Σειρά διπλωματικών επαφών μεταξύ ΗΠΑ, Ευρώπης, Ουκρανίας και Ρωσίας πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο στη Φλόριντα, στο πλαίσιο των αμερικανικών προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, να κάνει λόγο για «παραγωγικές» συνομιλίες, την ώρα που οι βαθιές διαφωνίες για τα εδάφη, τις εγγυήσεις ασφαλείας και τις ρωσικές απαιτήσεις παραμένουν άλυτες.
Οι συνομιλίες στη Φλόριντα επικεντρώθηκαν στην ευθυγράμμιση των θέσεων, δήλωσε την Κυριακή ο Γουίτκοφ, χαρακτηρίζοντας παραγωγικές τόσο αυτές τις συναντήσεις όσο και τις ξεχωριστές επαφές που είχε με Ρώσους διαπραγματευτές.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ασκεί έντονες πιέσεις τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Ρωσία ώστε να καταλήξουν το συντομότερο δυνατό σε συμφωνία για τον τερματισμό της σχεδόν τετραετούς σύγκρουσης, ωστόσο η Μόσχα επιμένει να διατηρήσει τις ουκρανικές περιοχές που έχει καταλάβει, ενώ το Κίεβο αρνείται να παραχωρήσει εδάφη.
Τα «πιο δύσκολα ζητήματα» προς διευθέτηση
Το βράδυ του Σαββάτου, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι «τα πιο δύσκολα ζητήματα ήταν και παραμένουν τα εδάφη της Ουκρανίας».
Όπως πρόσθεσε, ανοιχτά παραμένουν επίσης το ζήτημα του ελέγχου του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, η χρηματοδότηση της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης της χώρας, καθώς και «αρκετά τεχνικά ζητήματα που σχετίζονται με τις εγγυήσεις ασφαλείας».
Σε ακόμη πιο σκληρό τόνο, ο Ζελένσκι τόνισε ότι «η Αμερική πρέπει να πει ξεκάθαρα: αν όχι διπλωματία, τότε θα ασκηθεί πλήρης πίεση, ένα πολύ ισχυρό πακέτο όπλων για την Ουκρανία, πολύ ισχυρή στήριξη για την Ουκρανία, και οι ΗΠΑ θα επιβάλουν συνολικές κυρώσεις σε ολόκληρη την οικονομία και σε όλους τους τομείς που αποφέρουν έσοδα στους Ρώσους».
Μετριασμός του ενθουσιασμού
Την Παρασκευή, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «έχουμε ακόμη δρόμο μπροστά μας» πριν από την υπογραφή μιας πιθανής συμφωνίας, προσθέτοντας ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες θα μπορούσαν να παραταθούν για αρκετούς ακόμη μήνες.
Οι δηλώσεις του μετρίασαν τον ενθουσιασμό που είχε προκαλέσει η δήλωση του Τραμπ τη Δευτέρα ότι τα εμπλεκόμενα μέρη είναι «πιο κοντά από ποτέ» σε μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
ΗΠΑ: «Παραγωγικές» συνομιλίες
Μετά τη συνάντησή του το Σάββατο με τον ειδικό απεσταλμένο του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, Κιρίλ Ντμίτριεφ, ο Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, συναντήθηκαν την Κυριακή με αξιωματούχους από την Ουκρανία και την Ευρώπη και στη συνέχεια, σε ξεχωριστή συνάντηση, με την ουκρανική αντιπροσωπεία υπό την ηγεσία του ανώτερου αξιωματούχου Ρουστέμ Ούμεροφ.
Σε ανάρτησή του στα social media, ο Γουίτκοφ χαρακτήρισε τις συνομιλίες της Κυριακής «παραγωγικές και εποικοδομητικές», σημειώνοντας ότι επικεντρώθηκαν σε μια «κοινή στρατηγική προσέγγιση μεταξύ Ουκρανίας, Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρώπης».
Σε ξεχωριστή ανάρτηση στο X, με παρόμοια διατύπωση, ανέφερε ότι και οι συνομιλίες του με τον Ντμίτριεφ ήταν επίσης «παραγωγικές και εποικοδομητικές».
Στην ίδια ανάρτηση, ο Γουίτκοφ δήλωσε ότι «η Ρωσία παραμένει πλήρως δεσμευμένη στην επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία», προσθέτοντας πως «η Ρωσία εκτιμά ιδιαίτερα τις προσπάθειες και τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών για την επίλυση της ουκρανικής σύγκρουσης και την αποκατάσταση της παγκόσμιας ασφάλειας».
Το Κρεμλίνο έχει αντίθετη άποψη
Ωστόσο, την Κυριακή στη Μόσχα, ο κορυφαίος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ, άφησε να εννοηθεί ότι οι συνομιλίες με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές δεν ήταν παραγωγικές.
Όπως μετέδωσε το TASS, ο Ουσάκοφ δήλωσε ότι οι περισσότερες προτάσεις που συζητήθηκαν στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ προήλθαν από Ουκρανούς και Ευρωπαίους εκπροσώπους και ήταν «μάλλον μη εποικοδομητικές».
Ο Ντμίτριεφ επρόκειτο να επιστρέψει στη Μόσχα τη Δευτέρα και να ενημερώσει τον Πούτιν για το αποτέλεσμα των συνομιλιών του.
«Έπειτα από αυτό, θα διαμορφώσουμε τη θέση με την οποία θα προχωρήσουμε, συμπεριλαμβανομένων και των επαφών μας με τους Αμερικανούς», δήλωσε ο Ουσάκοφ, σε σχόλια που αναρτήθηκαν από τον δημοσιογράφο του Κρεμλίνου, Πάβελ Ζαρούμπιν, στο κανάλι του στο Telegram.
Η ατζέντα των επαφών
Οι συναντήσεις στο Μαϊάμι ήταν οι πιο πρόσφατες σε μια σειρά συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας γύρω από ένα σχέδιο 20 σημείων που έχει καταρτίσει η Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Γουίτκοφ δήλωσε ότι η συνάντηση ΗΠΑ–Ουκρανίας επικεντρώθηκε σε τέσσερα βασικά σημεία:
- Την περαιτέρω εξέλιξη του σχεδίου των 20 σημείων
- Ένα πολυμερές πλαίσιο εγγυήσεων ασφαλείας
- Ένα αμερικανικό πλαίσιο εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία
- Την περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομίας και της ευημερίας για την ανοικοδόμηση της χώρας
Όπως είπε, οι διαπραγματευτές επικεντρώθηκαν ιδιαίτερα στα «χρονοδιαγράμματα» και στη «σειρά των επόμενων βημάτων».
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, Αμερικανοί, Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν αναφέρει πρόοδο στο ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας για το Κίεβο, αν και παραμένει ασαφές αν αυτοί οι όροι θα γίνουν αποδεκτοί από τη Μόσχα.
«Η ειρήνη δεν πρέπει να είναι μόνο παύση των εχθροπραξιών, αλλά και ένα αξιοπρεπές θεμέλιο για ένα σταθερό μέλλον», δήλωσε ο Γουίτκοφ.
Δεν κάνει πίσω η Μόσχα
Πριν από τη συνάντηση στο Μαϊάμι, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών συνέχιζαν να εκτιμούν ότι ο Πούτιν δεν έχει εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες του να καταλάβει ουκρανικά εδάφη, σύμφωνα με έξι πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές εκτιμήσεις.
Σε απάντηση σε δημοσίευμα του Reuters την Παρασκευή, η διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, δήλωσε στο X ότι οι αμερικανικές αξιολογήσεις δείχνουν πως η Ρωσία «δεν έχει επί του παρόντος τη δυνατότητα να κατακτήσει και να καταλάβει ολόκληρη την Ουκρανία, πόσο μάλλον την Ευρώπη».
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ από τη Νότια Καρολίνα, στενός σύμμαχος του Τραμπ, δήλωσε την Κυριακή στο NBC και στην εκπομπή «Meet The Press» ότι παραμένει ασαφές αν ο Πούτιν θα αποδεχθεί την τρέχουσα συμφωνία.
Αν δεν το κάνει, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει να υιοθετήσει μια προσέγγιση παρόμοια με τις πρόσφατες ενέργειες απέναντι σε πετρελαιοφόρα κοντά στη Βενεζουέλα και να «κατασχέσει πλοία που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο υπό καθεστώς κυρώσεων».
Μια ρωσική άρνηση αποδοχής της πρότασης, πρόσθεσε, θα πρέπει επίσης να οδηγήσει στον χαρακτηρισμό της «Ρωσίας ως κράτους-χορηγού της τρομοκρατίας για την απαγωγή 20.000 παιδιών από την Ουκρανία».
«Αν ο Πούτιν πει όχι, πρέπει να αλλάξουμε δραματικά το παιχνίδι, συμπεριλαμβανομένης της παροχής πυραύλων Tomahawk στην Ουκρανία για να πλήξει τα εργοστάσια drones και πυραύλων που υπάρχουν στη Ρωσία», δήλωσε επίσης.
«Θα τα έδινα όλα αν ο Πούτιν πει όχι», τόνισε.
Άλλοι στην αμερικανική κυβέρνηση εμφανίστηκαν πολύ λιγότερο υποστηρικτικοί προς την Ουκρανία. Μιλώντας στο AmericaFest της Turning Point USA στο Φοίνιξ το Σαββατοκύριακο, η Τούλσι Γκάμπαρντ κατηγόρησε «το βαθύ κράτος εντός της κοινότητας πληροφοριών» ότι καλλιεργεί τον φόβο «ως τρόπο για να δικαιολογήσει τη συνέχιση του πολέμου στις προσπάθειές του να υπονομεύσει τις προσπάθειες του προέδρου Τραμπ για ειρήνη», δηλώσεις που προκάλεσαν θετικά σχόλια από τον Ρώσο αξιωματούχο Κιρίλ Ντμίτριεφ.
Μακρόν – Πούτιν
Την Κυριακή, το γραφείο του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να είναι ανοιχτός σε μια συνάντηση με τον Πούτιν, δηλώνοντας: «Θα αποφασίσουμε τις επόμενες ημέρες για τον καλύτερο τρόπο να προχωρήσουμε».
Αυτό ακολούθησε τη συμφωνία των Ευρωπαίων ηγετών την προηγούμενη εβδομάδα να δανείσουν στην Ουκρανία 90 δισ. ευρώ μέσω κοινού χρέους, μετά την απόφαση του Βελγίου να μπλοκάρει ένα σχέδιο για τη χρήση παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων με σκοπό τη χρηματοδότηση της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας.
Παράλληλα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είναι «έτοιμος για διάλογο» με τον Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν, εφόσον υπάρξει η πολιτική «βούληση» γι’ αυτό, διαβεβαίωσε τη νύχτα του Σαββάτου προς Κυριακή ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, μιλώντας στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων RIA.
