Για πρώτη φορά οι πλανητικοί επιστήμονες εντοπίζουν καρστικά σπήλαια στον Άρη. Πρόκειται για σπήλαια που έχουμε και στη Γη και δημιουργούνται όταν ελαφρώς όξινο νερό, διαλύει ασβεστόλιθο ή δολομίτη, δημιουργώντας αυτές τις οπές στην πέτρα. Αν τα σπήλαια που βρέθηκαν είναι όντως καρστικα, είναι πολύ πιθανό να έχουν σχηματιστή από παρόμοιες διαδικασίες στον Κόκκινο Πλανήτη.
Τα εν λόγω σπήλαια εντοπίστηκαν από σκάφη που έχουμε σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Αυτά τα σπήλαια δεν έχουν δημιουργηθεί από αστεροειδείς, αφού τα χείλη των εσοχών δεν είναι υπερυψωμένα, από το υλικό που εκτοξεύεται κατά την πρόσκρουση. Το ίδιο ισχύει και για σπήλαια που έχουν δημιουργηθεί από ηφαιστειακή δραστηριότητα ή άλλα τεκτονικά φαινόμενα.
Μια ομάδα με επικεφαλής στον Dr. Ravi Sharma από το Πανεπιστήμιο της Shenzhen, σημειώνει πως υπάρχουν κανάλια στην επιφάνεια του Άρη, που δημιουργήθηκαν από αρχαία ποτάμια και καταβόθρες. Όταν ο πλανήτης στέγνωσε, είναι πολύ πιθανό να άφησε πίσω του αυτά τα σπήλαια, που πλέον συναντάμε στην επιφάνεια.
Η ομάδα κατάφερε να εντοπίσει οκτώ φεγγίτες σε μια περιοχή γνωστή ως Hebrus Valles, την οποία θεώρησαν πολλά υποσχόμενη τοποθεσία επειδή δεν παρουσιάζει σημάδια παλαιότερης ηφαιστειακής δραστηριότητας, σε αντίθεση με άλλα εδάφη πλούσια σε φεγγίτες. Η περιοχή είναι επίσης γνωστή για άλλα σημάδια παλαιότερης ροής νερού. Αυτό την κάνει ιδανική για τη δημιουργία καρστικών σπηλαίων.
Τα τρισδιάστατα μοντέλα δείχνουν πως αυτές οι σπηλιές είναι παρόμοιες με αυτές που έχουμε στη Γη, σε μέρη που το νερό έσκαψε τους βράχους. Στη συνέχεια, οι στέγες αυτών των σπηλιών κατέρρευσαν, δημιουργώντας φεγγίτες. Τα ευρήματα στον Άρη μάλιστα, βρίσκονται πολύ κοντά σε παλιές κοίτες ποταμών και αυτού του τύπου οι καταβόθρες υποδεικνύουν την παρουσία νερού.
Στη γη τα καρστικά σπήλαια είναι συνήθως γεμάτα από σταλαγμίτες και σταλακτίτες, καθώς αποτελούνται από ασβεστόλιθο, που ευνοεί τη δημιουργία αυτών των δομών. Στον πλανήτη μας, αυτά τα σπήλαια μας έχουν δώσει πληθώρα στοιχείων για ανθρωποειδή που έζησαν πριν από εμάς, όπως επίσης και δεδομένα για αρχαίες μορφές ζωής.
Ο ασβεστόλιθος δημιουργείται συνήθως από όστρακα και κοράλλια, όμως ο Άρης δεν έχει δώσει σημάδια αφθονίας σε αυτά τα είδη, ακόμα και αν όντως κάποτε είχε ζωή. Όμως, η δημιουργία ασβεστόλιθου μπορεί να έρθει και από νερά πλούσια σε ασβέστιο, που δεν προϋποθέτει την παρουσία ζωής. Έτσι, η εμφάνισή του ασβεστόλιθου στον πλανήτη δεν είναι κάτι ξεχωριστό.
Οι θερμικές μετρήσεις και οι μετρήσεις ακτίνων γάμμα δείχνουν ότι οι φεγγίτες του Έβρου έχουν ανθρακικά υποστρώματα εμπλουτισμένα με θειικά άλατα, όπως ακριβώς και οι θέσεις των καρστικών σπηλαίων στη Γη. Επιπλέον, οι περιοχές είναι πλούσιες σε υδρογόνο, το οποίο αποτελεί ένα ακόμη πιθανό σημάδι αρχαίου νερού.
Σύμφωνα μ με τους συγγραφείς της νέας μελέτης, όλα τα σημάδια δείχνουν πως οι καταβόθρες αυτές σχηματίστηκαν από καρστικές σπηλιές και αυτό είναι εξαιρετικό. Βέβαια, θα χρειαστούν περισσότερα στοιχεία από τα ραντάρ των τροχιακών σκαφών, όπως επίσης και από κάποια ρόβερ που μπορεί να τα επισκεφθεί.
Αν τα δεδομένα επαληθευτούν, τότε θα έχουμε ένα νέο τύπο σπηλαίων, που ενδέχεται να έχει δεδομένα για αρχαία ζωή στο Άρη. Παράλληλα, μπορούν να χρησιμεύσουν σε μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές στον Άρη, αφού παρέχουν προστασία από την κοσμική ακτινοβολία και τους ηλιακούς ανέμους, που είναι ιδιαίτερα επιβλαβή για τον άνθρωπο.
Μην ξεχνάμε πως οι πρώτοι άνθρωποι και οι πρόγονοί μας, έβρισκαν καταφύγιο σε σπηλιές σαν αυτές, με τους αρχαιολόγους να βρίσκουν ακόμα δεδομένα για τους προγόνους μας, σε τέτοια σπήλαια στη Γη.
Δυστυχώς όμως, η NASA αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα με τον προϋπολογισμό της, καθώς η κυβέρνηση Trump πιστεύει πως η επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη στη Γη, είναι πολύ ακριβή. Χωρίς αυτά τα δεδομένα όμως, μια αποστολή αποικισμού του πλανήτη γίνεται όλο και πιο μακρινή.
Οι εν λόγω σπηλιές όμως, μπορούν να εξοικονομήσουν τεράστια ποσά απότην μεταφορά των υλικών για κατασκευή θόλων στον Άρη και είναι πιθανότατα η καλύτερη πιθανότητα για τον αποικισμό από ανθρώπους, τουλάχιστον για τις πρώτες περιόδους. Βέβαια, η διατήρηση του οξυγόνου σε αυτές και η σφράγισή τους είναι μια νέα πρόκληση, αλλά πολύ πιο βατή από τη δημιουργία θόλων.
Παράλληλα, είναι πολύ καλύτερη επιλογή σε σχέση με παλαιότερα σχέδια χρήσης σωλήνων λάβας που έχει ο πλανήτης, από την εποχή που ήταν ηφαιστειακά ενεργός. Ταυτόχρονα, οι καρστικές σπηλιές είναι ότι πρέπει για δημιουργία εργαστηρίου, αφού είναι από τα πιο πιθανά σημεία για εύρεση απολιθωμένων στοιχείων ζωής.
Μάλιστα, αν με κάποιο τρόπο η ζωή έχει επιβιώσει στον Άρη, τότε πιθανότατα θα βρίσκεται υπόγεια, σε σπήλαια σαν αυτά.
Η μελέτη δημοσιεύεται με ελεύθερη πρόσβαση στο The Astrophysical Journal Letters.
