Τον Μπαρχάμ Άχμεντ Σαλίχ από το Ιράκ εξέλεξε η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως νέο ύπατο αρμοστή για τους Πρόσφυγες, με τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες να χαιρετίζει την απόφαση και να εκφράζει τη στήριξή του. Ο Σαλίχ αναλαμβάνει με πενταετή θητεία, διαδεχόμενος τον Ιταλό Φίλιπο Γκράντι, στον οποίο ο Γκουτέρες εξέφρασε ειλικρινή ευγνωμοσύνη για την προσφορά του στην προστασία των προσφύγων, των εκτοπισμένων και των ανιθαγενών.
Ποιος είναι ο Μπαρχάμ Άχμεντ Σαλίχ
Ο Μπαρχάμ Σαλίχ έχει διαγράψει μακρά και πλούσια πορεία στη δημόσια ζωή του Ιράκ και της Κουρδικής Περιφέρειας, με εμπειρία που ξεπερνά τα 30 χρόνια. Διετέλεσε πρόεδρος του Ιράκ την περίοδο 2018-2022, ενώ στο παρελθόν υπηρέτησε δύο φορές ως πρωθυπουργός της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν (2001-2004 και 2009-2012), αλλά και αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης του Ιράκ από το 2004 έως το 2009. Παράλληλα, άσκησε καθήκοντα υπουργού Προγραμματισμού την περίοδο 2004-2006.
Ιδιαίτερη σημασία είχε ο ρόλος του στην ανοικοδόμηση του Ιράκ μετά το 2003, αφού συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις του International Compact with Iraq, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Εθνών και της Παγκόσμιας Τράπεζας. Ο Σαλίχ έχει αναπτύξει συνεργασίες με διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς, ενώ διαθέτει βαθιά γνώση θεμάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανθρωπιστικής δράσης. Το γεγονός ότι ο ίδιος έχει υπάρξει πρόσφυγας προσδίδει, όπως ο ίδιος λέει, προσωπική διάσταση στον ρόλο που αναλαμβάνει.
Σήμερα, είναι ερευνητής στο Belfer Center του Harvard Kennedy School και fellow στο Middle East Institute στην Ουάσινγκτον. Είναι, επίσης, ιδρυτής και πρόεδρος του American University of Iraq, Sulaimani (AUIS). Κατέχει διδακτορικό στη Στατιστική και τις Εφαρμογές Υπολογιστών στην Μηχανική από το Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ, ενώ σπούδασε Πολιτικός Μηχανικός στο Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ. Εκτός από κουρδικά και αραβικά, μιλά άπταιστα αγγλικά.
Ο νέος Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες επανέλαβε πως η προσωπική του εμπειρία ως πρόσφυγας θα καθοδηγήσει την αποστολή του, τονίζοντας: «Ως πρώην πρόσφυγας, γνωρίζω από πρώτο χέρι πώς η προστασία και οι ευκαιρίες μπορούν να αλλάξουν την πορεία μιας ζωής». Όπως είπε, σκοπεύει να ηγηθεί με ενσυναίσθηση, ρεαλισμό και απόλυτη προσήλωση στο διεθνές δίκαιο.
Ο Μπαρχάμ Σαλίχ έθεσε ως βασική προτεραιότητά του τους πρόσφυγες και όσους αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, επισημαίνοντας πως πρέπει να διασφαλιστεί ότι ο εκτοπισμός θα παραμείνει προσωρινή και όχι μόνιμη κατάσταση. Σε μια εποχή με πρωτοφανή ποσοστά εκτοπισμένων παγκοσμίως, υπογράμμισε ότι η UNHCR χρειάζεται ανανεωμένη προσήλωση στον αντίκτυπο, τη λογοδοσία και την αποτελεσματικότητα.
Ο νέος ύπατος αρμοστής δεσμεύτηκε να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις της Υπηρεσίας και να ενισχύσει τη συνεργασία με τα κράτη, τους εταίρους και τους φορείς χρηματοδότησης. Όπως ξεκαθάρισε, η υποστήριξη των εκτοπισμένων είναι συλλογική ευθύνη και στόχος του είναι να κινητοποιηθούν οι απαραίτητοι πόροι και η πολιτική βούληση για την προστασία των πιο ευάλωτων.
Ο Μπαρχάμ Σαλίχ ευχαρίστησε τον Αντόνιο Γκουτέρες και τη Γενική Συνέλευση για την εμπιστοσύνη τους, καθώς και τον απερχόμενο Φίλιπο Γκράντι για την «βασισμένη σε αρχές και ακατάπαυστη ηγεσία του». Κλείνοντας, δήλωσε ότι ανυπομονεί να συνεργαστεί με το προσωπικό της UNHCR, με κυβερνήσεις και κοινότητες υποδοχής – αλλά κυρίως με τους ίδιους τους πρόσφυγες – για την εξεύρεση λύσεων αντάξιων των προκλήσεων του 21ου αιώνα.
