«Μια ιστορική ημέρα για την ειρήνη». Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έτσι θεώρησαν την συνάντησή τους στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου. Κι έτσι την παρουσίασε στους δημοσιογράφος ο πρόεδρος Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξήγησε σε γενικές γραμμές το σχέδιό του για την ειρήνευση στην Γάζα και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δήλωσε ότι συμφωνεί.

Λίγα λεπτά πριν ο Τραμπ και ο Νετανιάχου ανέβουν στη σκηνή, για την συνέντευξη Τύπου, οι ΗΠΑ έδωσαν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες του προτεινόμενου ειρηνευτικού σχεδίου τους για τη Γάζα.  Το Ισραήλ είχε συμφωνήσει με το σχέδιο των 20 σημείων, αλλά η Χαμάς όχι. Δεν την είχαν ρωτήσει. Την κάλεσαν εκβιαστικά να συμφωνήσει, «γιατί αλλιώς το Ισραήλ θα είχε την πλήρη υποστήριξη των ΗΠΑ να ολοκληρώσει την ήττα της»

Η πρόταση, αν γίνει δεκτή από την Χαμάς, προβλέπει θα ξεκινήσει άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Λέει επίσης ότι οι υπάρχουσες “γραμμές μάχης” θα παγώσουν στη θέση τους. προβλέπει επίσης  ότι η Χαμάς θα καταθέσει τα όπλα της και ο επιθετικός της οπλισμός θα καταστραφεί. Η οργάνωση θα απελευθερώσει 20 ζωντανούς Ισραηλινούς ομήρους και θα παραδώσει τα λείψανα περισσότερων από δύο δωδεκάδων που πιστεύεται ότι είναι νεκροί. Αυτά θα γίνουν εντός 72 ωρών αό την συμφωνία.

Μόλις απελευθερωθούν οι όμηροι, η πρόταση λέει ότι το Ισραήλ θα απελευθερώσει εκατοντάδες κρατούμενους κατοίκους της Γάζας. Λέει επίσης ότι μόλις και οι δύο πλευρές (Ισραήλ και Χαμάς συμφωνήσουν με την πρόταση “θα σταλεί αμέσως πλήρης βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας”.

Η διακυβέρνηση της Γάζας

Οι ΗΠΑ περιγράφουν το σχέδιό τους για τη μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας λέγοντας ότι μια “τεχνοκρατική, μη πολιτική παλαιστινιακή επιτροπή” θα κυβερνήσει προσωρινά” την περιοχή, με την εποπτεία και τον έλεγχο ενός νέου διεθνούς μεταβατικού οργάνου,  το οποίο θα λέγεται  «Συμβούλιο Ειρήνης», και  του οποίου θα ηγείται ο Τραμπ. Ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τόνι Μπλερ, και άλλοι ηγέτες “που θα ανακοινωθούν”, θα είναι επίσης μέρος του διοικητικού οργάνου.

Το σχέδιο προβλέπει ότι η Χαμάς δεν πρέπει να έχει κανένα ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας, “άμεσα, έμμεσα ή με οποιαδήποτε μορφή”.  Μεγάλο μέρος του σχεδίου εστιάζει σε αυτό που οι ΗΠΑ αποκαλούν “σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης” για την ανοικοδόμηση της Γάζας.  Λέει επίσης ότι “το Ισραήλ δεν θα καταλάβει ούτε θα προσαρτήσει τη Γάζα” και ότι οι δυνάμεις του θα αποσυρθούν από την περιοχή σταδιακά με την πάροδο του χρόνου.

Το σχέδιο αφήνει επίσης ανοιχτή την πόρτα σε ένα ενδεχόμενο παλαιστινιακό κράτος, σύμφωνα με το BBC.

Σύμφωνα με το CNN,  των σχέδιο των 20 σημείων φαίνεται να υπερβαίνει κατά πολύ το τυπικό πλαίσιο μια κατάπαυσης του πυρός και των διαπραγματεύσεων για την ομηρία, θέτοντας τις βάσεις για τη σταδιακή παράδοση των εδαφών που έχει κατακτήσει το Ισραήλ σε μια διεθνή δύναμη ασφαλείας.

Οι δύο τρόποι για να ολοκληρωθεί το σχέδιο

Η πρόταση περιγράφει δύο πιθανές οδούς. Στη μία, οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν στις συμφωνημένες γραμμές, εάν η Χαμάς συμφωνήσει να απελευθερώσει όλους τους ομήρους εντός 72 ωρών. Στην άλλη, αν η Χαμάς αρνηθεί, το Ισραήλ θα συνεχίσει τη στρατιωτική του επίθεση στη Γάζα και όσο την καταλαμβάνει θα την παραδίδει σταδιακά σε μια μεταβατική αρχή.

Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση σηματοδοτεί την πρώτη φορά που το Ισραήλ συμφωνεί δημοσίως να αποσυρθεί τελικά από τμήματα της Λωρίδας της Γάζας και να παραδώσει το έδαφος σε μια διεθνή δύναμη ασφαλείας, ή σε ένα Συμβούλιο Ειρήνης. Η πρόταση δεν ορίζει χρονοδιάγραμμα για την παράδοση αυτή.

Το μεγάλο ερώτημα

Το σχέδιο δείχνει επίσης ότι το Ισραήλ πρέπει να αυξήσει σημαντικά τη βοήθεια προς τη Γάζα, ακόμη και αν η Χαμάς το απορρίψει. Αλλά ένα σημαντικό ερώτημα παραμένει: Πώς θα εξασφαλίσει το Ισραήλ την απελευθέρωση των ομήρων αν η Χαμάς αρνηθεί; Η πρόταση των ΗΠΑ δεν απαντά σε αυτό το ερώτημα.

Ωστόσο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι “το Ισραήλ θα τελειώσει τη δουλειά μόνο του” αν η Χαμάς δεν αποδεχθεί το σχέδιο.

Το σχέδιο φαίνεται να έχει υποστεί κάποιες αλλαγές από τότε που παρουσιάστηκε αρχικά στους Άραβες ηγέτες στη Νέα Υόρκη την περασμένη εβδομάδα. Συρρικνώθηκε από 21 σημεία σε 20. Ο Τραμπ σημείωσε ότι η Χαμάς δεν είχε συμφωνήσει σε αυτό που παρουσίασε αν και ο Νετανιάχου το υποστήριξε πλήρως.

“Οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν στη συμφωνημένη γραμμή για να προετοιμαστούν για την απελευθέρωση των ομήρων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, όλες οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, περιλαμβανομένων των αεροπορικών βομβαρδισμών και των βομβαρδισμών πυροβολικού, θα ανασταλούν και οι γραμμές μάχης θα παραμείνουν παγωμένες έως ότου εκπληρωθούν οι προϋποθέσεις για την πλήρη σταδιακή αποχώρηση”, αναφέρει το σχέδιο, χωρίς να ορίζει χρονοδιάγραμμα.

Η αρχική εκδοχή προέβλεπε την απελευθέρωση όλων των ομήρων που κρατούσε η Χαμάς εντός 48 ωρών από τη συμφωνία, σύμφωνα με πηγή που γνώριζε το σχέδιο. Η τελευταία εκδοχή απαιτεί αυτό να γίνει εντός 72 ωρών.

Η απάντηση της Χαμάς

Η ισλαμιστική παλαιστινιακή οργάνωση αρχικώς δεν μπορούσε επισήμως να σχολιάσει το σχέδιο, γιατί δεν το είχε παραλάβει. Αργότερα έγινε γνωστό ότι οι μεσολαβητές της το παρέδωσαν, οπότε η επίσημη απάντησή της αναμένεται.   Ένα πρώτο σχόλιο ανέφερε ότι το σχέδιο Τραμπ γέρνει προς το Ισραήλ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η νέα εκδοχή του σχεδίου δεν αναφέρει ρητά ότι το Ισραήλ δεν θα επιτεθεί στο Κατάρ, όπως έκανε η εκδοχή που παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα.

Λέει όμως ότι “κανείς δεν θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη Γάζα και όσοι επιθυμούν να φύγουν θα είναι ελεύθεροι να το κάνουν και ελεύθεροι να επιστρέψουν” – παρά τις προηγούμενες δηλώσεις του Τραμπ για αναγκαστικό εκτοπισμό.

Και οι δύο εκδοχές περιγράφουν δύο επίπεδα προσωρινής διακυβέρνησης – ένα γενικότερο διεθνές όργανο και μια παλαιστινιακή επιτροπή. Το σημερινό σχέδιο περιγράφει το διεθνές όργανο ως “Συμβούλιο Ειρήνης”, υπό την προεδρία του Τραμπ.

Αναγνωρίζει επίσης την πιθανότητα ενός παλαιστινιακού κράτους, αλλά δεν λέει ότι οι ΗΠΑ θα αναγνωρίσουν ένα τέτοιο κράτος.