Υπό το πρίσμα μιας νέας παγκόσμιας στρατηγικής που αναμιγνύει τη διπλωματία με τις επιχειρηματικές πρακτικές, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εγκαινιάζει σήμερα το φιλόδοξο «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace), επιχειρώντας να αναδιαμορφώσει τις διεθνείς ισορροπίες και να εδραιώσει έναν νέο μηχανισμό επίλυσης κρίσεων υπό την προσωπική του εποπτεία.
Δεκάδες ηγέτες κρατών και εθνικές αντιπροσωπείες συναντώνται την Πέμπτη, στην αμερικανική πρωτεύουσα, Ουάσινγκτον, για την εναρκτήρια συνεδρίαση του οργάνου στο «Ινστιτούτο Ειρήνης των ΗΠΑ» (USIP), το οποίο έχει μετονομαστεί σε «Ινστιτούτο Ειρήνης Ντόναλντ Τζ. Τραμπ», την ώρα που κορυφαίοι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αρνούνται να συμμετάσχουν, ασκώντας δριμεία κριτική στην αδιαφανή χρηματοδότηση και την πολιτική εντολή του οργανισμού.
Χρηματοδότηση και το σχέδιο ανασυγκρότησης της Γάζας
Ο Λευκός Οίκος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η σύνοδος κορυφής θα λειτουργήσει σε μεγάλο βαθμό ως γύρος συγκέντρωσης κεφαλαίων, με τον Τραμπ να ανακοινώνει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι χώρες έχουν δεσμευτεί για περισσότερα από 5 δισ. δολάρια για την ανοικοδόμηση της Γάζας, η οποία παραμένει σε κατάσταση ανθρωπιστικής κρίσης.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι τα κράτη-μέλη του συμβουλίου έχουν επίσης «δεσμεύσει χιλιάδες άτομα προσωπικό στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης και την Τοπική Αστυνομία για τη διατήρηση της ασφάλειας και της ειρήνης για τους κατοίκους της Γάζας».
Αν και το συμβούλιο συγκροτήθηκε αρχικά με πρωταρχικό στόχο την ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα, ο Τραμπ διεύρυνε την εντολή του ώστε να περιλαμβάνει και την αντιμετώπιση άλλων παγκόσμιων συγκρούσεων.
Παρά τους χαρακτηριστικά «μεγάλα λόγια» του Αμερικανού Προέδρου, η σύνοδος ξεκινά υπό το βάρος έντονου σκεπτικισμού, καθώς το 100ήμερο σχέδιο ειρήνης του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ, έχει βαλτώσει, σχολιάζει ο Guardian.
Διεθνής σκεπτικισμός
Ο Aaron David Miller, ανώτερος συνεργάτης στο Ίδρυμα Κάρνεγκι για τη Διεθνή Ειρήνη, σημείωσε ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» θα δυσκολευτεί να επιλύσει κομβικά ζητήματα όπως το ποιος θα κυβερνήσει στο έδαφος.
«Το συμβούλιο είναι ένας βολικός τρόπος για έναν πρόεδρο που ενδιαφέρεται για γρήγορες νίκες, συναλλαγές και πολλή κινητικότητα αντί για σοβαρή πρόοδο – ένας τρόπος να προβάλει ότι τα πράγματα είναι κατά κάποιο τρόπο… ζωντανά», σημείωσε.
«Έτσι, θα μπορέσουμε να έχουμε κάποιες εντυπωσιακές δεσμεύσεις. Αλλά οι δεσμεύσεις είναι ένα πράγμα, η υλοποίησή τους είναι κάτι άλλο».
Το ρήγμα με την Ευρώπη
Η αποχή των Ευρωπαίων ηγετών είναι ηχηρή, με τη πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να απορρίπτουν τις προσκλήσεις.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, ανακάλεσε την πρόσκληση προς τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ.
Πλήγμα για την πρωτοβουλία αποτέλεσε και η άρνηση του πάπα Λέοντα, με το Βατικανό να ανησυχεί για σφετερισμό της εξουσίας του ΟΗΕ.
Ο καρδινάλιος Πίετρο Παρολίν δήλωσε: «Μια ανησυχία είναι ότι σε διεθνές επίπεδο θα πρέπει πάνω απ’ όλα να είναι τα Ηνωμένα Έθνη που διαχειρίζονται αυτές τις καταστάσεις κρίσης. Αυτό είναι ένα από τα σημεία στα οποία έχουμε επιμείνει».
Αντί των Ευρωπαίων, συμμετέχουν αντιπροσωπείες από τη Μέση Ανατολή και χώρες όπως η Αργεντινή και η Ουγγαρία, που επιδιώκουν την εύνοια του Τραμπ, καθώς το σχέδιο προβλέπει μόνιμη έδρα στο συμβούλιο έναντι δωρεάς 1 δισ. δολαρίων.
Ο Max Rodenbeck της δεξαμενής σκέψης International Crisis Group προειδοποίησε πως υπάρχει «τεράστιος παγκόσμιος σκεπτικισμός σχετικά με τη μορφή και τις προθέσεις του Συμβουλίου Ειρήνης».
«Εάν αυτή η συνάντηση δεν οδηγήσει σε γρήγορες, απτές βελτιώσεις επί του πεδίου –και ιδιαίτερα στο ανθρωπιστικό μέτωπο– η αξιοπιστία της θα καταρρεύσει γρήγορα», εξήγησε.
Η κατάσταση επί του πεδίου στη Γάζα και η NCAG
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, αν και είχε ταχθεί υπέρ της ιδέας κατά την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον, επέλεξε να μην παραστεί, στέλνοντας στη θέση του τον υπουργό Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ.
Την ίδια στιγμή, η Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG) παραμένει στο Κάιρο, καθώς τα 15 μέλη της επιδιώκουν να επιδείξουν άμεσες βελτιώσεις στο βιοτικό επίπεδο, αλλά χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία.
Σε ανάρτησή της, η NCAG δήλωσε: «Τονίζουμε ότι ο πλήρης διοικητικός, πολιτικός και αστυνομικός έλεγχος από την NCAG δεν είναι απλώς διαδικαστικός – δεν μπορεί να αναμένεται από την NCAG να φέρει ευθύνη χωρίς τις πλήρεις διοικητικές, πολιτικές και αστυνομικές εξουσίες που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική εφαρμογή της εντολής της».
Ο Gershon Baskin, Ισραηλινός σχολιαστής και ακτιβιστής για την ειρήνη, ο οποίος διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το ειρηνευτικό σχέδιο, ανέφερε ότι «Όλα προχωρούν πιο αργά από το αναμενόμενο και όλοι είναι πολύ απογοητευμένοι».
Πρόσθεσε πως «Η NCAG παραμένει στο Κάιρο μέχρι να έχει μια σαφή κατανόηση ότι μπορεί να πετύχει κάτι. Το να πάνε στη Γάζα τώρα δεν θα ήταν εποικοδομητικό. Δεν θα μπορούσαν να επιτύχουν τίποτα».
Ο Sam Rose, ο αναπληρωτής διευθυντής της Υπηρεσίας Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Προσφύγες στη Γάζα (UNRWA), κατέληξε: «Το Ισραήλ συνεχίζει να καταπατά το έδαφος της Γάζας με την κίτρινη γραμμή να πηγαίνει όλο και πιο δυτικά. Άνθρωποι εξακολουθούν να σκοτώνονται, κτίρια εξακολουθούν να κατεδαφίζονται. Φαίνεται ότι έχουμε κατά κάποιο τρόπο πέσει σε ένα μοτίβο διαχείρισης της σύγκρουσης, ή διαχείρισης της μετα-σύγκρουσης, με έναν τρόπο που ποτέ δεν πιστεύαμε ότι θα κάναμε».
