Πληθαίνουν οι σκληροπυρηνικές φωνές στο Ιράν που πιέζουν για την απόκτηση πυρηνικής βόμβας, υποστηρίζοντας ότι μετά και την επίθεση από ΗΠΑ και Ισραήλ τίθεται θέμα εθνικής ασφάλειας, αναφέρει το Reuters.
Με τους Φρουρούς της Επανάστασης να κυριαρχούν πλέον μετά τη δολοφονία του βετεράνου Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην αρχή του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, οι σκληροπυρηνικές απόψεις σχετικά με την πυρηνική πολιτική του Ιράν βρίσκονται σε άνοδο, ανέφεραν στο Reuters δύο ανώτερες ιρανικές πηγές.
Ενώ οι δυτικές χώρες πιστεύουν από καιρό ότι το Ιράν θέλει την πυρηνική βόμβα – ή τουλάχιστον την ικανότητα να κατασκευάσει μία πολύ γρήγορα – η Τεχεράνη το έχει πάντα αρνηθεί, λέγοντας ότι ο Χαμενεΐ είχε «μπλοκάρει» τα πυρηνικά όπλα ως απαγορευμένα από το Ισλάμ και επικαλούμενη τη συμμετοχή της στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
Δεν υπήρχε ακόμη σχέδιο αλλαγής του πυρηνικού δόγματος του Ιράν και η Τεχεράνη δεν είχε αποφασίσει να επιδιώξει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, ανέφερε μία από τις πηγές, αλλά σοβαρές φωνές στο καθεστώς αμφισβητούσαν την υφιστάμενη πολιτική και απαιτούσαν αλλαγή.
Οι αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, που έλαβαν χώρα στη μέση των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενδέχεται να έχουν αλλάξει την εξίσωση, πείθοντας τους Ιρανούς στρατηγούς ότι δεν έχουν να κερδίσουν πολλά από την αποκήρυξη της πυρηνικής βόμβας ή την παραμονή στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
Η στάση των σκληροπυρηνικών
Η ιδέα της αποχώρησης από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) – κάτι για το οποίο οι σκληροπυρηνικοί είχαν απειλήσει στο παρελθόν – προβάλλεται όλο και περισσότερο στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, μαζί με την ιδέα – που κάποτε αποτελούσε ταμπού στη δημόσια συζήτηση – ότι το Ιράν θα πρέπει να επιδιώξει απερίφραστα την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.
Το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, δημοσίευσε την Πέμπτη (26/03) ένα άρθρο στο οποίο ανέφερε ότι το Ιράν πρέπει να αποχωρήσει από τη Συνθήκη NPT το συντομότερο δυνατόν, διατηρώντας παράλληλα το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας για μη στρατιωτικούς σκοπούς.
Ο σκληροπυρηνικός πολιτικός Μοχαμάντ Τζαβάντ Λαριτζανί, αδελφός του υψηλόβαθμου αξιωματούχου Αλί Λαριτζανί που σκοτώθηκε σε επίθεση αυτό το μήνα, μίλησε αυτή την εβδομάδα στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, προτρέποντας το Ιράν να αναστείλει τη συμμετοχή του στη Συνθήκη NPT.
«Η Συνθήκη NPT πρέπει να ανασταλεί. Πρέπει να συγκροτήσουμε μια επιτροπή για να αξιολογήσουμε αν η Συνθήκη NPT μας είναι καθόλου χρήσιμη. Αν αποδειχθεί χρήσιμη, θα επιστρέψουμε σε αυτήν. Αν όχι, ας την κρατήσουν», δήλωσε.
Νωρίτερα αυτό το μήνα, η κρατική τηλεόραση μετέδωσε ένα ρεπορτάζ με τον συντηρητικό σχολιαστή Νάσερ Τοράμπι, στο οποίο ο ίδιος ανέφερε ότι το ιρανικό κοινό απαιτούσε «να αναλάβουμε δράση για να κατασκευάσουμε ένα πυρηνικό όπλο. Είτε θα το κατασκευάσουμε εμείς, είτε θα το αποκτήσουμε».
Η πυρηνική πολιτική αποτελεί επίσης αντικείμενο ιδιωτικών συζητήσεων στους κυβερνητικούς κύκλους, ανέφεραν οι δύο πηγές, προσθέτοντας ότι υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των πιο σκληροπυρηνικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών, και εκείνων στην πολιτική ιεραρχία σχετικά με τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας κίνησης.
Βεβαίως, ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει στο παρελθόν να επανεξετάσουν τη συμμετοχή τους στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) ως διαπραγματευτική τακτική κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με τη Δύση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι οποίες διήρκεσαν πάνω από δύο δεκαετίες, χωρίς όμως να το έχουν πράξει ποτέ. Η πιο δημόσια συζήτηση μπορεί να αποτελεί ακριβώς μια τέτοια τακτική.
Επίσης, δεν είναι καθόλου σαφές πόσο γρήγορα θα μπορούσε το Ιράν να προχωρήσει στην κατασκευή βόμβας, μετά από εβδομάδες αεροπορικών επιθέσεων στις πυρηνικές, βαλλιστικές και άλλες επιστημονικές εγκαταστάσεις του και μετά από μια συντομότερη αεροπορική εκστρατεία από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες πέρυσι.
Το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα επί πολλά χρόνια ότι το Ιράν απέχει μόλις λίγους μήνες από την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, επικαλούμενο εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών, τον εμπλουτισμό ουρανίου από την Τεχεράνη που απαιτείται για μια κεφαλή σχεδόν πολεμικής ποιότητας, καθώς και το βαλλιστικό του πρόγραμμα.
Καμία αλλαγή στην πυρηνική πολιτική ακόμα
Αναλυτές έχουν επισημάνει ότι στόχος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν να αποκτήσει το καθεστώς ενός κράτους ικανού να κατασκευάσει γρήγορα μια βόμβα αν χρειαστεί, χωρίς όμως να υποστεί τον κοινωνικό αποκλεισμό που θα μπορούσε να συνεπάγεται η ίδια η κατοχή του όπλου.
Διοικητές των Φρουρών και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη είχαν προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι το Ιράν θα έπρεπε να προχωρήσει αμέσως στην κατασκευή βόμβας εάν απειλούνταν η επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας – μια κατάσταση που ενδέχεται να συντρέχει στον τρέχοντα πόλεμο.
Η φετφά, ή θρησκευτική γνωμοδότηση, του Χαμενεΐ ότι τα πυρηνικά όπλα δεν επιτρέπονται στο Ισλάμ, εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αν και ποτέ δεν δημοσιεύθηκε γραπτώς. Ο Χαμενεΐ την επανέλαβε το 2019.
Μία από τις δύο ανώτερες ιρανικές πηγές ανέφερε ότι με τον θάνατο του Χαμενεΐ και του Αλί Λαριτζάνι, ο οποίος, σύμφωνα με την πηγή, είχε επίσης αντιταχθεί στους σκληροπυρηνικούς, γινόταν όλο και πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν τα πιο επιθετικά επιχειρήματα.
Επίσης, δεν ήταν σαφές εάν η υποχρέωση υπακοής στη μη γραπτή φετφά του Χαμενεΐ παρέμεινε σε ισχύ μετά το θάνατό του, αν και πιθανότατα θα παραμείνει έγκυρη εκτός εάν ανακληθεί από τον νέο ανώτατο ηγέτη – τον γιο του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από το θάνατο του πατέρα του.
Πηγή: Reuters
