Καθώς η Ευρώπη αυξάνει την πίεση προς τη Μόσχα απαιτώντας άμεση και άνευ όρων κατάπαυση πυρός στην Ουκρανία, ενόψει μιας ενδεχόμενης συνάντησης κορυφής στην Τουρκία, η διπλωματική σκηνή βράζει. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν προειδοποιήσει ότι, αν το Κρεμλίνο δεν ανταποκριθεί στην πρόταση, θα ακολουθήσει νέος γύρος κυρώσεων. Ωστόσο, οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών αποκάλυψαν πως ο χρόνος μετρά αντίστροφα μόνο για κάποιους: ο Ντόναλντ Τραμπ, με ένα μόνο μήνυμα, τίναξε στον αέρα τη φαινομενική διατλαντική ενότητα, αποδεικνύοντας για ακόμη μια φορά την απροθυμία του να συγκρουστεί με τη Μόσχα.

Βάζοντας στο τραπέζι μια πρόταση για άνευ όρων κατάπαυση του πυρός διάρκειας 30 ημερών, η Ευρώπη επιχείρησε να οικοδομήσει ένα ενιαίο μέτωπο πίεσης προς τη Μόσχα. Η προειδοποίηση ήταν σαφής: εάν μέχρι τα μεσάνυχτα της Δευτέρας η Ρωσία δεν αλλάξει στάση, θα τεθεί σε εφαρμογή νέο πακέτο κυρώσεων.

Παρ’ όλα αυτά, η ενότητα που φάνηκε να διαμορφώνεται αποδείχθηκε εύθραυστη, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να ακολουθήσει άλλη γραμμή πλεύσης από τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας.

Η αντίδραση της Ρωσίας, στην πίεση της Ευρώπης, είναι έντονα απορριπτική, καθώς ο Βλαντίμιρ Πούτιν πρότεινε άμεσες συνομιλίες με το Κίεβο χωρίς να έχει προηγηθεί εκεχειρία μεταξύ των δύο πλευρών. Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η ημερομηνία της Πέμπτης 15 Μαΐου, όπου αναμένεται πιθανή συνάντηση ηγετών στην Τουρκία. Ποιοι θα ταξιδέψουν τελικά εκεί, αναμένεται να φανεί.

Ευρωπαϊκό τελεσίγραφο στη Ρωσία

Εντείνοντας τις πιέσεις, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάλεσαν τη Ρωσία να αποδεχτεί μια άνευ όρων κατάπαυση πυρός στην Ουκρανία, διάρκειας 30 ημερών, προειδοποιώντας για άμεση επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση άρνησης.

«Ο χρόνος μετρά αντίστροφα – έχουμε ακόμα 12 ώρες μέχρι το τέλος αυτής της ημέρας», δήλωσε το μεσημέρι της Δευτέρας (12/5) ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης σε συνέντευξη Τύπου. «Και αν η εκεχειρία δεν τεθεί σε ισχύ μέχρι τότε, η ευρωπαϊκή πλευρά θα ξεκινήσει τις προετοιμασίες για την επιβολή κυρώσεων», είπε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο, οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πολωνίας και της Βρετανία, μαζί με εκπρόσωπο της ΕΕ, επαναβεβαίωσαν τη στήριξή τους προς το Κίεβο.

«Συζητήσαμε πώς θα ενισχύσουμε περαιτέρω τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την υποστήριξη της Ουκρανίας στη συνεχιζόμενη άμυνά της κατά του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας», αναφέρεται στην κοινή δήλωση της ομάδας Βαϊμάρης. «Η Ουκρανία θα πρέπει να είναι σίγουρη για την ικανότητά της να συνεχίσει να αντιστέκεται με επιτυχία στη ρωσική επιθετικότητα με τη δική μας υποστήριξη».

Ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Ντέιβιντ Λάμι, κάλεσε ανοιχτά τη Ρωσία να εγκαταλείψει την αδιαλλαξία της. «Είναι η ώρα για τον Βλαντιμίρ Πούτιν να σοβαρευτεί για την ειρήνη στην Ευρώπη, να σοβαρευτεί για την κατάπαυση του πυρός και να σοβαρευτεί για τις συνομιλίες», τόνισε σε δηλώσεις του στο Λονδίνο.

Το Κρεμλίνο, ωστόσο, απέρριψε κατηγορηματικά το «τελεσίγραφο» της Ευρώπης, διαμηνύοντας μέσω του εκπροσώπου του, Ντμίτρι Πεσκόφ: «Η γλώσσα των τελεσιγράφων είναι απαράδεκτη για τη Ρωσία, δεν είναι πρέπουσα. Δεν μπορούμε να μιλάμε στη Ρωσία έτσι».

Επαφές κορυφής στην Τουρκία

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει απορρίψει την πρόταση για άνευ όρων κατάπαυση πυρός διάρκειας 30 ημερών. Αντ’ αυτού, το Σαββατοκύριακο, ο Πούτιν πρότεινε την επανέναρξη απευθείας διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, στην Τουρκία.

Μετά την πρόταση Πούτιν για άμεσες διαπραγματεύσεις χωρίς προαπαιτούμενα, ο πρόεδρος Τραμπ παρενέβη εκ νέου, απευθύνοντας έκκληση προς την ουκρανική πλευρά: «Η Ουκρανία πρέπει να συμφωνήσει σε αυτό, άμεσα», ανέφερε την Κυριακή σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σε απάντηση, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση για προσωπική συνάντηση στην Τουρκία:

«Θα βρίσκομαι στην Τουρκία αυτή την Πέμπτη, 15 Μαΐου, και αναμένω ότι ο Πούτιν θα έρθει επίσης στην Τουρκία», δήλωσε την Κυριακή. «Και ελπίζω ότι αυτή τη φορά, ο Πούτιν δεν θα ψάξει δικαιολογίες για το γιατί “δεν μπορεί” να τα καταφέρει» να παραστεί, πρόσθεσε.

Ο εκπρόσωπος Ντμίτρι Πεσκόφ αρνήθηκε να σχολιάσει την πρόκληση Ζελένσκι για προσωπική συνάντηση με τον Πούτιν στην Τουρκία.

Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να μεταβεί και ο ίδιος στην Τουρκία. «Σκέφτομαι να πάω κι εγώ στην Τουρκία, αν δω ότι μπορεί να υπάρξει αποτέλεσμα», είπε.

«Μην υποτιμάτε τη συνάντηση της Πέμπτης στην Τουρκία, ο πρόεδρος Ερντογάν είναι εξαιρετικός οικοδεσπότης. Και κάνουμε κάποια δουλειά μαζί του, που έχει να κάνει και με τη Συρία», σημείωσε.

Παρότι το πρόγραμμά του Τραμπ προβλέπει επίσκεψη στη Μέση Ανατολή την ίδια ημέρα, άφησε να εννοηθεί πως ενδέχεται να το τροποποιήσει, αναλόγως της έκβασης των συνομιλιών. «Δεν ξέρω πού θα βρίσκομαι εκείνη τη στιγμή, θα είμαι κάπου στη Μέση Ανατολή, αλλά θα πετούσα εκεί [στην Τουρκία] αν πίστευα ότι θα ήταν χρήσιμο», σχολίασε.

Ο Ζελένσκι, απαντώντας μέσω της πλατφόρμας Χ, καλωσόρισε τη σκέψη του Αμερικανού Προέδρου: «Όλοι εμείς στην Ουκρανία θα εκτιμούσαμε αν ο πρόεδρος Τραμπ μπορούσε να είναι μαζί μας σε αυτή τη συνάντηση στην Τουρκία. Αυτή είναι η σωστή ιδέα».

I have just heard President Trump’s statement. Very important words.

I supported @POTUS idea of a full and unconditional ceasefire — long enough to provide the foundation for diplomacy. And we want it, we are ready to uphold silence on our end.

I supported President Trump…

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) May 12, 2025

«Μπορούμε να αλλάξουμε πολλά», συμπλήρωσε.

Προσωρινή ενότητα, γρήγορη κατάρρευση

Μόλις 30 ώρες κράτησε η επίφαση ενότητας ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους αναφορικά με την Ουκρανία, σχολιάζει σε ανάλυσή του το CNN.

Η δυναμική κατέρρευσε όταν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αποφάσισε να τοποθετηθεί απέναντι στις αυξανόμενες πιέσεις των Ευρωπαίων ηγετών, οι οποίοι άλλωστε είχαν επικοινωνήσει με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ για να καταλήξουν από κοινού στην πρόταση για «άνευ όρων» κατάπαυση του πυρός.

Αντί λοιπόν, ο Πούτιν, να σχολιάσει την απαίτηση για κατάπαυση πυρός, πρότεινε -χωρίς να παρουσιάσει κάτι ουσιαστικά νέο- την επανέναρξη απευθείας διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία στην Κωνσταντινούπολη, σε τέσσερις ημέρες.

Ο Τραμπ, που μέχρι εκείνη τη στιγμή παρέμενε «σιωπηλός» ενώ οι Ευρωπαίοι προωθούσαν την κοινή γραμμή, ευθυγραμμίστηκε ξαφνικά με το Κρεμλίνο, φέρνοντας ξανά τον Ζελένσκι σε δύσκολη θέση, καθώς το μόνο που μπορούσε πλέον να επιδείξει ήταν προσωπική δέσμευση στον Τραμπ και θάρρος απέναντι στον Πούτιν.

Έτσι, ο Αμερικανός Πρόεδρος αντί να ενισχύσει την ευρωπαϊκή στάση, στήριξε την πρόταση Πούτιν για απευθείας συνομιλίες, χωρίς αναφορά σε κατάπαυση πυρός.

Η συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη, αν αυτή πραγματοποιηθεί, είναι γεμάτη κινδύνους, καθώς ο Πούτιν και ο Ζελένσκι «απεχθάνονται ξεκάθαρα ο ένας τον άλλον», σχολιάζει το CNN.

Η προοπτική συμμετοχής και του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, που θα βρίσκεται στην Τουρκία την ίδια ημέρα, και ενδεχομένως του ίδιου του Τραμπ, αυξάνει τη γεωπολιτική πίεση. Ωστόσο, μια τόσο εμφανής αμερικανική εμπλοκή ενδέχεται να προκαλέσει ρίξεις με πολλούς συμμάχους.

Ένα χαλασμένο… ρολόι

«Ο χρόνος μετρά αντίστροφα» για τη Ρωσία, όπως είπε ο εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης, μόνο που ο Τραμπ «πειράζει» τους δείκτες του ρολογιού. Το σαββατοκύριακο αποκάλυψε ότι η όποια «διατλαντική ενότητα» ήταν εύθραυστη και παροδική – μια ψευδαίσθηση.

Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις, ίσως χρειαστεί τώρα να εξετάσουν εάν θα κινηθούν μεμονωμένα για την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία, ακόμα και χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ. Διαφορετικά, η απειλή που εξέπεμψαν από το Κίεβο κινδυνεύει να ηχήσει ως «κούφια».

Ο Τραμπ απέφυγε, για άλλη μια φορά, να δυσαρεστήσει τη Μόσχα, και η πρόθεσή του να επιλέξει τις σχέσεις του με τον Πούτιν έναντι της ενότητας με την Ευρώπη έγινε πλέον ξεκάθαρη.