκαν σημαντικά μετά τον 12ήμερο πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον Ιούνιο, σύμφωνα με έξι άτομα που έχουν γνώση των συνομιλιών, μεταξύ των οποίων τρεις αξιωματούχοι που ενημερώθηκαν από την ιρανική κυβέρνηση, καθώς και τρεις αξιωματούχοι ασφαλείας.
Καθώς οι συνομιλίες έφταναν στο τελικό τους στάδιο το περασμένο καλοκαίρι, ανώτεροι ιρανοί στρατιωτικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν στην Κίνα, μεταξύ των οποίων και ο Μασούντ Οράεϊ, αναπληρωτής υπουργός Άμυνας του Ιράν, σύμφωνα με δύο από τους αξιωματούχους ασφαλείας. Η επίσκεψη του Οράεϊ δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως.
«Είναι μια πλήρης αλλαγή του παιχνιδιού αν το Ιράν έχει υπερηχητική ικανότητα να επιτίθεται σε πλοία στην περιοχή», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρινοβίτς, πρώην αξιωματικός των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών και τώρα ανώτερος ερευνητής για το Ιράν στο think tank του Ινστιτούτου Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ. «Αυτοί οι πύραυλοι είναι πολύ δύσκολο να αναχαιτιστούν».
Το Reuters δεν μπόρεσε να προσδιορίσει πόσοι πύραυλοι περιλαμβάνονται στην πιθανή συμφωνία, πόσο είχε συμφωνήσει να πληρώσει το Ιράν ή αν η Κίνα θα προχωρήσει με τη συμφωνία, δεδομένης της αυξημένης έντασης στην περιοχή.
Η αντίδραση των ΗΠΑ
«Το Ιράν έχει στρατιωτικές και ασφαλείας συμφωνίες με τους συμμάχους του και τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να αξιοποιήσει αυτές τις συμφωνίες», δήλωσε στο Reuters αξιωματούχος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Σε σχόλιο που έστειλε μετά τη δημοσίευση, το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας δήλωσε ότι δεν είχε γνώση των συνομιλιών για πιθανή πώληση πυραύλων που ανέφερε το Reuters. Το υπουργείο Άμυνας της Κίνας δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Ο Λευκός Οίκος δεν αναφέρθηκε άμεσα στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Κίνας σχετικά με το πυραυλικό σύστημα, όταν ρωτήθηκε από το Reuters. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει σαφώς ότι «είτε θα καταλήξουμε σε συμφωνία είτε θα πρέπει να λάβουμε πολύ σκληρά μέτρα, όπως την τελευταία φορά», ανέφερε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, αναφερόμενος στην τρέχουσα αντιπαράθεση με το Ιράν.
Επίσης ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αναφέρει στις 19 Φεβρουαρίου ότι δίνει στην Τεχεράνη περιθώριο περίπου 10 με 15 ημερών για να συνάψει συμφωνία.
Οι πύραυλοι θα είναι από τα πιο προηγμένα στρατιωτικά όπλα που θα μεταφερθούν στο Ιράν από την Κίνα και θα παραβιάσουν το εμπάργκο όπλων των Ηνωμένων Εθνών που επιβλήθηκε για πρώτη φορά το 2006, αν ολοκληρωθεί η συμφωνία. Οι κυρώσεις ανεστάλησαν το 2015 στο πλαίσιο μιας πυρηνικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, και στη συνέχεια επιβλήθηκαν εκ νέου τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Η συγκέντρωση των αμερικανικών δυνάμεων
Η πιθανή πώληση θα υπογραμμίσει την εμβάθυνση των στρατιωτικών δεσμών μεταξύ Κίνας και Ιράν σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην περιοχή, περιπλέκοντας τις προσπάθειες των ΗΠΑ να περιορίσουν το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και να αναχαιτίσουν τις πυρηνικές του δραστηριότητες. Θα σηματοδοτήσει επίσης την αυξανόμενη προθυμία της Κίνας να επιβάλει την παρουσία της σε μια περιοχή που κυριαρχείται από καιρό από την αμερικανική στρατιωτική δύναμη.
Η Κίνα, το Ιράν και η Ρωσία πραγματοποιούν ετήσιες κοινές ναυτικές ασκήσεις, και πέρυσι το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις σε αρκετές κινεζικές οντότητες για την προμήθεια χημικών στοιχείων στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν για χρήση στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων. Η Κίνα απέρριψε αυτές τις κατηγορίες, λέγοντας ότι δεν είχε γνώση των περιπτώσεων που αναφέρονται στις κυρώσεις και ότι εφαρμόζει αυστηρά τους ελέγχους εξαγωγών για προϊόντα διπλής χρήσης.
Οι διαπραγματεύσεις
Αξίζει να σημειωθεί ότι η διαπραγματευτική ομάδα του Ιράν, με επικεφαλής τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, αναχώρησε από την Τεχεράνη για τη Γενεύη για να λάβει μέρος σε έναν τρίτο γύρο διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ αναφορικα με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι συνομιλίες προβλέπεται να πραγματοποιηθούν αύριο, Πέμπτη, στη Γενεύη, και τις ΗΠΑ θα εκπροσωπήσουν οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ. Οι δύο πλευρές άρχισαν εκ νέου τις διαπραγματεύσεις, στις 6 Φεβρουαρίου, στο Μουσκάτ, σε μια προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας, κυρίως για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, και έκτοτε έχουν διεξαγάγει ακόμα έναν κύκλο έμμεσων συνομιλιών, μέσω της μεσολάβησης του σουλτανάτου του Ομάν.
