Ο πρωθυπουργός της Ινδίας, ο πρόεδρος της Κίνας και ο πρόεδρος της Ρωσίας συναντώνται στο πλαίσιο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανατρέπει τις παγκόσμιες σχέσεις, σχολιάζουν τα αμερικανικά ΜΜΕ, αναφορικά με την περιφερειακή σύνοδο κορυφής του θεσμού που διεθνώς θεωρείται ως το αντίβαρο της Δύσης.

Σχολιάζουν ακόμα ότι η πολιτική του προέδρου Τραμπ, στην πραγματικότητα οδηγεί τις άλλες χώρες του κόσμου προς την τροχιά του Πεκίνου. Αυτό θέλει να εκμεταλλευτεί η περιφερειακή Σύνοδος Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης που έχει συγκαλέσει στην πόλη Τιαντζίν, ο πρόεδρος της Κίνας,  Σι Τζινπίνγκ. «Είναι η καλύτερη ευκαιρία σε έναν χαοτικό κόσμο, όπου οι δασμοί του Τραμπ “δαγκώνουν”», σχολιάζει το CNN.

Με την επίσκεψη των ηγετών της Ρωσίας και της Ινδίας, ο πρόεδρος της Κίνας θα δείξει πώς μπορεί να χρησιμοποιήσει την τέχνη του να είσαι ηγέτης μεγάλου κράτους, την στρατιωτική ισχύ και την ιστορία για να προωθήσει την παγκόσμια επιρροή του, γράφουν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης.

Από την Τετάρτη, οι δασμοί στις ινδικές εισαγωγές στις ΗΠΑ, όπως τα διαμάντια και οι γαρίδες, ανέρχονται πλέον στο 50% – κάτι που, όπως δηλώνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, αποτελεί τιμωρία για τη συνεχιζόμενη αγορά ρωσικού πετρελαίου από το Νέο Δελχί, σημειώνει το BBC και συνεχίζει:

Οι ειδικοί λένε ότι οι επιβαρύνσεις αυτές απειλούν να αφήσουν μόνιμα σημάδια στον ζωντανό εξαγωγικό τομέα της Ινδίας και να ανακόψουν τους φιλόδοξους στόχους ανάπτυξης της χώρας. Ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, επίσης προσπαθεί να αναζωογονήσει μια υποτονική οικονομία, τη στιγμή που οι δυσθεώρητοι αμερικανικοί δασμοί απειλούν να εκτροχιάσουν τα σχέδιά του.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι ηγέτες των δύο πολυπληθέστερων χωρών του κόσμου αναζητούν μια «επανεκκίνηση» στις σχέσεις τους, που μέχρι σήμερα χαρακτηρίζονταν από καχυποψία, σε μεγάλο βαθμό λόγω συνοριακών διαφορών.

Η ισχυρότερη σχέση Ινδίας Κίνας

Η Ινδία και η Κίνα είναι οικονομικοί γίγαντες – η πέμπτη και η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, αντίστοιχα. Με την ανάπτυξη της Ινδίας να αναμένεται πάνω από 6% τα επόμενα χρόνια, με μια οικονομία 4 τρισ. δολαρίων και με χρηματιστήριο 5 τρισ. δολαρίων, η χώρα βρίσκεται σε τροχιά να γίνει η τρίτη μεγαλύτερη μέχρι το 2028, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).

«Ενώ ο κόσμος παραδοσιακά εστίαζε στη σημαντικότερη διμερή σχέση, ΗΠΑ  Κίνας, ήρθε η ώρα να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή στο πώς οι άλλες δύο μεγάλες οικονομίες, Κίνα και Ινδία, μπορούν να συνεργαστούν», λέει η Qian Liu, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της Wusawa Advisory στο Πεκίνο.

Βαθιά και περίπλοκη σχέση

Οι δύο πλευρές έχουν μια άλυτη και μακροχρόνια εδαφική διαμάχη που συμβολίζει μια ευρύτερη και βαθύτερη αντιπαλότητα. Η βία ξέσπασε στην Κοιλάδα Γκαλουάν στο Λαντάκ τον Ιούνιο του 2020 – την πιο εχθρική περίοδο στις σχέσεις των δύο χωρών εδώ και πάνω από 40 χρόνια.

Οι συνέπειες ήταν κυρίως οικονομικές – η επαναφορά απευθείας πτήσεων αποσύρθηκε από την ατζέντα, βίζες και κινεζικές επενδύσεις πάγωσαν, προκαλώντας καθυστερήσεις σε έργα υποδομών, και η Ινδία απαγόρευσε περισσότερες από 200 κινεζικές εφαρμογές, μεταξύ των οποίων και το TikTok.

Υπάρχουν και άλλα «ρήγματα», όπως το Θιβέτ, ο Δαλάι Λάμα, οι υδάτινες διαφορές σχετικά με τα κινεζικά σχέδια για το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό έργο στον κόσμο σε ποτάμι που μοιράζονται και οι δύο χώρες, καθώς και οι εντάσεις με το Πακιστάν μετά την επίθεση στο Παχαλγκάμ.

Η Ινδία επίσης δεν διατηρεί καλές σχέσεις με τους περισσότερους από τους γείτονές της στη Νότια Ασία, ενώ η Κίνα είναι βασικός εμπορικός εταίρος του Πακιστάν, του Μπανγκλαντές, της Σρι Λάνκα και του Αφγανιστάν.

Ήδη όμως ανακοινώθηκε η επαναφορά απευθείας πτήσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, ενώ μπορεί να υπάρξουν χαλαρώσεις στις βίζες και άλλες οικονομικές συμφωνίες.

Η αλλαγή της Ινδίας

Ωστόσο, η σχέση μεταξύ Δελχί και Πεκίνου είναι «μια άβολη συμμαχία, χωρίς αμφιβολία», σημειώνει η Priyanka Kishore, βασικό στέλεχος στην ερευνητική εταιρεία «Asia Decoded». «Θυμηθείτε, κάποια στιγμή οι ΗΠΑ και η Ινδία ενώνονταν για να εξισορροπήσουν την Κίνα», προσθέτει.  Αλλά η Ινδία είναι εντελώς μπερδεμένη με τις ΗΠΑ και τη στάση τους: «Οπότε, είναι μια έξυπνη κίνηση – και ταιριάζει στην πολυπολική αφήγηση που συμμερίζονται τόσο η Ινδία όσο και η Κίνα».

Ο Μόντι είναι στην Κίνα για τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) – έναν περιφερειακό οργανισμό που στοχεύει να προβάλει μια εναλλακτική κοσμοθεώρηση έναντι της Δύσης. Μέλη του είναι η Κίνα, η Ινδία, το Ιράν, το Πακιστάν και η Ρωσία.

Στο παρελθόν, η Ινδία είχε υποβαθμίσει τη σημασία του οργανισμού. Και οι επικριτές του λένε ότι δεν έχει φέρει σημαντικά αποτελέσματα όλα αυτά τα χρόνια.

Η συνεδρίαση των υπουργών Άμυνας του SCO τον Ιούνιο δεν κατέληξε σε κοινή δήλωση. Αλλά οι ειδικοί λένε ότι η επιδείνωση των σχέσεων Δελχί – Ουάσινγκτον ώθησε την Ινδία να επανεκτιμήσει τη χρησιμότητα του SCO.

Πώς θα λειτουργούσε μια συνεργασία Κίνας-Ινδίας και Ρωσίας

Η Κίνα, εν τω μεταξύ, θα δώσει σημασία στην εικόνα αλληλεγγύης του Παγκόσμιου Νότου μέσα στο χάος των δασμών του Τραμπ.  Η ομάδα BRICS – της οποίας ιδρυτικά μέλη είναι Κίνα, Ινδία, Ρωσία, Βραζιλία και Νότια Αφρική – έχει προκαλέσει την οργή του Τραμπ, που απείλησε με νέους δασμούς πάνω από τα συμφωνημένα επίπεδα.

Την περασμένη εβδομάδα, Ρώσοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η Μόσχα ελπίζει σε τριμερείς συνομιλίες με Κίνα και Ινδία σύντομα.

Οι 3 χώρες, αξιοποιώντας τα πλεονεκτήματά τους – τη βιομηχανική ισχύ της Κίνας, τη δύναμη του τομέα υπηρεσιών της Ινδίας και τον φυσικό πλούτο της Ρωσίας – μπορούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις Ηνωμένες Πολιτείες, να διαφοροποιήσουν τις εξαγωγικές τους αγορές και τελικά να αναμορφώσουν τις παγκόσμιες εμπορικές ροές. 

Το Δελχί αξιοποιεί επίσης άλλες περιφερειακές συμμαχίες, με τον Μόντι να κάνει στάση στην Ιαπωνία καθ’ οδόν προς την Κίνα. «Η ASEAN και η Ιαπωνία θα καλωσόριζαν μια στενότερη συνεργασία Κίνας-Ινδίας. Αυτό βοηθά ιδιαίτερα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην ιδέα του “Παράγεται στην Ασία για την Ασία”», λέει η Kishore, αναφερόμενη στην πολιτική ένωση 10 χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Η συνεργασία Κίνας και Ινδίας

Η Ινδία συνεχίζει να εξαρτάται από την Κίνα για τη βιομηχανική της παραγωγή, αφού προμηθεύεται πρώτες ύλες και εξαρτήματα από εκεί. Πιθανότατα θα επιδιώξει χαμηλότερους εισαγωγικούς δασμούς.

Οι αυστηρές βιομηχανικές πολιτικές της Ινδίας την έχουν μέχρι στιγμής εμποδίσει να επωφεληθεί από τη μετατόπιση των εφοδιαστικών αλυσίδων από την Κίνα προς την Νοτιοανατολική Ασία, σύμφωνα με τους ειδικούς.  Υπάρχει σοβαρό επιχείρημα υπέρ της συνεργασίας, λέει η Kishore, όπου η Ινδία θα διεκδικήσει μεγαλύτερο μερίδιο στην παραγωγή ηλεκτρονικών.

Σημειώνει ότι η Apple κατασκευάζει airpods και άλλες συσκευές που φοριούνται στο σώμα  στο Βιετνάμ και iPhones στην Ινδία, οπότε δεν υπάρχει αλληλοεπικάλυψη.

«Ταχύτερες εγκρίσεις βίζας θα ήταν επίσης μια εύκολη νίκη για την Κίνα. Θέλει πρόσβαση στην ινδική αγορά είτε άμεσα είτε μέσω επενδύσεων. Αντιμετωπίζει μια συρρικνούμενη αγορά στις ΗΠΑ, έχει ήδη κατακλύσει τις αγορές της ASEAN, και πολλές κινεζικές εφαρμογές όπως το Shein και το TikTok είναι απαγορευμένες στην Ινδία», λέει η Kishore.  «Το Πεκίνο θα καλωσόριζε την ευκαιρία να πουλήσει σε 1,45 δισ. ανθρώπους».

Δεδομένης της πολυπλοκότητας της σχέσης Κίνας-Ινδίας, μια συνάντηση δύσκολα θα αλλάξει πολλά. Ο δρόμος για τη βελτίωσή της είναι μακρύς. Ωστόσο, η επίσκεψη του Μόντι στην Κίνα θα μπορούσε να επιδιορθώσει κάποιες εχθρότητες και να στείλει ένα πολύ σαφές μήνυμα στην Ουάσινγκτον: ότι η Ινδία έχει επιλογές.