Ενώ η σύγκρουση στην Ουκρανία πλησιάζει τα τέσσερα χρόνια, η κυβέρνηση του Κιέβου επιδιώκει να επιταχύνει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι μόνο η παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μπορεί να οδηγήσει σε συμφωνία. Παράλληλα, χθες, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε νέο πακέτο κυρώσεων κατά προμηθευτών κρίσιμων όπλων στη Ρωσία.
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα τόνισε ότι οι ηγέτες της χώρας του και της Ρωσίας πρέπει να συναντηθούν δια ζώσης για να επιλύσουν τα πιο δύσκολα και ευαίσθητα ζητήματα των συνομιλιών ειρήνης.
«Μόνο ο Τραμπ»
Πρόσθεσε ότι «μόνο ο Τραμπ μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο», όπως δήλωσε στο Reuters από το γραφείο του στο Κίεβο.
Σύμφωνα με τον Σιμπίχα, από το σχέδιο ειρήνης 20 σημείων που αποτέλεσε τη βάση των τριμερών συνομιλιών, απομένουν «μόνο λίγα» ζητήματα, τα οποία «είναι τα πιο ευαίσθητα και πιο δύσκολα και πρέπει να αντιμετωπιστούν σε επίπεδο ηγετών».
Σε κρίσιμα θέματα, όπως το εδαφικό, οι δύο πλευρές παραμένουν πολύ μακριά.
Η Ρωσία επιμένει στην απαίτησή της, η Ουκρανία να παραδώσει το υπόλοιπο 20% της ανατολικής περιοχής του Ντονέτσκ που δεν κατέκτησε κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Το Κίεβο αρνείται κατηγορηματικά να προχωρήσει σε μια τέτοια παραχώρηση.
Επιπλέον, η Ουκρανία θέλει τον έλεγχο του πυρηνικού σταθμού Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη, που βρίσκεται σε ρωσικά κατεχόμενη περιοχή.
Κατά τη διάρκεια του δεύτερου γύρου τριμερών συνομιλιών στην Αμπού Ντάμπι αυτή την εβδομάδα, δεν σημειώθηκε πρόοδος, αν και πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή 314 αιχμαλώτων πολέμου την Πέμπτη — η πρώτη τέτοια ανταλλαγή από τον Οκτώβριο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε το Σάββατο ότι οι ΗΠΑ πρότειναν νέο γύρο συνομιλιών στο Μαϊάμι μέσα σε μια εβδομάδα, τον οποίο το Κίεβο αποδέχθηκε.
«Η εκτίμησή μου είναι ότι έχουμε ορμή, αυτό είναι αλήθεια», δήλωσε ο Σιμπίχα σε συνέντευξη την Παρασκευή. «Χρειαζόμαστε εδραίωση ή κινητοποίηση αυτών των προσπαθειών ειρήνης, και είμαστε έτοιμοι να επιταχύνουμε».
Οι «νίκες» της Ρωσίας
Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία κατέχει περίπου το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας -συμπεριλαμβανομένης της χερσονήσου της Κριμαίας και τμημάτων της ανατολικής Ουκρανίας που είχαν καταληφθεί πριν από τον πόλεμο- και έχει καταστρέψει το δίκτυο ηλεκτρισμού και θέρμανσης με στοχευμένους βομβαρδισμούς.
Στο πεδίο της μάχης, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Ρωσία έχει καταλάβει μόνο περίπου 1,3% του ουκρανικού εδάφους από τις αρχές του 2023.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έδωσαν διορία στις δύο εμπόλεμες χώρες να καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου μέχρι τον Ιούνιο, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες.
Πηγές ανέφεραν στο Reuters την Παρασκευή ότι Ουκρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν συζητήσει ένα χρονοδιάγραμμα που περιλαμβάνει προσχέδιο συμφωνίας με τη Ρωσία έως τον Μάρτιο και δημοψήφισμα στην Ουκρανία παράλληλα με τις εκλογές του Μαΐου.
Εγγυήσεις και μηχανισμοί ασφαλείας
Η Ουκρανία επιδιώκει να εξασφαλίσει δυτικές εγγυήσεις ασφάλειας για να αποτρέψει μελλοντική ρωσική επιθετικότητα μόλις τεθεί σε ισχύ η εκεχειρία.
Ο Σιμπίχα δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν επιβεβαιώσει πως είναι έτοιμες να επικυρώσουν τις εγγυήσεις ασφαλείας στο Κογκρέσο και ότι θα παρέχουν «δίχτυ ασφαλείας» για την υποστήριξη της συμφωνίας ειρήνης, χωρίς όμως να στείλουν στρατεύματα στο έδαφος της Ουκρανίας.
Όπως είπε, «προσωπικά δεν πιστεύω, σε αυτό το στάδιο, σε καμία υποδομή ή αρχιτεκτονική ασφάλειας χωρίς τους Αμερικανούς … Πρέπει να τους έχουμε μαζί μας — και βρίσκονται σε αυτή τη διαδικασία. Αυτό είναι ένα τεράστιο, τεράστιο επίτευγμα».
Έπειτα από συνάντηση της «Συμμαχίας των Πρόθυμων» στο Παρίσι τον προηγούμενο μήνα, ανακοινώθηκε ότι οι σύμμαχοι θα συμμετάσχουν σε προτεινόμενο μηχανισμό παρακολούθησης και επαλήθευσης της εκεχειρίας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, πιθανόν μέσω drones, αισθητήρων και δορυφόρων, χωρίς αμερικανικά στρατεύματα.
Ο Ουκρανός ΥΠΕΞ ανέφερε ότι ορισμένες άλλες χώρες πέρα από τη Βρετανία και τη Γαλλία, που ήδη είχαν δεσμευθεί δημόσια, είχαν επιβεβαιώσει την ετοιμότητά τους να στείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία ως δύναμη αποτροπής, χωρίς όμως να τις κατονομάσει.
Εκτός από «στρατεύματα στο έδαφος», ο Σιμπίχα τόνισε ότι πρέπει να υπάρξει ένας μηχανισμός ανάλογος του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, που να θεωρεί μια επίθεση σε ένα μέλος ως επίθεση σε όλα τα μέλη.
Η προτεινόμενη ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσφέρει επίσης επιπλέον ασφάλεια, όπως σημείωσε, με τον Ζελένσκι να δηλώνει ότι η χώρα επιθυμεί να ενταχθεί στο 27μελές μπλοκ έως το 2027, κάτι που θα απαιτήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στη χώρα του.
Συνομιλίες ΗΠΑ – Ρωσίας
Το Σάββατο, ο Ζελένσκι εξέφρασε ανησυχίες για διμερείς συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, οι οποίες περιλάμβαναν πρόταση της Μόσχας για επενδύσεις 12 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Σιμπίχα δήλωσε ότι ορισμένες από αυτές τις συζητήσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν την κυριαρχία ή την ασφάλεια της Ουκρανίας και ότι το Κίεβο δεν θα στηρίξει καμία συμφωνία που θα γινόταν χωρίς τη συμμετοχή του.
Επιπλέον, τόνισε ότι οποιαδήποτε απόφαση οποιασδήποτε χώρας στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας να αναγνωρίσει τη ρωσική κυριαρχία στην Κριμαία ή στο Ντονμπάς, την ανατολική βιομηχανική καρδιά της Ουκρανίας, θα είναι «νομικά άκυρη».
«Δεν θα το αναγνωρίσουμε ποτέ. Και θα είναι παραβίαση του διεθνούς δικαίου», δήλωσε ο Σιμπίχα.
