Η διπλωματική σκακιέρα μεταξύ Ουάσινγκτον, Τεχεράνης και Ιερουσαλήμ εξελίσσεται σε ένα θρίλερ αντικρουόμενων ερμηνειών, με την τύχη του Λιβάνου να αποτελεί το βασικό σημείο τριβής.
Του Νίκου Παγουλάτου
Όταν ανακοινώθηκε η πολυαναμενόμενη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η ελπίδα για ηρεμία προσέκρουσε πάνω στις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιδρομές στον νότιο Λίβανο.
Αυτό προκάλεσε ένα ντόμινο αντιδράσεων, αποκαλύπτοντας το χάσμα που χωρίζει τις δύο πλευρές.
Ωστόσο, επειδή οι πρώτες δια ζώσης διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, στο Ισλαμαμπάντ, κατέληξαν σε αδιέξοδο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άσκησε έντονες πιέσεις στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να προχωρήσει σε μια προσωρινή εκεχειρία στο μέτωπο του Λιβάνου, προκειμένου το έδαφος να καταστεί εύφορο για την επίτευξη μιας συμφωνίας με το Ιράν.
Εξάλλου, ο ίδιος ο Νετανιάχου δήλωσε την Παρασκευή πως αποδέχθηκε την κατάπαυση του πυρός, κατόπιν πίεσης από τις ΗΠΑ, ενώ ο Τραμπ, μιλώντας στο Axios, τόνισε πως «δεν θα επιτρέψει στο Ισραήλ να βομβαρδίζει τον Λίβανο».
Το μέτωπο του Λιβάνου
Από την πρώτη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός, το Πακιστάν —σε ρόλο διαμεσολαβητή— και η Τεχεράνη υπογράμμισαν ότι ο Λίβανος εντάσσεται στο πλαίσιο της συμφωνίας.
Ωστόσο, ο Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έσπευσαν να διαψεύσουν κατηγορηματικά αυτούς τους ισχυρισμούς, διατηρώντας έτσι το «δικαίωμα» του Ισραήλ να επιχειρεί κατά της Χεζμπολάχ.
Όμως, χθες Πέμπτη, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι ο Λίβανος και το Ισραήλ κατέληξαν σε συμφωνία για την εφαρμογή μιας 10ημερης κατάπαυσης του πυρός αρχής γενομένης από τα μεσάνυχτα.
Παράλληλα, την ίδια ημέρα, δήλωσε ότι το Ιράν «συμφώνησε» να «επιστρέψει» στις ΗΠΑ «την πυρηνική σκόνη».
Την Παρασκευή, ο Αμερικανός Πρόεδρος θέλησε να ξεκαθαρίσει οριστικά το τοπίο, διαχωρίζοντας πλήρως τη συμφωνία -που επικαλείται- για την «πυρηνική σκόνη» του Ιράν από τις εξελίξεις στον Λίβανο.
«Η συμφωνία δεν αφορά σε καμία περίπτωση τον Λίβανο, αλλά οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν ξεχωριστά με την κυβέρνηση του Λιβάνου», έγραψε χαρακτηριστικά στο Truth Social.
Με τη δήλωση αυτή, επιχειρεί έναν στρατηγικό διαχωρισμό: επιδιώκει να απομονώσει το πυρηνικό ζήτημα του Ιράν σε ένα «στεγανό» διπλωματικό πλαίσιο, αποσυνδέοντάς το πλήρως από το μέτωπο του Λιβάνου και την αποσταθεροποιητική δράση των πληρεξουσίων της Τεχεράνης, με κύριο εκφραστή τη Χεζμπολάχ.
Το tweet Αράγκτσι και η «εκμετάλλευση» από τον Τραμπ
Η κατάσταση την Παρασκευή περιπλέχθηκε με την ανάρτηση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αράγκτσι, ο οποίος συνέδεσε άμεσα το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με την κατάσταση στον Λίβανο.
«Στο πλαίσιο της εκεχειρίας στον Λίβανο, η διέλευση όλων των εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ κηρύσσεται πλήρως ανοιχτή για το υπόλοιπο διάστημα της εκεχειρίας», έγραψε στην πλατφόρμα Χ.
In line with the ceasefire in Lebanon, the passage for all commercial vessels through Strait of Hormuz is declared completely open for the remaining period of ceasefire, on the coordinated route as already announced by Ports and Maritime Organisation of the Islamic Rep. of Iran.
— Seyed Abbas Araghchi (@araghchi) April 17, 2026
Ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να εκμεταλλευτεί επικοινωνιακά τη συγκεκριμένη αναφορά, παρουσιάζοντάς την ως ένδειξη μιας επικείμενης συμφωνίας με την Τεχεράνη και ενισχύοντας το αφήγημά του περί διπλωματικής νίκης.
Η ιρανική διάψευση: «Δεν υπάρχει νέα συμφωνία»
Η απάντηση της Τεχεράνης στην ερμηνεία και τις δηλώσεις του Τραμπ ήταν άμεση και λιτή, επιδιώκοντας να βάλει «φρένο» στον ενθουσιασμό του Λευκού Οίκου.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι η ανάρτηση του Αραγτσί δεν αποτελεί προϊόν νέας διαπραγμάτευσης, αλλά εφαρμογή των ήδη συμφωνηθέντων.
«Το tweet του κ. Αράγκτσι εντάσσεται στο πλαίσιο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός της 8ης Απριλίου, και δεν έχουμε καμία νέα συμφωνία», είπε σύμφωνα με το πρακτορείο Fars.
بقایی: توییت آقای عراقچی در چارچوب تفاهم آتشبس ۱۹ فروردین بوده و تفاهم جدیدی نداریم. https://t.co/Famw20S6vl— خبرگزاری فارس (@FarsNews_Agency) April 17, 2026
Η ρητορική αισιοδοξία Τραμπ
Την ίδια στιγμή, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, σε δηλώσεις του στο AFP, επιβεβαίωσε εμμέσως πως η όποια συμφωνία παραμένει σε προφορικό επίπεδο, καθώς αν υπήρχε γραπτό κείμενο θα το είχε ήδη δημοσιοποιήσει.
Συγκεκριμένα, όταν ρωτήθηκε γιατί δεν μπόρεσε να ανακοινώσει τη συμφωνία στη σειρά των αισιόδοξων αναρτήσεων του που κατέκλυσαν το προφίλ του στο Truth Social, ο Τραμπ είπε ότι ήθελε μια συμφωνία γραπτή.
«Δεν το κάνω αυτό, τη θέλω γραπτώς», είπε.
Παρ’ όλα αυτά, δήλωσε πως δεν υπάρχουν πλέον «εμπόδια» για μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν, συμπληρώνοντας πως «η συμφωνία είναι πολύ κοντά».
Πίεση μέσω της τελεσμένης νίκης
Πίσω από τον καταιγισμό των αναρτήσεων και τις αισιόδοξες δηλώσεις, κρύβεται η κλασική στρατηγική του Αμερικανού Προέδρου: η δημιουργία ενός τετελεσμένου γεγονότος μέσω της ρητορικής.
Παρουσιάζοντας τη συμφωνία ως «σχεδόν έτοιμη» και εκμεταλλευόμενος κάθε λέξη των Ιρανών αξιωματούχων, επιχείρησε μια διπλωματική «ντρίμπλα» που έφερε την Τεχεράνη σε θέση άμυνας.
Δεν πρόκειται απλώς για ενθουσιασμό για την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, αλλά για μια ενορχηστρωμένη προσπάθεια άσκησης περαιτέρω πίεσης.
Δηλώνοντας δημόσια πως «δεν υπάρχουν πλέον εμπόδια», τη στιγμή που ανώτατος αξιωματούχος του Ιράν δήλωσε «υπάρχουν ακόμη σημαντικές διαφορές», ο Τραμπ αναγκάζει το Ιράν είτε να συμφωνήσει στους όρους του για να μην φανεί ότι υπαναχωρεί, είτε να επωμιστεί το πολιτικό βάρος μιας ενδεχόμενης κατάρρευσης των συνομιλιών.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν αυτή η επικοινωνιακή πίεση θα αποδειχθεί το «κλειδί» για μία τελική συμφωνία ή αν θα προκαλέσει την έντονη αντίδραση των σκληροπυρηνικών στην Τεχεράνη, τινάζοντας την εύθραυστη εκεχειρία στον αέρα.
