Η Ομάδα των G7 και η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για την αντικατάσταση του ανώτατου ορίου τιμών στο ρωσικό πετρέλαιο με πλήρη απαγόρευση των θαλάσσιων υπηρεσιών, σε μια προσπάθεια να μειωθούν τα έσοδα από το πετρέλαιο που συμβάλλουν στη χρηματοδότηση του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, σύμφωνα με έξι πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα.

Η Ρωσία εξάγει πάνω από το ένα τρίτο του πετρελαίου της με δεξαμενόπλοια – κυρίως στην Ινδία και την Κίνα – χρησιμοποιώντας δυτικές ναυτιλιακές υπηρεσίες. Η απαγόρευση, στην ουσία, της θαλάσσιας μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου θα τερμάτιζε αυτό το εμπόριο, το οποίο πραγματοποιείται κυρίως μέσω των στόλων των ναυτιλιακών χωρών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας, της Κύπρου και της Μάλτας.

Τα άλλα δύο τρίτα του ρωσικού πετρελαίου που εξάγεται μεταφέρονται από έναν στόλο εκατοντάδων δεξαμενόπλοιων που λειτουργούν εκτός του ελέγχου της Δύσης και εκτός των ναυτιλιακών προτύπων, γνωστός ως «σκοτεινός» ή «σκιώδης» στόλος. Η Ρωσία θα χρειαστεί να επεκτείνει αυτόν τον στόλο εάν η G7 και η ΕΕ επιβάλουν την απαγόρευση των ναυτιλιακών υπηρεσιών για το ρωσικό πετρέλαιο.

Πότε θα υιοθετηθεί

Η απαγόρευση θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στο επόμενο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, το οποίο έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του 2026, σύμφωνα με τρεις από τις έξι πηγές που μίλησαν στο Reuters. Η ΕΕ των 27 κρατών-μελών θα ήθελε να εγκρίνει την απαγόρευση μαζί με μια ευρύτερη συμφωνία της G7 πριν προτείνει την απαγόρευση στο πακέτο μέτρων, σύμφωνα με δύο από τις έξι πηγές.

Οι πηγές αρνήθηκαν να κατονομαστεί το όνομά τους λόγω της ευαισθησίας του θέματος. Βρετανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι προωθούν την ιδέα αυτή σε τεχνικές συναντήσεις της G7, σύμφωνα με τις πηγές.

Οποιαδήποτε τελική απόφαση των ΗΠΑ θα εξαρτηθεί από τις τακτικές πίεσης που θα επιλέξει η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εν μέσω των συνεχιζόμενων ειρηνευτικών συνομιλιών στις οποίες μεσολαβεί μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, ανέφεραν τέσσερις πηγές.

Ενώ η G7 και η ΕΕ έχουν σχεδόν πλήρως διακόψει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου από το 2022, το νέο μέτρο θα σηματοδοτήσει την πιο κοντινή προσέγγιση που έχουν φτάσει ποτέ σε πλήρη απαγόρευση της εμπορίας ρωσικού αργού πετρελαίου και καυσίμων, όχι μόνο σε επίπεδο εισαγωγών, αλλά και μεταφορών και ναυτιλιακών υπηρεσιών.

Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο Λευκός Οίκος, το Υπουργείο Ναυτιλίας της Κύπρου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Υπουργείο Εξωτερικών της Βρετανίας και το Υπουργείο Εξωτερικών του Καναδά δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχόλια. Ούτε Έλληνες κυβερνητικοί αξιωματούχοι ήταν άμεσα διαθέσιμοι για σχόλια. μεταδίδει το Reuters.

Η G7 επέβαλε ανώτατο όριο τιμών για το ρωσικό πετρέλαιο το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με σκοπό να περιορίσει τα έσοδα του Κρεμλίνου, επιτρέποντας παράλληλα σε τρίτες χώρες να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο χρησιμοποιώντας δυτικές ναυτιλιακές υπηρεσίες – αλλά μόνο εάν οι αγοραστές πλήρωναν στη Ρωσία λιγότερο από το ανώτατο όριο τιμών.

Η παράκαμψη του πλαφόν

Για να αποφύγει το ανώτατο όριο, η Ρωσία ανακατεύθυνε μεγάλο μέρος του πετρελαίου της προς την Ασία με δικά της πλοία, πολλά από τα οποία έχουν έκτοτε υποστεί κυρώσεις από τη Δύση. Τα πλοία αυτά είναι παλιά, η ιδιοκτησία τους είναι αδιαφανής και πλέουν χωρίς δυτική ασφαλιστική κάλυψη.

Η κυβέρνηση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν υποστήριξε ότι αν η Ρωσία ξόδευε περισσότερα χρήματα για δεξαμενόπλοια, θα είχε λιγότερα χρήματα για να διεξάγει πόλεμο στην Ουκρανία.

Η κυβέρνηση Τραμπ ήταν πιο επιφυλακτική όσον αφορά το ανώτατο όριο τιμών και αρνήθηκε να υποστηρίξει τη Βρετανία, την ΕΕ και τον Καναδά όταν συμφώνησαν να μειώσουν το ανώτατο όριο για το αργό πετρέλαιο από 60 δολάρια ανά βαρέλι σε 47,6 δολάρια ανά βαρέλι τον Σεπτέμβριο του 2025.

Σύμφωνα με ανάλυση του ανεξάρτητου Κέντρου Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα με έδρα τη Φινλανδία, η Ρωσία εξήγαγε το 44% του πετρελαίου της τον Οκτώβριο με δεξαμενόπλοια του «σκιώδους στόλου» της που υπόκεινται σε κυρώσεις.

Περίπου το 18% του πετρελαίου μεταφέρθηκε με δεξαμενόπλοια του «σκιώδους στόλου» που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις, ενώ δεξαμενόπλοια με συνδέσμους με χώρες της G7, την ΕΕ και την Αυστραλία μετέφεραν το 38% του ρωσικού πετρελαίου.

Ο συνολικός στόλος που μεταφέρει πετρέλαιο από τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βενεζουέλα που υπόκειται σε κυρώσεις περιλαμβάνει 1.423 δεξαμενόπλοια, εκ των οποίων τα 921 υπόκεινται σε κυρώσεις από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο ή την ΕΕ, σύμφωνα με τον ειδικό σε ναυτιλιακά δεδομένα Lloyd’s List Intelligence.