Η συμφωνία για την εκεχειρία στην Γάζα αποτελεί σημαντική πρόοδο, δεν σημαίνει όμως  ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει. Ωστόσο για πρώτη φορά από τις επιθέσεις της Χαμάς στο Ισραήλ, υπάρχει ρεαλιστική πιθανότητα να τερματιστούν οι φρικαλεότητες των τελευταίων δύο ετών, σχολιάζει στo BBC, o Τζέρεμι Μπάουεν.

Το σχέδιο προβλέπει ότι μια εκεχειρία θα ακολουθηθεί από την απελευθέρωση των υπολοίπων Ισραηλινών ομήρων, σε αντάλλαγμα για 2.000 Παλαιστίνιους κρατούμενους και συλληφθέντες.

Ο Ισραηλινός στρατός, οι IDF, θα αποσυρθεί από τις τρέχουσες θέσεις του, αλλά θα κρατήσει υπό τον έλεγχό του το 53% της Γάζας.  Το Ισραήλ θα άρει αρκετούς περιορισμούς στην ανθρωπιστική βοήθεια που εισέρχεται στη Γάζα, επιτρέποντας την είσοδο 400 φορτηγών ημερησίως, η οποία θα διανέμεται από τα Ηνωμένα Έθνη και άλλους οργανισμούς.

Μεγάλο βήμα αλλά τα εμπόδια είναι μπροστά

Η συμφωνία αποτελεί μεγάλο βήμα, αλλά χρειάζονται περισσότερα για να φτάσουμε στο τέλος του πολέμου. Το σχέδιο του Τραμπ αποτελεί πλαίσιο, με τις λεπτομέρειες να μένουν να διαπραγματευτούν. Σοβαρά εμπόδια παραμένουν μπροστά.

Η Χαμάς θέλει το Ισραήλ εκτός Λωρίδας της Γάζας. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, λέει ότι αυτό δεν θα συμβεί. Η Χαμάς είναι έτοιμη να εγκαταλείψει τα βαριά όπλα, αλλά θέλει να κρατήσει τα αμυντικά. Ο Νετανιάχου επιθυμεί τον πλήρη αφοπλισμό της Γάζας.

Έχει ορίσει τη νίκη για το Ισραήλ ως κάτι περισσότερο από την απλή επιστροφή των ομήρων. Έχει δηλώσει πολλές φορές ότι η Χαμάς πρέπει να καταστραφεί, χωρίς καμία δυνατότητα αναγέννησης στη Γάζα ως κίνδυνος για τους Ισραηλινούς. Ο Τραμπ τον στηρίζει αλλά θέλει πολύ περισσότερα σε αντάλλαγμα.

Οι συνέπειες της επίθεσης στη Ντόχα

Ένα κρίσιμο γεγονός που οδήγησε σε πρόοδο ήταν η αποτυχημένη προσπάθεια του Ισραήλ να εξοντώσει την ηγεσία της Χαμάς στη Ντόχα, στις 9 Σεπτεμβρίου. Οι Ισραηλινοί δεν ενημέρωσαν τους Αμερικανούς εκ των προτέρων ότι θα επιτεθούν στη Ντόχα. Ο Τραμπ εξοργίστηκε.

Όταν ο Νετανιάχου ζήτησε να τον συναντήσει στο Οβάλ Γραφείο στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ τον ανάγκασε να καλέσει τον πρωθυπουργό του Κατάρ και να ζητήσει συγγνώμη. Ο Τραμπ εξέδωσε επίσης εκτελεστικό διάταγμα που έδινε πρωτοφανείς εγγυήσεις ασφάλειας στο Κατάρ, για να μην ξανακάνει τέτοια επίθεση το Ισραήλ.

Χρειαζόταν αυτή τη συγγνώμη γιατί το Κατάρ είναι καλός σύμμαχος των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή και αποτελεί κεντρικό μέρος του ευρύτερου σχεδίου ειρήνης του Τραμπ. Στον πυρήνα του βρίσκεται μια μεγάλη συμφωνία βασισμένη στην εξομάλυνση των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας – Ισραήλ. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η συμφωνία θα μπορούσε να είναι το μεγαλύτερο γεγονός στη Μέση Ανατολή εδώ και 3.000 χρόνια.

Η κούραση του πολέμου

Το Ισραήλ έχει σκοτώσει χιλιάδες Παλαιστίνιους και έχουν καταστρέψει περισσότερη Γάζα. Αλλά είναι τόσο απομονωμένο όσο ποτέ από την ανεξαρτησία του το 1948. Η εμφάνιση του Νετανιάχου στο βήμα ομιλητών στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο προκάλεσε μαζική αποχώρηση διπλωματών. Η Χαμάς έχει αποδεκατιστεί. Και οι δύο πλευρές έχουν κουραστεί από τον πόλεμο.

Η Αμερική παραμένει ισχυρός σύμμαχος, αλλά οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ισραηλινοί δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στην υποστήριξη της πλειοψηφίας των Αμερικανών.  Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του Ισραήλ, με επικεφαλής το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, έχουν αναγνωρίσει ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος. Οι δημόσιες δηλώσεις τους εξέφρασαν φρίκη για τις δολοφονίες και την καταστροφή στη Γάζα, καθώς και για την πείνα και σε ορισμένα σημεία την λιμοκτονία που προκλήθηκε από τους αποκλεισμούς.

Η επίθεση στη Ντόχα στις 9 Σεπτεμβρίου δημιούργησε επίσης νέο αίσθημα επείγοντος ανάμεσα σε αραβικές και μουσουλμανικές χώρες. Ένα σπάνιο ενωμένο μέτωπο πίεσε τον Τραμπ να φέρει το Ισραήλ στο τραπέζι.  Αν το σχέδιο Τραμπ 20 σημείων θέλει να τερματίσει τον πόλεμο, η πίεση των ΗΠΑ στο Ισραήλ θα πρέπει να συνεχιστεί.

Κι αν ο Νετανιάχου ξαναρχίσει τον πόλεμο μετά την επιστροφή των ομήρων;

Οι υπερ-εθνικιστές σύμμαχοί του στην κυβέρνηση θέλουν να συμβεί αυτό και απειλούν να τον ρίξουν. Τα πλούσια κράτη του Κόλπου – που θαυμάζει ο Τραμπ και θέλει να παίξουν μεγάλο ρόλο στην επανεκκίνηση και ανάπτυξη της Γάζας – θα συνεχίσουν να ασκούν πίεση στον Αμερικανό πρόεδρο για να διασφαλίσουν ότι αυτό δεν θα συμβεί.

Η πρόοδος στο Σαρμ Ελ-Σέιχ χαιρετίστηκε με γιορτές στο Ισραήλ και μέσα στη Λωρίδα της Γάζας, πικρόγλυκες και για τις δύο πλευρές μετά από τόσες απώλειες.

Στο Ισραήλ, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά ότι η πλειοψηφία των Ισραηλινών είναι έτοιμη να τερματίσει τον πόλεμο στη Γάζα αν οι όμηροι, ζωντανοί ή νεκροί, επιστρέψουν σπίτι.  Πιστεύεται ότι 20 όμηροι μπορεί να είναι ζωντανοί. Η Χαμάς έχει επίσης συμφωνήσει να επιστρέψει τα σώματα περίπου 28 άλλων, αν και δεν είναι σίγουρο αν μπορούν να εντοπιστούν όλοι οι τάφοι τους.

Σε αντάλλαγμα για τους ομήρους, το Ισραήλ συμφώνησε να απελευθερώσει 250 κρατούμενους που εκτίουν ποινές ισόβιας κάθειρξης και 1.700 συλληφθέντες που έχουν συλληφθεί από τους IDF στη Γάζα τα τελευταία δύο χρόνια.  Οι Παλαιστίνιοι θα τους καλωσορίσουν ως ήρωες.

Διαφωνίες και για την ανταλλαγή ομήρων με κρατουμένους

Το Ισραήλ έχει αποκλείσει την απελευθέρωση του Μαρουάν Μπαργκούτι, που συνελήφθη το 2002 και αργότερα καταδικάστηκε σε πέντε φορές ισόβια συν 40 χρόνια για την οργάνωση επιθέσεων κατά Ισραηλινών. Πολλοί Παλαιστίνιοι τον βλέπουν ως τον Νέλσον Μαντέλα της Παλαιστίνης. Η Χαμάς θέλει ελευθερία για ορισμένους από τους πιο εξέχοντες διοικητές της, που οι Ισραηλινοί θεωρούν επικίνδυνους τρομοκράτες. Η απελευθέρωσή τους θα είναι αμφιλεγόμενη.

Αλλά αν την ανταλλαγή Ισραηλινών ομήρων με φυλακισμένους Παλαιστίνιους την ακολουθήσει πρόοδος στα άλλα σημεία που χρειάζονται συμφωνία, υπάρχει πραγματική πιθανότητα να τελειώσει κάποια από την οδύνη και στις δύο πλευρές.

Παρά τους κινδύνους σε μια εξαιρετικά δύσκολη διαπραγμάτευση, οι αισιόδοξοι ελπίζουν ήδη ότι ένα τέλος του πολέμου στη Γάζα μπορεί να ανοίξει μια νέα εποχή στη Μέση Ανατολή. Αυτό θα απαιτούσε επίπεδο αφοσίωσης και συνέπειας που ο Τραμπ δεν έχει δείξει ακόμα.

Μια σύντομη, σκληρή διαπραγμάτευση στην Αίγυπτο ταιριάζει στο επιθετικό και αυταρχικό του στυλ. Η εύρεση τρόπου για τον τερματισμό της σύγκρουσης, που βρίσκεται ήδη στον δεύτερο αιώνα μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων για τον έλεγχο της γης μεταξύ του ποταμού Ιορδάνη και της Μεσογείου, θα απαιτούσε επίσης ένα εντελώς διαφορετικό σύνολο δεξιοτήτων.