Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται σε μια δύσκολη θέση, όπου η τύχη της Ουκρανίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο μπορεί να εμπιστευτεί τον Ντόναλντ Τραμπ. Όπως σχολιάζουν οι New York Times, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ περιορίστηκε τη Δευτέρα σε αόριστες διαβεβαιώσεις ότι η χώρα του θα έχει ρόλο στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, εφόσον εκείνος συνάψει συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Παράλληλα, όπως σημειώνει η Washington Post, ο Ουκρανός Πρόεδρος μαζί με τους Ευρωπαίους ηγέτες δεν παρέλειψαν να ευχαριστήσουν τον Τραμπ επανειλημμένα, έξι μήνες μετά τις αιχμές του Λευκού Οίκου περί έλλειψης ευγνωμοσύνης.

«Θα φροντίσουμε να λειτουργήσει», δήλωσε ο Τραμπ στην αρχή μιας πολύωρης συνάντησης με τον Ζελένσκι και μια αντιπροσωπεία Ευρωπαίων ηγετών στον Λευκό Οίκο.

«Και πιστεύω ότι αν καταφέρουμε να φτάσουμε στην ειρήνη, θα λειτουργήσει. Δεν έχω καμία αμφιβολία γι’ αυτό», προσέθεσε.

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με αισιόδοξες εκτιμήσεις από την πλευρά των Ευρωπαίων και κάποια πρόοδο όσον αφορά τη δυνατότητα μιας συνάντησης μεταξύ του  Ζελένσκι και του Πούτιν, σε τόπο που θα προσδιοριστεί.

Ποιος μπορεί να εμπιστευτεί τον Τραμπ;

Ωστόσο, όπως σημειώνουν οι Times, το ζήτημα αν μπορεί να εμπιστευτεί κανείς τον Τραμπ, ότι θα τηρήσει τις δεσμεύσεις του, αντικατοπτρίζει την ιστορία του με τις συνεχώς μεταβαλλόμενες θέσεις και τα ευμετάβλητα συναισθήματα σχετικά με την Ουκρανία και άλλες διπλωματικές κρίσεις, ειδικά σε διαπραγματεύσεις υψηλού ρίσκου.

Είναι μεγάλο βάρος για έναν ηγέτη σε περίοδο πολέμου, όπως ο Ζελένσκι, να τοποθετηθεί σε ένα τέτοιο θέμα, ιδίως όταν η χώρα του βρίσκεται πάνω από τρία χρόνια σε έναν πόλεμο που ξεκίνησε η Ρωσία.

«Δεν ενδιαφέρονται μόνο για οποιεσδήποτε διαβεβαιώσεις. Δεν τους αρκεί να πει ο πρόεδρος Τραμπ, “Μπορείτε να βασιστείτε σε μένα”», είπε ο Γουίλιαμ Μ. Τέιλορ Τζούνιορ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Ουκρανία.

«Δεν πρόκειται να συμφωνήσουν ή να αποδεχτούν μια πολιτική διαβεβαίωση. Αυτό δεν τους παρέχει την ασφάλεια που χρειάζονται».

Μετά τη συνάντηση τη Δευτέρα, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η συζήτηση για τις εγγυήσεις ασφαλείας προέβλεπε την αγορά όπλων αξίας 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την Ουκρανία μέσω Ευρώπης και την αγορά drones από τις ΗΠΑ. Τόνισε ότι χρειάζεται ακόμη η υπογραφή επίσημης συμφωνίας.

Εγγυήσεις ασφαλείας

Ωστόσο, όπως σημειώνουν οι Times, υπήρχε σχετική ασάφεια για το πόσο ενεργό ρόλο θα έχουν οι ΗΠΑ σε ένα τέτοιο σχέδιο.

Ο Ντάνιελ Φριντ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Πολωνία, ανέφερε ότι μια πιθανή επιλογή που θα κερδίσει την υποστήριξη των Ουκρανών είναι να συμφωνήσουν οι ευρωπαϊκές χώρες να διαθέσουν στρατιωτικά μέσα στην Ουκρανία σε περίπτωση μελλοντικής επίθεσης, ενώ ο Τραμπ θα δεσμευόταν να τις στηρίξει με δυνάμεις σε γειτονικές χώρες.

«Δεν νομίζω ότι ο Ζελένσκι θα αρκεστεί σε μια απλή προφορική διαβεβαίωση από τον Πρόεδρο [Τραμπ]», είπε ο Φρίντ.

Πέρα από τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπως σχολιάζουν οι New York Times, ο Τραμπ έχει δώσει αρκετούς λόγους στους παγκόσμιους ηγέτες να αμφιβάλουν για τις διαβεβαιώσεις του.

Απείλησε να φέρει «κόλαση» στη Χαμάς αν δεν απελευθερωθούν όλοι οι όμηροι στη Γάζα, αλλά τις τελευταίες εβδομάδες έχει αποστασιοποιηθεί από την ανθρωπιστική καταστροφή εκεί.

Επιπλέον, έχει επανειλημμένα απειλήσει με δασμούς κατά τη διάρκεια της θητείας του, μόνο για να ανακαλέσει την απόφαση την τελευταία στιγμή σε πολλές περιπτώσεις. Μια φορά, μάλιστα, είχε προτείνει την αναγκαστική εκδίωξη των κατοίκων της Γάζας, αλλά υποχώρησε όταν δέχτηκε πίεση από αραβικές χώρες.

Έχει επίσης αλλάξει επανειλημμένα στάση απέναντι στον Πούτιν, άλλοτε λέγοντας ότι μπορεί να συνεργαστεί μαζί του για ειρήνη και άλλοτε απειλώντας τον με αυστηρές οικονομικές κυρώσεις.

Σε μια στιγμή ειλικρίνειας τη Δευτέρα, ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία -τον οποίο είχε κάποτε υποσχεθεί να τελειώσει σε 24 ώρες- είναι πιο δύσκολος από ό,τι είχε υπολογίσει.

«Νόμιζα ότι αυτό θα ήταν ένα από τα πιο εύκολα», είπε ο Τραμπ περιγράφοντας το έργο της διοίκησής του να τερματίσει παγκόσμιες συγκρούσεις. «Στην πραγματικότητα είναι ένα από τα πιο δύσκολα και πολύπλοκα».

Αλλαγές θέσεων

Παρά ταύτα, όπως επισημαίνουν οι Times, οι δηλώσεις του Τραμπ για εγγυήσεις ασφαλείας σηματοδοτούν αλλαγή σε σχέση με προηγούμενη θέση του, κατά την οποία η προστασία της Ουκρανίας θα έπρεπε να ανατεθεί αποκλειστικά στους Ευρωπαίους.

Αυτή δεν ήταν η μόνη ανατροπή. Μόλις λίγες μέρες πριν, ο Τραμπ απείλησε με «σοβαρές συνέπειες» αν ο Πούτιν δεν συμφωνούσε σε άμεση κατάπαυση του πυρός, την οποία η Ουκρανία απαιτούσε πριν ξεκινήσουν συνομιλίες για μόνιμη ειρήνη.

Η προσέγγισή του άλλαξε -ξανά- μετά από συνάντηση την Παρασκευή στην Αλάσκα με τον Πούτιν, όπου υιοθέτησε την προτίμηση του Ρώσου Προέδρου για μια πιο ευρεία ειρηνευτική συμφωνία – χωρίς άμεση κατάπαυση πυρός.

Στη συνέχεια, ο Τραμπ έστρεψε την πίεσή του προς τον Ζελένσκι, λέγοντας το Σαββατοκύριακο ότι ο Ουκρανός ηγέτης μπορεί να τερματίσει τον πόλεμο με τη Ρωσία «σχεδόν αμέσως, αν θέλει, ή μπορεί να συνεχίσει τη μάχη».

Το «ευχαριστώ» στην ατζέντα του Ζελένσκι και των Ευρωπαίων ηγετών

Όπως σχολιάζουν οι New York Times, οι συνεργάτες του Τραμπ περιέγραψαν τόσο τη σύνοδο στην Αλάσκα όσο και τις συναντήσεις στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα ως κρίσιμα βήματα προς την ειρήνη.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επαίνεσαν τις προσπάθειες του Τραμπ να φέρει τον Πούτιν και τον Ζελένσκι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ακόμα κι αν οποιαδήποτε πιθανή ειρηνευτική πρόταση απουσίαζε από βασικές λεπτομέρειες.

«Είμαι πραγματικά ενθουσιασμένος», δήλωσε ο Μαρκ Ρούτε, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, απευθυνόμενος στον Τραμπ κατά τη διάρκεια τηλεοπτικού μέρους της συνάντησης. «Το γεγονός ότι είπατε πως είστε πρόθυμος να συμμετάσχετε σε εγγυήσεις ασφαλείας είναι ένα μεγάλο βήμα».

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μαζί με τους Ευρωπαίους ηγέτες ευχαρίστησαν τον Τραμπ, έξι μήνες μετά την κριτική που είχε δεχθεί από τον Λευκό Οίκο για έλλειψη ευγνωμοσύνης, όπως σχολιάζει η Washington Post. Έτσι, ο Ζελένσκι φρόντισε να ευχαριστήσει τον Τραμπ αυτή τη φορά – πολλές φορές.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης της Δευτέρας στον Λευκό Οίκο, όπου συζητήθηκε η προσπάθεια να τερματιστεί ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο Ζελένσκι ευχαρίστησε τον Τραμπ για τη φιλοξενία του ίδιου και των Ευρωπαίων ηγετών, για την εισαγωγή του στους υπόλοιπους καλεσμένους και στα μέσα ενημέρωσης, για τη «πολύ καλή συζήτηση» και για τον χάρτη της δικής του χώρας που του έδωσε.

Συνολικά, ο Ουκρανός Πρόεδρος ευχαρίστησε τον Τραμπ περίπου 11 φορές στα περίπου 4 λεπτά που μίλησε δημόσια τη Δευτέρα, ενώ μαζί με τους Ευρωπαίους ηγέτες σχημάτισαν μια «γραμμή ευγνωμοσύνης» προς τον Τραμπ, σημειώνει η Post.

Ο Ζελένσκι φρόντισε να δείξει ότι είχε προσαρμοστεί από την τελευταία του επίσκεψη στον Λευκό Οίκο, πριν από έξι μήνες. Εκείνη η συνάντηση είχε καταλήξει σε καταστροφή, όταν ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς τον επέπληξαν, κατηγορώντας τον ότι δεν είχε δείξει τον κατάλληλο σεβασμό και ευγνωμοσύνη για την αμερικανική βοήθεια κατά τη διάρκεια του τριετούς πολέμου.

«Κύριε Πρόεδρε [Ζελένσκι], με όλο τον σεβασμό, νομίζω ότι είναι ασεβές να έρχεστε στο Οβάλ Γραφείο για να προσπαθήσετε να εκλογικέψετε αυτό [την εισβολή της Ρωσίας] μπροστά στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης», απάντησε ο Βανς.

«Θα έπρεπε να ευχαριστείτε τον Πρόεδρο [Τραμπ] που προσπαθεί να φέρει ένα τέλος σε αυτή τη σύγκρουση».

Η συζήτηση κλιμακώθηκε σε διάλογο μεταξύ Ζελένσκι και Τραμπ, μέχρι που ο Βανς επανήλθε για να τονίσει την ανάγκη του Ουκρανού να δείξει ευγνωμοσύνη για τα χρόνια αμερικανικής στρατιωτικής και διπλωματικής στήριξης.

«Έχετε πει ευχαριστώ μία φορά σε ολόκληρη αυτή τη συνάντηση;» ρώτησε ο Βανς.

Η επίσκεψη τελείωσε με την απομάκρυνση του Ζελένσκι από τον Λευκό Οίκο. Ο ίδιος εξέφρασε αμέσως μετά μεταμέλεια για τη συνάντηση και πίστη ότι η σχέση του με τον Τραμπ μπορούσε να αποκατασταθεί.

Όπως σημειώνει η Washington Post, ο Ζελένσκι έχει ακολουθήσει ακριβώς αυτό το σχέδιο τους τελευταίους έξι μήνες.

Οι σχέσεις μεταξύ της διοίκησης Τραμπ και της Ουκρανίας βελτιώθηκαν σταθερά, ενώ ο Τραμπ τους τελευταίους μήνες έχει εκφράσει αυξανόμενη δυσφορία για τον Πούτιν, περιγράφοντάς τον ως «τρελό» και τις υποσχέσεις του να σταματήσει ή να περιορίσει τη σφαγή στην Ουκρανία ως «άσκοπες».

Τρεις ημέρες αργότερα, μετά τη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν στην Αλάσκα, ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του προσπάθησαν να επαναφέρουν τον Τραμπ στο πλευρό της Ουκρανίας. Αυτή τη φορά, ο Ζελένσκι ακολούθησε πιστά το σχέδιο: ευχαρίστησε τον Τραμπ και ευχαρίστησε ξανά τον Τραμπ.

Ωστόσο, δεν ήταν ο μόνος που το έπραξε: οι Ευρωπαίοι και οι ηγέτες του ΝΑΤΟ συνεχώς ευχαρίστησαν και επαίνεσαν τον Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνάντησης στον Λευκό Οίκο.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μάρκ Ρούτε ευχαρίστησε τον «αγαπητό Ντόναλντ» για την ηγεσία του στην προσπάθεια επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον ευχαρίστησε για την αναφορά του στις συστηματικές απαγωγές Ουκρανών παιδιών από τη Ρωσία. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι εξέφρασαν όλοι την εκτίμησή τους για το γεγονός ότι ο Τραμπ τους έφερε όλους μαζί.

Ο Ζελένσκι ολοκλήρωσε την ομιλία του προς τον Τραμπ με τον ίδιο τρόπο, φροντίζοντας να τονίσει το μήνυμά του μέσω της επανάληψης: «Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε, που μας φιλοξενήσατε», είπε. «Σας ευχαριστώ».