Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν χρησιμοποίησε τη φετινή μαραθώνια συνέντευξη Τύπου και την τηλεοπτική «απευθείας γραμμή» με τους πολίτες για να στείλει ένα πολλαπλό μήνυμα: προς την Ευρώπη, την οποία κατηγόρησε ότι κινείται εκτός της «νέας γραμμής» της Ουάσινγκτον, προς τη Δύση συνολικά, στην οποία επέρριψε εκ νέου ευθύνες για τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και προς το εσωτερικό της Ρωσίας, επιχειρώντας να εμφανίσει εικόνα στρατιωτικής και οικονομικής αντοχής εν μέσω των κυρώσεων και του πολέμου που πλησιάζει τα τέσσερα χρόνια.

Κατά τη διάρκεια της πολύωρης εμφάνισής του την Παρασκευή, εκτός του ότι δήλωσε «ερωτευμένος», προειδοποίησε ότι η Ευρώπη «δεν είναι ευθυγραμμισμένη» με τις νέες προτεραιότητες των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν αντιμετωπίζει πλέον τη Μόσχα ως αντίπαλο.

Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων και πολιτών επί αρκετές ώρες, ο Ρώσος ηγέτης έδωσε έμφαση στην οικονομία, εξέφρασε αυτοπεποίθηση για την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία και αρνήθηκε οποιαδήποτε ευθύνη για τις τεράστιες ανθρώπινες απώλειες, ενώ επανέλαβε ότι η ευθύνη για τη ρωσική εισβολή του 2022 βαραίνει τη Δύση.

Επίθεση στον Ρούτε

Στο στόχαστρό του βρέθηκε και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, τον οποίο χλεύασε για την πρόσφατη προειδοποίησή του -που υποστηρίχθηκε από δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, σημειώνει η Washington Post- ότι η Ρωσία θα μπορούσε να επιτεθεί σε χώρα της Συμμαχίας μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

O Πούτιν υποστήριξε ότι αυτή η εκτίμηση έρχεται σε αντίθεση με τη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, η οποία, όπως είπε, δεν κατονομάζει τη Ρωσία ως εχθρό, αλλά επιδιώκει «στρατηγική σταθερότητα».

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο δημιουργός του ΝΑΤΟ, ο βασικός του χορηγός. Όλοι οι κύριοι πόροι προέρχονται από τις ΗΠΑ – χρήματα, στρατιωτική τεχνολογία, όπλα, πυρομαχικά, τα πάντα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

«Και στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, η Ρωσία δεν κατονομάζεται ως εχθρός ή στόχος. Κι όμως, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ προετοιμάζεται για πόλεμο μαζί μας. Τι είναι αυτά; Δεν μπορείτε να διαβάσετε;».

Το Κρεμλίνο, όπως υπενθυμίζει η Washington Post, είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι το συγκεκριμένο αμερικανικό έγγραφο ασφαλείας, το οποίο ανησύχησε τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ, είναι «σε μεγάλο βαθμό συμβατό» με το όραμα της Ρωσίας.

Για τη σύγκρουση Τραμπ – Ευρώπης

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Πούτιν απέδωσε τη σύγκρουσή του Τραμπ με Ευρωπαίους ηγέτες στο γεγονός ότι, όπως είπε, «οι ευρωπαϊκές πολιτικές ελίτ στήριξαν ανοιχτά το Δημοκρατικό Κόμμα» και την υποψήφιά του στις προεδρικές εκλογές του 2024, Καμάλα Χάρις, προσθέτοντας ότι οι ίδιες ελίτ ήλπιζαν πως απώλειες των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές θα ασκούσαν πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ.

Επανέλαβε τις πάγιες θέσεις του

Παρότι δήλωσε έτοιμος για ειρήνη με την Ουκρανία και εμφανίστηκε διατεθειμένος να προχωρήσει σε συμβιβασμούς, επανέλαβε τις πάγιες θέσεις του, κατηγορώντας το Κίεβο ότι αρνείται να τερματίσει τον πόλεμο – παρότι ήταν η Ρωσία που εισέβαλε στην Ουκρανία.

Υποστήριξε ακόμη ότι οι ουκρανικές δυνάμεις υποχωρούν «σε όλες τις κατευθύνσεις».

Την ίδια στιγμή, ξεκαθάρισε ότι η Μόσχα είναι έτοιμη για ειρήνη μόνο με όρους «κατάλληλους για τη Ρωσία», οι οποίοι θα εξαλείφουν αυτό που το Κρεμλίνο αποκαλεί «τις βαθύτερες αιτίες» της σύγκρουσης, οδηγώντας ουσιαστικά σε μια Ουκρανία υποτελή στον ρωσικό της γείτονα.

«Δεν φέρουμε ευθύνη για τους θανάτους»

Ο Πούτιν αρνήθηκε κατηγορηματικά την ευθύνη της Ρωσίας για τις ανθρώπινες απώλειες, λέγοντας ότι αυτές δεν μπορούν να της καταλογιστούν «καθώς δεν ξεκινήσαμε εμείς αυτόν τον πόλεμο».

Υποστήριξε επίσης ότι είχε ενημερώσει τον Τραμπ για τη ρωσική διάθεση για συμβιβασμούς κατά τη συνάντησή τους στο Άνκορατζ της Αλάσκας τον Αύγουστο. «Όταν έφτασα στο Άνκορατζ, είπα ότι αυτές δεν θα ήταν εύκολες αποφάσεις για εμάς. Αλλά συμφωνούμε με τους συμβιβασμούς που προτείνονται», είπε, προσθέτοντας ότι «το να λέγεται πως απορρίπτουμε τα πάντα είναι απολύτως λανθασμένο και δεν έχει καμία βάση».

Ωστόσο, μόλις αυτή την εβδομάδα είχε επιμείνει ότι η Ρωσία θα καταλάβει περισσότερα ουκρανικά εδάφη, τα οποία χαρακτήρισε «ιστορικά ρωσικά», μέσω στρατιωτικής ισχύος εάν δεν τα εξασφαλίσει μέσω διαπραγματεύσεων.

«Η μπάλα βρίσκεται εξ ολοκλήρου στο γήπεδο των αντιπάλων μας, θα έλεγα, και πρωτίστως στην ηγεσία του καθεστώτος του Κιέβου και στους, σε αυτή την περίπτωση, και πάνω απ’ όλα, Ευρωπαίους χορηγούς τους», δήλωσε επίσης χαρακτηριστικά.

Απαίτησε «σεβασμό» για να μην υπάρξει άλλη σύγκρουση

Απαντώντας σε ερώτηση του BBC για το αν θα υπάρξουν στο μέλλον νέες «ειδικές στρατιωτικές επιχειρήσεις» –τον ευφημισμό που χρησιμοποιεί το Κρεμλίνο για τον πόλεμο–, ο Πούτιν επανέλαβε το διαχρονικό του «παράπονο» για την επέκταση του ΝΑΤΟ μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Υποστήριξε ότι «οι δυτικοί ηγέτες δημιούργησαν οι ίδιοι αυτή την κατάσταση και συνεχίζουν να ρίχνουν λάδι στη φωτιά λέγοντας ότι προετοιμάζονται για πόλεμο με τη Ρωσία», χαρακτηρίζοντας «ανοησία» τους ισχυρισμούς ότι η Μόσχα θέλει να πολεμήσει την Ευρώπη.

Δεν θα υπάρξουν άλλες «ειδικές στρατιωτικές επιχειρήσεις» σαν την εισβολή στην Ουκρανία «αν μας φερθείτε με σεβασμό», είπε.

«Δεν θα υπάρξουν επιχειρήσεις αν μας φερθείτε με σεβασμό, αν σεβαστείτε τα συμφέροντά μας, όπως εμείς πάντα προσπαθούσαμε να σεβαστούμε τα δικά σας», είπε συγκεκριμένα, προσθέτοντας την προϋπόθεση «αν δεν μας εξαπατήσετε, όπως μας εξαπατήσατε με την ανατολική επέκταση του ΝΑΤΟ».

Το BBC υπενθυμίζει ότι ο Πούτιν κατηγορεί εδώ και χρόνια τη Δύση ότι αθέτησε μια υποτιθέμενη υπόσχεση του 1990 προς τον τότε σοβιετικό ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, πριν από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης – έναν ισχυρισμό που ο ίδιος ο Γκορμπατσόφ είχε αργότερα διαψεύσει.

Παράλληλα, η ρητορική περί «εξαπάτησης», όπως σχολιάζει το CNN, παραβλέπει το γεγονός ότι η εισβολή του 2022 ήταν εκείνη που οδήγησε τελικά στην επέκταση του ΝΑΤΟ στη σκανδιναβική περιοχή.

Η πίεση του πακέτου στήριξης της ΕΕ προς την Ουκρανία

Όπως σημειώνει το CNN, ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα σκληρός στις τοποθετήσεις του για τον πόλεμο, λίγες ημέρες αφότου η ΕΕ ενέκρινε πακέτο στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία με τη μορφή άτοκου δανείου, προκειμένου να διατηρηθεί το Κίεβο στη μάχη.

Αν και οι Βρυξέλλες δεν προχώρησαν στην αμφιλεγόμενη πρόταση να διοχετεύσουν στην Ουκρανία παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, το δάνειο, όπως σχολιάζει το CNN, δίνει στους Ουκρανούς κυριολεκτικά χρόνο και πυρομαχικά, καθώς ο πόλεμος που ξεκίνησε ο Πούτιν τον Φεβρουάριο του 2022 πλησιάζει την τετραετία.

Με αυτό το δεδομένο, ο Πούτιν απαρίθμησε τις –κατά τον ίδιο– σταδιακές επιτυχίες της Μόσχας στο πεδίο, λέγοντας ότι η Ρωσία «προελαύνει σε όλο το μήκος της γραμμής του μετώπου» και παραθέτοντας πόλεις και χωριά που οι ρωσικές δυνάμεις ισχυρίζονται ότι ελέγχουν πλήρως ή εν μέρει.

Ο Πούτιν υιοθέτησε έναν εμφανώς θριαμβευτικό τόνο, δηλώνοντας βέβαιος για νέες στρατιωτικές επιτυχίες πριν από το τέλος του έτους.

«Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι εσείς κι εγώ θα γίνουμε μάρτυρες νέων επιτυχιών των ενόπλων δυνάμεών μας, των στρατευμάτων μας στη γραμμή επαφής πριν από το τέλος αυτού του έτους. Αυτό είναι το σχέδιο», είπε.

Αποδίδουν οι κυρώσεις;

Ταυτόχρονα, παρουσίασε στοιχεία για την οικονομία, υποστηρίζοντας ότι η ανεργία βρίσκεται μόλις στο 2,2% και ότι το εθνικό χρέος της Ρωσίας συγκαταλέγεται στα χαμηλότερα μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών. Αν και παραδέχθηκε ότι η ανάπτυξη το περασμένο έτος ήταν μόλις 1%, υποστήριξε ότι επρόκειτο για συνειδητή επιλογή.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Washington Post, οι ερωτήσεις για την ακρίβεια και τις ελλείψεις βασικών αγαθών πρόδωσαν ότι οι δυτικές κυρώσεις επιβαρύνουν την καθημερινότητα.

Υψηλές τιμές στο κοτόπουλο και σε άλλα βασικά προϊόντα, καθώς και έλλειψη ψαριών, βρέθηκαν στο επίκεντρο.

«Σταματήστε τις αυξήσεις τιμών!», ανέφερε χαρακτηριστικά μήνυμα πολίτη που προβλήθηκε στις οθόνες της αίθουσας. «Πραγματικά δεν υπάρχει αρκετό ψάρι στα τραπέζια των ανθρώπων. Δεν πιάνουμε τον στόχο εδώ», παραδέχθηκε ο Πούτιν.

Ακόμη και ένα ερώτημα από ένα παιδί διαβάστηκε στον αέρα: «Γιατί τα γλυκά στο κυλικείο ακριβαίνουν αλλά ο μισθός των γονιών μου όχι;».

Ετήσιο «τσίρκο»

Το Politico, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τη φετινή συνέντευξη Τύπου «Το ετήσιο “τσίρκο” του Πούτιν», σημειώνοντας ότι, αντίθετα με τις υποσχέσεις του Κρεμλίνου, η εκδήλωση δεν έδωσε την πραγματική ευκαιρία στους Ρώσους πολίτες να εκφράσουν τις ανησυχίες τους, αλλά λειτούργησε -όπως πάντα- κυρίως ως βήμα για να μεταδώσει ο Ρώσος Πρόεδρος όσα ο ίδιος θεωρεί σημαντικά.

Εξάλλου, σε ένα από τα μηνύματα που εμφανίστηκαν στη γιγαντοοθόνη έγραφε: «Όχι απευθείας τηλεφωνική γραμμή, αλλά τσίρκο».

Συνομιλίες

Η χρονική συγκυρία της συνέντευξης συμπίπτει με την έντονη διπλωματική κινητικότητα για τον τερματισμό του πολέμου, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ πιέζει για μια ειρηνευτική συμφωνία.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του Αμερικανού Προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να συναντηθούν την Παρασκευή στο Μαϊάμι με τους συμβούλους εθνικής ασφάλειας της Ουκρανίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας.

Επιπλέον, σχεδιάζουν να συναντηθούν αυτό το Σαββατοκύριακο με ρωσική αντιπροσωπεία, στην οποία συμμετέχει και ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, βασικός απεσταλμένος επενδύσεων του Πούτιν, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τον τερματισμό της εισβολής στην Ουκρανία.

Την Πέμπτη, το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι προετοιμάζεται για επαφές με τις ΗΠΑ, προκειμένου να διευκρινιστούν λεπτομέρειες από πρόσφατες αμερικανικές διαβουλεύσεις με την Ουκρανία και Ευρωπαίους εταίρους που πραγματοποιήθηκαν στο Βερολίνο νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.

Τέλος, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Παρασκευή ότι οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία δεν γίνονται για να επιβληθεί μια συμφωνία σε κανέναν, προσθέτοντας ότι πρόοδος έχει υπάρξει αλλά υπάρχει ακόμη δρόμος μπροστά μας.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο Ρούμπιο πρόσθεσε ότι τα τελευταία ζητήματα είναι τα πιο δύσκολα.