Δεκάδες δημοσιογράφοι που καλύπτουν τις εξελίξεις στο αμερικανικό Πεντάγωνο εγκατέλειψαν τα γραφεία τους την Τετάρτη, επιστρέφοντας τις δημοσιογραφικές τους διαπιστεύσεις, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τους νέους αυστηρούς περιορισμούς που επιβλήθηκαν στην πρόσβαση του Τύπου στο υπουργείο Άμυνας.

Οι αλλαγές, που τέθηκαν σε ισχύ αυτή την εβδομάδα, σηματοδοτούν μία από τις μεγαλύτερες αναμετρήσεις μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και των δημοσιογραφικών οργανισμών των τελευταίων δεκαετιών.

Το υπουργείο Άμυνας είχε θέσει ως προθεσμία την Τρίτη για τα ΜΜΕ να υπογράψουν τη νέα πολιτική πρόσβασης ή να χάσουν τις διαπιστεύσεις και τα γραφεία τους στο Πεντάγωνο. Η πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ χαρακτήρισε τους νέους κανόνες «κοινού νου», λέγοντας ότι θα βοηθήσουν στον έλεγχο ενός «πολύ διασπαστικού» Τύπου.

Η νέα πολιτική, που αποτελεί τη νεότερη επέκταση περιορισμών υπό τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ -πρώην παρουσιαστή του Fox News-, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.

Το ίδιο το Fox News αρνήθηκε να υπογράψει τους νέους όρους, ενώ τουλάχιστον 30 δημοσιογραφικοί οργανισμοί, μεταξύ των οποίων το Reuters και το Associated Press, δεν δέχθηκαν να υπογράψουν, επικαλούμενοι «απειλή για την ελευθερία του Τύπου και την ικανότητα να διεξάγουν ανεξάρτητη δημοσιογραφική έρευνα» για τις ενέργειες του ισχυρότερου στρατού στον κόσμο.

Μόνο το συντηρητικό δίκτυο One America News Network (OAN) υπέγραψε, ενώ ακόμη και άλλα συντηρητικά μέσα όπως το Newsmax και οι Washington Times αρνήθηκαν να υπογράψουν.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι δημοσιογράφοι καλούνται να αναγνωρίσουν ότι μπορεί να χαρακτηριστούν «κίνδυνοι ασφαλείας» και να τους αφαιρεθεί η διαπίστευση, εάν ζητήσουν από στελέχη του Πενταγώνου να αποκαλύψουν διαβαθμισμένες ή ορισμένες μη διαβαθμισμένες πληροφορίες.

Πολλοί ρεπόρτερ επέλεξαν να αποχωρήσουν ομαδικά στις 4 μ.μ., ώρα που είχε ορίσει το Πεντάγωνο για την εκκένωση των γραφείων. Καθώς πλησίαζε η ώρα, κουτιά με έγγραφα τοποθετούνταν στους διαδρόμους, ενώ δημοσιογράφοι μετέφεραν καρέκλες, φωτοαντιγραφικά μηχανήματα, βιβλία και προσωπικά αντικείμενα στο πάρκινγκ. Λίγο μετά τις 4, περίπου 40 με 50 δημοσιογράφοι παρέδωσαν τα διαπιστευτήριά τους και έφυγαν μαζί.

«Είναι λυπηρό, αλλά είμαι πραγματικά περήφανη για το σώμα του Τύπου που μείναμε ενωμένοι», δήλωσε η Νάνσι Γιούσεφ, δημοσιογράφος του The Atlantic, που διατηρούσε γραφείο στο Πεντάγωνο από το 2007. Η ίδια πήρε μαζί της έναν χάρτη της Μέσης Ανατολής για το αυτοκίνητό της.

Παρότι δεν είναι ακόμη σαφές ποια θα είναι η πρακτική επίδραση των νέων κανόνων, τα ΜΜΕ δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν την κάλυψη των ειδήσεων του Πενταγώνου «με την ίδια ένταση, απ’ όποια οπτική κι αν χρειαστεί».

Οι εικόνες δημοσιογράφων που αποχωρούν ομαδικά δύσκολα θα αλλάξουν τη στάση των υποστηρικτών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, πολλοί εκ των οποίων βλέπουν με δυσπιστία τον Τύπο και επικροτούν τις προσπάθειες περιορισμού του. Ο Τραμπ έχει εμπλακεί τα τελευταία χρόνια σε δικαστικές διαμάχες με The New York Times, CBS News, ABC News, The Wall Street Journal και Associated Press.

«Αυτό που πραγματικά κάνουν είναι να θέλουν να ταΐζουν κουταλιά-κουταλιά την πληροφορία στους δημοσιογράφους, κι αυτό να είναι το ρεπορτάζ τους. Αυτό δεν είναι δημοσιογραφία», σχολίασε ο απόστρατος στρατηγός Τζακ Κιν, αναλυτής του Fox News, στο πρώην δίκτυο του Χέγκσεθ.

«Δεν έχω ξαναδεί ποτέ αυτό το μέρος να μην βουίζει σαν κυψέλη», δήλωσε ο Τζ. Τζ. Γκριν, ανταποκριτής εθνικής ασφάλειας του ραδιοφωνικού σταθμού WTOP της Ουάσιγκτον, ο οποίος παρέδωσε τη διαπίστευσή του το πρωί της Τετάρτης. Τα τηλεοπτικά δίκτυα έχουν περιθώριο έως την Παρασκευή για να απομακρύνουν τον εξοπλισμό τους.

Παραδοσιακά, οι διαπιστευμένοι δημοσιογράφοι είχαν πρόσβαση μόνο σε μη διαβαθμισμένους χώρους του Πενταγώνου και εργάζονταν απέναντι από το γραφείο Τύπου του υπουργείου, έχοντας έτσι άμεση επαφή με τους εκπροσώπους του. Οι δημοσιογραφικές διαπιστεύσεις πιστοποιούν ότι έχουν περάσει από έλεγχο ασφαλείας.

«Ποτέ δεν μας επετράπη να μπούμε σε διαβαθμισμένους χώρους ή στα γραφεία των ανθρώπων», είπε ο Στίβεν Λόουζι, ρεπόρτερ που καλύπτει την Πολεμική Αεροπορία για το Defense News. «Δεν γνωρίζω κανέναν που να προσπαθούσε σκόπιμα να υποκλέψει κάτι, όπως κάποιοι προσπαθούν να το παρουσιάσουν».

Ορισμένοι δημοσιογράφοι που μίλησαν στο Reuters σημείωσαν ότι οι νέοι περιορισμοί δεν θα τους αποτρέψουν από το ρεπορτάζ. «Η ειρωνεία των ειρωνειών είναι ότι οι δημοσιογράφοι του Πενταγώνου δεν μιλούν για ευαίσθητες πληροφορίες στους διαδρόμους», είπε ένα μέλος της Ένωσης Ανταποκριτών του Πενταγώνου υπό καθεστώς ανωνυμίας. «Το κάνουμε μέσω της (κρυπτογραφημένης εφαρμογής) Signal».

Η Ένωση Ανταποκριτών του Πενταγώνου, που αριθμεί 101 μέλη από 56 μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου του Reuters, ανέφερε σε δήλωσή της ότι η Τετάρτη ήταν «μια σκοτεινή μέρα για την ελευθερία του Τύπου, που εγείρει ανησυχίες για την αποδυνάμωση της δέσμευσης των ΗΠΑ στη διαφάνεια της διακυβέρνησης, τη δημόσια λογοδοσία του Πενταγώνου και την ελευθερία του λόγου για όλους».

Ο επικεφαλής εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ, δήλωσε τη Δευτέρα: «Η πολιτική δεν τους ζητά να συμφωνήσουν, απλώς να αναγνωρίσουν ότι κατανοούν ποια είναι η πολιτική μας. Αυτό έχει οδηγήσει τους δημοσιογράφους σε πλήρη κρίση, να παριστάνουν τα θύματα στο διαδίκτυο. Εμείς υποστηρίζουμε την πολιτική μας, γιατί είναι αυτό που εξυπηρετεί καλύτερα τα στρατεύματά μας και την εθνική ασφάλεια αυτής της χώρας». Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να κάνει περαιτέρω δηλώσεις την Τετάρτη.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο την Τρίτη, ο Ντόναλντ Τραμπ στήριξε τους νέους κανόνες του υπουργού Άμυνας. «Νομίζω ότι θεωρεί τον Τύπο πολύ διασπαστικό όσον αφορά την παγκόσμια ειρήνη», είπε. «Ο Τύπος είναι πολύ ανέντιμος».

Με πληροφορίες από: Associated Press, Reuters