Οι βροχές των τελευταίων εβδομάδων έδωσαν μια προσωρινή ανάσα απέναντι στη λειψυδρία στην Αττική, χωρίς όμως να αλλάζουν την καθοδική τάση των υδατικών αποθεμάτων τα τελευταία έτη. Τα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ δείχνουν ότι οι ταμιευτήρες που υδροδοτούν το Λεκανοπέδιο διαθέτουν σήμερα 560 εκατ. κυβικά μέτρα νερού, σημαντικά λιγότερα σε σχέση με τα 667 εκατ. πριν από έναν χρόνο και τα πάνω από 900 εκατ. πριν από δύο χρόνια.
Η εικόνα των υδατικών αποθεμάτων στην Αττική συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή, η οποία εντείνει τα φαινόμενα λειψυδρίας και μετατρέπει το νερό σε κρίσιμο πόρο. Οι πιέσεις δεν είναι τοπικές, αλλά αφορούν ολόκληρη τη Μεσόγειο, με τις χώρες του Νότου να βρίσκονται στο επίκεντρο, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΥΔΑΠ.
Για την Αττική, όπου συγκεντρώνεται σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και απαιτεί άμεση εγρήγορση και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Τα τελευταία χρόνια η καταγραφή πτωτικής τάσης στις εισροές των ταμιευτήρων, λόγω χαμηλότερων βροχοπτώσεων και παρατεταμένων περιόδων ανομβρίας, την ώρα που η κατανάλωση παραμένει ίδια (περίπου 1 εκατ. κυβικά ημερησίως) ασκεί πιέσεις σε όλους, κυρίως όμως στην Πολιτεία και την ΕΥΔΑΠ που έχουν την ευθύνη όχι μόνο της επάρκειας, αλλά και της ποιότητας του νερού που πίνει η Αθήνα.
Η διαχείριση του νερού με τη σοβαρότητα που αρμόζει στο θέμα, απαιτεί ευθύνη από όλους. Σύμφωνα με παράγοντες της ΕΥΔΑΠ η συζήτηση για το νερό δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικές αντιδράσεις ή σε συγκυριακές αφορμές για αντιπαραθέσεις και κυρίως, δεν μπορεί να παραμένει στα λόγια. Χρειάζονται υπεύθυνες και γρήγορες αποφάσεις, επενδύσεις και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, αλλά και συνειδητή στάση της κοινωνίας το οποίο είναι ουσιαστικά μονόδρομος.
Το επενδυτικό πλάνο των 2,5 δισ. ευρώ της ΕΥΔΑΠ
Η ΕΥΔΑΠ καλείται να διασφαλίσει όχι μόνο τη σημερινή επάρκεια νερού, αλλά και τη δυνατότητα κάλυψης των αναγκών της Αττικής τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με την Εταιρεία, η απάντηση σε αυτή την πρόκληση είναι ένα εκτεταμένο, ανταποδοτικό επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που αφορά σε διαφορετικούς άξονες δράσης, από την αντικατάσταση παλαιών αγωγών και τη μείωση των διαρροών έως την ψηφιακή παρακολούθηση των δικτύων, την ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του υδροδοτικού συστήματος, την εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών στην εξοικονόμηση του νερού, αλλά και την επαναχρησιμοποίηση όπου αυτό επιτρέπεται.
Πρόκειται για παρεμβάσεις που αποτελούν τη βασική προϋπόθεση ώστε το νερό να συνεχίσει να φτάνει με ασφάλεια και επάρκεια στα νοικοκυριά στις επιχειρήσεις και στους δήμους της Αττικής.
Σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες αν κάποιος ισχυριζόταν ότι ένα τέτοιο εγχείρημα μπορεί να υποστηριχθεί με έσοδα που παραμένουν βαλτωμένα τα τελευταία 17 χρόνια, μάλλον θα ήταν για λόγους εντυπωσιασμού ή κοινωνικής συζήτησης. Η αναπροσαρμογή των τιμολογίων, μετά από 17 χρόνια αμετάβλητων χρεώσεων, και μάλιστα λαμβάνοντας υπόψη την ανταποδοτικότητα κάθε ευρώ που δίνει ο πολίτης, ήρθε για να στηρίξει κρίσιμα έργα που διασφαλίζουν ότι δεν θα πούμε το νερό νεράκι.
Βέβαια, ακόμα και το γεγονός ότι μετά την αναπροσαρμογή αυτή, τα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ παραμένουν τα χαμηλότερα μεταξύ μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων, ενισχύουν περισσότερο το επιχείρημα ότι η αναπροσαρμογή και δίκαιη ήταν, και αναγκαία.
Το νερό της Αττικής δεν είναι ανεξάντλητο, ούτε δεδομένο. Η ευθύνη για τη διαφύλαξή του είναι συλλογική και αφορά τόσο την Πολιτεία και τους θεσμούς όσο και τους πολίτες. Η έγκαιρη δράση σήμερα είναι η μόνη ασφαλής επιλογή για να αποφευχθούν πολύ μεγαλύτερα προβλήματα στο μέλλον καταλήγουν οι παράγοντες της ΕΥΔΑΠ.
