Η έρευνα που γίνεται στην Κίνα για τον ανώτατο στρατηγό της μεταφέρει την πολυετή εκκαθάριση της διαφθοράς που έχει αρχίσει ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ στον στενότερο κύκλο του, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και οι στενές προσωπικές σχέσεις δεν προσφέρουν προστασία όταν πρόκειται για την πίστη στην ηγεσία του κόμματος.
Ειδικοί για την Κίνα ανέφεραν ότι η κίνηση του προέδρου Σι εναντίον του μακροχρόνιου συμμάχου του και μέλους του Πολιτικού Γραφείου, στρατηγού Ζανγκ Γιουχία, συγκεντρώνει ακόμη περισσότερη εξουσία στα χέρια του προέδρου, καθιστά την ήδη μυστικοπαθή διοίκηση του κινεζικού στρατού ακόμη πιο αδιαφανή και υποδηλώνει ότι μια βραχυπρόθεσμη επίθεση κατά της Ταϊβάν είναι λιγότερο πιθανή.
«Η απομάκρυνση του Ζανγκ σημαίνει ότι πλέον κανένας από τους ηγέτες δεν είναι ασφαλής», δήλωσε ο Τζόναθαν Τσιν του Brookings Institution με έδρα την Ουάσινγκτον, ο οποίος χαρακτήρισε την έρευνα «εκπληκτική».
Ο Τσίν, ο οποίος εργάστηκε για χρόνια ως κορυφαίος αναλυτής για την Κίνα στην CIA και, το 2021-2023, διετέλεσε διευθυντής για την Κίνα στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών, πρόσθεσε ότι η έρευνα σηματοδότησε μια «βαθιά αλλαγή» στην κινεζική πολιτική.
Η αλλαγή είναι αξιοσημείωτη, καθώς οι προηγούμενες εκκαθαρίσεις στόχευαν άτομα που μπορεί να είχαν κάποια σχέση με τον Xi, αλλά δεν είχαν ισχυρούς προσωπικούς δεσμούς μαζί του. Αυτή τη φορά, η εκκαθάριση «ανοίγει νέα καρτέλα» του πολιτικού ηλιακού συστήματος του προέδρου Σι.
Τόσο ο Σι όσο και ο Ζανγκ είναι «πρίγκιπες», δηλαδή είναι παιδιά πρώην ανώτερων αξιωματικών. Ο 75χρονος στρατηγός αρχικά αναμενόταν να συνταξιοδοτηθεί το 2022, αλλά ο Σι τον κράτησε στην Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή (CMC), το ανώτατο ηγετικό όργανο του κινεζικού στρατού, για τρίτη θητεία, υπογραμμίζοντας τη στενή σχέση τους.
Ο στρατός ήταν από τους κύριους στόχους της ευρείας εκστρατείας καταπολέμησης της διαφθοράς που διέταξε ο Σι μετά την άνοδό του στην εξουσία το 2012. Οι εκκαθαρίσεις έφτασαν το 2023 και στην ελίτ της Δύναμης Πυραύλων, η οποία εποπτεύει τα πυρηνικά όπλα καθώς και τους συμβατικούς πυραύλους.
Δύο πρώην υπουργοί Άμυνας εκκαθαρίστηκαν επίσης από το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα τα τελευταία χρόνια, δείχνοντας πόσο βαθιά ριζωμένη ήταν η διαφθορά πριν από την εκστρατεία του προέδρου Σι.
Ένα άλλο ανώτερο στέλεχος, ο Liu Zhenli, επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου της Κεντρικής Επιτροπής Στρατιωτικής Διοίκησης, τέθηκε επίσης υπό έρευνα, με αποτέλεσμα το επταμελές όργανο να συρρικνωθεί σε δύο μέλη, με τον πρόεδρο Σι να είναι επικεφαλής.
«Ο Σι έχει εξαλείψει τα ανώτατα στελέχη της Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA) όπως κανένας άλλος ηγέτης πριν από αυτόν», δήλωσε ο Neil Thomas, ερευνητής στο Asia Society.
Η εξάλειψη των απειλών
Στο κομματικό απαράτους θεωρείται ότι οι δύο στρατηγοί που έδιωξε ο Σι «υπονόμευσαν σοβαρά και παραβίασαν» το Σύστημα Ευθύνης του Προέδρου. Αυτό σημαίνει ότι ο Ζανγκ είχε υπερβολική εξουσία την οποία όμως δεν του την είχε αποδώσει ο πρόεδρος Σι, αναφέρει ο Λάιλ Μόρις, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Ανάλυσης της Κίνας του Ινστιτούτου Πολιτικής της Ασιατικής Κοινωνίας.
Οι ειδικοί δεν αποκλείουν πίσω από τον διωγμό του Ζανγκ να υποφώσκει εσωτερικός, στο κόμμα, αγώνας εξουσίας, που ενδεχομένως έφτασε να απειλεί την εξουσία του προέδρου Σι. «Το γεγονός ότι ο Σι προέβη σε μια τόσο δραματική κίνηση υποδηλώνει δύο πράγματα: Πρώτον ότι έχει την πλήρη υποστήριξη του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας και δεύτερον ότι ο Σι είναι σίγουρος για την εδραίωση της εξουσίας του επί του στρατού», δήλωσε ο Morris.
Επίσης φαίνεται ότι ο Σι «ανταποκρίθηκε επίσης στις κριτικές ότι η εκστρατεία του κατά της διαφθοράς στον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό ήταν μια επιλεκτική διαδικασία, αφού «οι πρίγκιπες έχουν ελεύθερο πεδίο δράσης». Ο Ζανγκ στο παρελθόν την είχε γλιτώσει ενώ είχαν διωχθεί συνεργάτες του, που είχαν κατηγορηθεί για διαφθορά.
Η εξαντλημένη ηγεσία του Στρατού
Ωστόσο, το γεγονός ότι η ηγεσία του στρατού έχει εξαντληθεί και δεν υπάρχουν αντικαταστάτες, εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του μεγαλύτερου στρατού στον κόσμο.
«Ειλικρινά, δεν είναι σαφές πώς θα πρέπει να λειτουργεί η ιεραρχία, ειδικά δεδομένου ότι πολλοί από τους αξιωματικούς που θα ήταν κατά τα άλλα κατάλληλοι να αντικαταστήσουν τα απομακρυνθέντα μέλη της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής έχουν και οι ίδιοι απομακρυνθεί», δήλωσε ο Τσιν του Brookings.
Άλλοι αναλυτές δήλωσαν ότι αναμένουν να επιβραδυνθούν οι πρωτοβουλίες υψηλότερου επιπέδου, όπως η επέκταση της κοινής εκπαίδευσης, έως ότου ο Σι μπορέσει να ανασυγκροτήσει την επιτροπή.
Ο Σι φαίνεται ότι ήθελε να ανανεώσει την ηγεσία του στρατού και ενδέχεται να περιμένει μέχρι το Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος του επόμενου έτους για να «εξετάσει διεξοδικά τους κατάλληλους υποψηφίους για τις κενές θέσεις στην Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή, αναφέρουν ειδικοί που επικαλείται το Reuters. Μέχρι τότε ο στρατός θα συνεχίσει να πιέζει για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων εκσυγχρονισμού του Σι, δήλωσαν αναλυτές.
Αν και η Κίνα δεν έχει εμπλακεί σε πόλεμο εδώ και δεκαετίες, υιοθετεί μια όλο και πιο σκληρή στάση στις περιφερειακές θαλάσσιες διαφορές, καθώς και στο θέμα της Ταϊβάν, την οποία διεκδικεί.
«Η εκκαθάριση της ανώτατης διοίκησης του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού υποδηλώνει ότι ο Σι δεν σχεδιάζει σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση εναντίον της Ταϊβάν στο άμεσο μέλλον.
Ωστόσο, η καταστολή του έχει ως στόχο την ανάδειξη μιας ομάδας πιο ικανών και πιστών στρατηγών, οι οποίοι θα αποτελέσουν μεγαλύτερη απειλή στο μέλλον», δήλωσε ο Τhomas. «Ο Σι είναι ένας άνθρωπος με αποστολή», πρόσθεσε. «Θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να εξασφαλίσει ότι το Κόμμα και ο στρατός του είναι πολιτικά πιστοί και ιδεολογικά αφοσιωμένοι».
