Η ψυχική υγεία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της σύγχρονης κοινωνίας, καθώς η κατάθλιψη και το άγχος επηρεάζουν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού παγκοσμίως. Τα τελευταία χρόνια, πέρα από τις παραδοσιακές μεθόδους αντιμετώπισης, όπως η φαρμακευτική αγωγή και η ψυχοθεραπεία, η επιστημονική κοινότητα στρέφει το ενδιαφέρον της και σε εναλλακτικές, πιο φυσικές παρεμβάσεις.

Η άσκηση που καταπολεμά το άγχος και την κατάθλιψη – «Είναι πιο αποτελεσματική από τα φάρμακα»

Σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό British Journal of Sports Medicine, η σωματική άσκηση φαίνεται να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης και του άγχους, με ορισμένες μορφές της να παρουσιάζουν αποτελέσματα εφάμιλλα ή ακόμη και ανώτερα από τις συμβατικές θεραπείες.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Ερευνητές στην Αυστραλία ανέλυσαν δεδομένα για 58.000 συμμετέχοντες ηλικίας μεταξύ 10 και 90 ετών με κατάθλιψη. Οι ομαδικές ή υπό επίβλεψη αερόβιες μορφές άσκησης ήταν οι καλύτερες, όπως μαθήματα γυμναστικής cross training, spinning, zumba και μαθήματα cardio με βάση τον χορό.

Για το άγχος, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα για 19.000 συμμετέχοντες ηλικίας μεταξύ 18 και 67 ετών και η μικρότερη διάρκεια άσκησης και σε χαμηλότερη ένταση ήταν πιο αποτελεσματική στη μείωση του άγχους. Αυτό περιελάμβανε αερόβια άσκηση όπως τζόκινγκ, προπόνηση αντίστασης με βάρη ή μηχανήματα γυμναστικής και μορφές άσκησης «νου-σώματος» όπως γιόγκα, τάι-τσι και τσιγκόνγκ.

Όλες οι μορφές άσκησης συσχετίστηκαν με θετικά αποτελέσματα. Ο Neil Munro πρόσθεσε: «Δεδομένης της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας, της προσβασιμότητας και των πρόσθετων πλεονεκτημάτων της άσκησης για τη σωματική υγεία, αυτά τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τη δυνατότητα της άσκησης ως παρέμβαση πρώτης γραμμής».

Τα αποτελέσματα της έρευνας

Η εκτενής επιστημονική ανασκόπηση 63 μελετών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αερόβια άσκηση – όπως το τρέξιμο, η κολύμβηση και ο χορός – είναι η πλέον αποτελεσματική για την βελτίωση της ψυχικής υγείας. Η μελέτη ανέδειξε τις μορφές άσκησης που λειτουργούν καλύτερα ανά περίπτωση:

• Για την κατάθλιψη: Η ομαδική άσκηση υπό την επίβλεψη ειδικού (π.χ. μαθήματα spinning) φάνηκε να έχει τα καλύτερα αποτελέσματα.
• Για το άγχος: Η άσκηση χαμηλότερης έντασης αποδείχθηκε η ιδανική λύση για την εκτόνωση των συμπτωμάτων.

Σημειώνεται ότι η κατάθλιψη και το άγχος επηρεάζουν έναν στους τέσσερις ανθρώπους, με μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης στους νέους και τις γυναίκες.

Η σωματική δραστηριότητα ως «φάρμακο» για την κατάθλιψη και το άγχος

Οι ερευνητές υποστηρίζουν πλέον ότι η εξατομικευμένη άσκηση θα πρέπει να συνταγογραφείται ως θεραπεία «πρώτης γραμμής» για τις ψυχικές παθήσεις.

Ο Neil Munro, συντάκτης της μελέτης από το Πανεπιστήμιο James Cook στο Queensland της Αυστραλίας, δήλωσε: «Αυτή η μετα-ανάλυση παρέχει ισχυρές αποδείξεις ότι η άσκηση μειώνει αποτελεσματικά τα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, με αποτελέσματα εφάμιλλα ή και ανώτερα από τις παραδοσιακές φαρμακολογικές ή ψυχολογικές παρεμβάσεις».

Ο Munro τόνισε επίσης τη σημασία του κοινωνικού παράγοντα, καθώς τα ομαδικά προγράμματα προσφέρουν τα πιο ουσιαστικά οφέλη. Καταλήγοντας, επεσήμανε την ανάγκη για εξειδικευμένα προγράμματα εκγύμνασης, προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ασθενούς.

Τα νέα δεδομένα ενισχύουν την άποψη ότι η κίνηση δεν ωφελεί μόνο το σώμα, αλλά αποτελεί ένα πανίσχυρο εργαλείο για την πνευματική μας ισορροπία.