Η Τουρκία έχει ξεκινήσει μια αμφιλεγόμενη καμπάνια κατά της παχυσαρκίας, με υγειονομικούς υπαλλήλους να πραγματοποιούν ελέγχους Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) σε δημόσιους χώρους. Η εκστρατεία, με τίτλο «Μάθε το Ιδανικό σου Βάρος, Ζήσε Υγιεινά», έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους πολίτες, οι οποίοι την θεωρούν προσβλητική και ανεδαφική, ειδικά σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης.
Ο υπουργός Υγείας δήλωσε ότι το 50% του πληθυσμού είναι υπέρβαροι, αλλά και ο ίδιος εντοπίστηκε ως “άνω του φυσιολογικού”. Παρά τις αντιδράσεις, η κυβέρνηση προβάλλει την καμπάνια ως εθνικό αγώνα για τη δημόσια υγεία, αν και πολλοί πολίτες την αντιλαμβάνονται ως δημόσιο εξευτελισμό.
Πιο αναλυτικά
Η νέα καμπάνια κατά της παχυσαρκίας που ξεκίνησε η Τουρκία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και επικρίσεις, με πολλούς πολίτες να τη χαρακτηρίζουν ως προσβλητική, παρεμβατική και εκτός πραγματικότητας, ιδίως εν μέσω της οικονομικής δυσχέρειας που βιώνει η χώρα.
Η εκστρατεία «Μάθε το Ιδανικό σου Βάρος, Ζήσε Υγιεινά» ξεκίνησε στις 10 Μαΐου με στόχο να εξεταστούν 10 εκατομμύρια πολίτες μέχρι τις 10 Ιουλίου.
Υγειονομικοί υπάλληλοι έχουν αναπτυχθεί στις 81 περιφέρειες της Τουρκίας, εξοπλισμένοι με ζυγαριές και μεζούρες, πραγματοποιώντας ελέγχους Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) σε πλατείες, εμπορικά κέντρα, στάσεις λεωφορείων και ακόμη και έξω από γήπεδα.
Οι πολίτες που εντοπίζονται με ΔΜΣ άνω του 25 παραπέμπονται σε κρατικά Κέντρα Οικογενειακής Υγείας και Κέντρα Υγιεινής Ζωής, όπου παρέχεται δωρεάν διατροφική υποστήριξη και παρακολούθηση.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο υπουργός Υγείας της Τουρκίας, Κεμάλ Μεμίσογλου, δήλωσε πρόσφατα σε συνέδριο νοσηλευτικής ότι «το 50% της κοινωνίας μας είναι υπέρβαρο».
Στην ίδια ομιλία προειδοποίησε: «Το να είσαι υπέρβαρος σημαίνει ότι είσαι άρρωστος, σημαίνει ότι θα αρρωστήσουμε στο μέλλον. Τα μικρά μας παιδιά είναι υπέρβαρα, η σωματική τους αντίσταση είναι υψηλή και γι’ αυτό δεν αρρωσταίνουν, αλλά όταν αρχίσουν να μεγαλώνουν, αυτό το βάρος θα μετατραπεί σε ασθένειες των αρθρώσεων και της καρδιάς».
Ωστόσο, ο ίδιος ο Μεμίσογλου δεν ξέφυγε από τη ζυγαριά στην Άγκυρα, με τους υγειονομικούς να του ανακοινώνουν ότι είναι κι αυτός «άνω του φυσιολογικού».
«Σε ποιον διαιτολόγο να πάω;», φέρεται να είπε, ενώ σε ανάρτησή του την Πέμπτη πρόσθεσε: «Αποδείχτηκε ότι είμαι λίγο πάνω. Εναπόκειται σε μένα τώρα, θα περπατάω κάθε μέρα».
Biraz fazlamız varmış. 😊
İş başa düştü, her gün yürüyeceğiz. 🚶🏽 pic.twitter.com/ZXuytWFxTh
— Prof. Dr. Kemal Memişoğlu (@drmemisoglu) May 15, 2025
Ωστόσο, τα λόγια του δεν κατεύνασαν τα επικριτικά σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σε άλλη ανάρτησή του απευθύνθηκε στους επικριτές του: «Αγαπητοί νέοι, διαβάζω αυτά που γράφετε στα social media. Είστε πολύ διασκεδαστικοί, αλλά το θέμα του υπερβολικού βάρους είναι σοβαρό».
Sevgili gençler, sosyal medyada yazdıklarınızı okuyorum.
Çok yaratıcı ve eğlencelisiniz. Ancak fazla kilo konusu ciddi. 🙂81 ilde eş zamanlı başlattığımız uygulama kapsamında ben de gönüllü olarak vücut kitle indeksimi ölçtürdüm.
Fazla kilolu kişileri Aile Sağlığı… pic.twitter.com/esXXWlBRCz
— Prof. Dr. Kemal Memişoğlu (@drmemisoglu) May 15, 2025
Μία από τις πολλές viral αντιδράσεις ήρθε από την ψυχίατρο και ακαδημαϊκό Γκιοκμπέν Χιζλί Σαγιάρ, η οποία έγραψε στο X: «Έπεσα σε σημείο ελέγχου λίπους στην πλατεία Ουσκουντάρ. Ευτυχώς, μου φώναξαν λίγο και με άφησαν να φύγω. Όπως οι οδηγοί προειδοποιούνται για ραντάρ ταχύτητας, ειδοποίησα τρεις άλλους γεματούληδες που πήγαιναν προς τα εκεί. Αλληλεγγύη, λιπαροί σύντροφοι!»
Naaan, Üsküdar Meydanı’nda şişman çevirmesine yakalandım 🤭 Biraz kınayıp saldılar neyse ki. Radar görünce birbirine selektör yapanlar gibi o yöne giden 3 şişmanı uyardım. Gün birlik günüdür şişman kardeşlerim 😂
— Gökben Hızlı Sayar🚀 (@hizlisayar) May 15, 2025
Έντονες ήταν και οι αντιδράσεις άλλων χρηστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μια γυναίκα χρήστης σχολίασε πως ο υπουργός «θα έπρεπε πρώτα να εντοπίσει τους πεινασμένους συνταξιούχους και τους εργαζόμενους με τον κατώτατο μισθό που περιφέρονται στους δρόμους» και μετά να ασχοληθεί με τους υπέρβαρους, ενώ επεσήμανε ειρωνικά ότι κάποιοι από τους υγειονομικούς που έκαναν τις μετρήσεις έδειχναν πιο υπέρβαροι από τα άτομα που εξέταζαν.
Sağlık bakanı sokaklarda aç gezen emeklileri ve asgari ücretlileri tespit etsin
Şişmanları sonra 🙄
Yalnız ölçüm yapan sağlık personeli daha şişman pic.twitter.com/04uiDoXONv— ‘Bodur& Adalet .’ (@Adalet82_82) May 13, 2025
Η εφημερίδα Evrensel σχολίασε ότι η καμπάνια ξεκίνησε την ίδια εβδομάδα που κυκλοφόρησε στην Τουρκία μια νέα έκδοση ενός ενέσιμου φαρμάκου για την απώλεια βάρους, χαρακτηρίζοντας το γεγονός «περίεργη σύμπτωση».
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός (ΠΟΥ) εκτίμησε ότι το 2023 περίπου το 30% των Τούρκων ήταν παχύσαρκοι. Ωστόσο, πολλοί ειδικοί επισημαίνουν ότι ο ΔΜΣ δεν αποτελεί επαρκές ή απολύτως ακριβές εργαλείο μέτρησης.
Ο δρ. Άρια Σάρμα, ερευνητής παχυσαρκίας στο Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα στον Καναδά, σημείωσε ότι «παρότι είναι χρήσιμος για την παρακολούθηση πληθυσμιακών τάσεων, ο ΔΜΣ έχει καλά τεκμηριωμένους περιορισμούς όταν εφαρμόζεται σε άτομα».
Για παράδειγμα, «πολλοί επαγγελματίες αθλητές κατατάσσονται ως υπέρβαροι ή παχύσαρκοι με βάση μόνο τον ΔΜΣ, λόγω της υψηλότερης μυϊκής μάζας τους».
Η Lancet Commission, αποτελούμενη από περισσότερους από 50 διεθνείς ειδικούς, πρότεινε φέτος πως η παχυσαρκία θα πρέπει να διαγιγνώσκεται μόνο όταν συνδέεται άμεσα με ασθένειες που προκαλούνται αποκλειστικά από αυτή, όπως ο διαβήτης τύπου 2.
Παρά τις αντιδράσεις, η τουρκική κυβέρνηση παρουσιάζει την καμπάνια ως έναν «εθνικό αγώνα» για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, πολλοί Τούρκοι τον βιώνουν ως δημόσιο εξευτελισμό.
