Μετά την κηδεία του πάπα Φραγκίσκου, η οποία συγκέντρωσε ηγέτες από κάθε σημείο του πλανήτη και εκατοντάδες χιλιάδες πιστούς στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου, τα βλέμματα στρέφονται τώρα στην επόμενη μεγάλη στιγμή για την Καθολική Εκκλησία: την εκλογή του νέου Ποντίφικα.

Η μυστική συνάντηση των Καρδιναλίων, το Κονκλάβιο, αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στις επόμενες ημέρες, με το Βατικανό να προετοιμάζεται πυρετωδώς.

Προετοιμασίες στο Βατικανό

Η Καπέλα Σιστίνα έκλεισε τις πόρτες της στους τουρίστες την Κυριακή, ώστε να ξεκινήσουν οι ετοιμασίες για το Κονκλάβιο.

Σύμφωνα με τις αναφορές, σήμερα, Δευτέρα (28/4), οι Καρδινάλιοι θα συνεδριάσουν για να ορίσουν την ακριβή ημερομηνία της συνόδου.

Το Κονκλάβιο μπορεί να ξεκινήσει μόνο μετά τη λήξη της 9ήμερης περιόδου πένθους, δηλαδή περίπου μεταξύ 5 και 10 Μαΐου.

Στο μεταξύ, το Βατικανό προετοιμάζει και τις τεχνικές λεπτομέρειες της διαδικασίας, όπως την εγκατάσταση της καμινάδας, μέσω της οποίας θα ανακοινώνεται το αποτέλεσμα της κάθε ψηφοφορίας: μαύρος καπνός αν δεν υπάρχει πλειοψηφία (2/3), λευκός καπνός αν εκλεγεί νέος Πάπας.

Η σημασία της Καπέλα Σιστίνα

Οι Καρδινάλιοι θα συγκεντρωθούν στη φημισμένη Καπέλα Σιστίνα, περιτριγυρισμένοι από τις τοιχογραφίες του Μιχαήλ Άγγελου και άλλων αναγεννησιακών καλλιτεχνών.

Το αριστούργημα του Μιχαήλ Άγγελου, η «Δημιουργία του Αδάμ», με την εμβληματική εικόνα του Θεού να αγγίζει τον πρώτο άνθρωπο, δεσπόζει στην οροφή της.

Η Καπέλα Σιστίνα οφείλει το όνομά της στον πάπα Σίξτο Δ’, ο οποίος επέβλεψε την κατασκευή της τον 15ο αιώνα, ενώ αργότερα ο πάπας Ιούλιος Β’ ανέθεσε στον Μιχαήλ Άγγελο να φιλοτεχνήσει το ταβάνι και τη «Δευτέρα Παρουσία».

Κατά την είσοδο τους στο Κονκλάβιο, οι Καρδινάλιοι θα ψάλουν τη Λιτανεία των Αγίων και θα δώσουν όρκο εχεμύθειας.

Μετά το κλείσιμο των διπλών θυρών της Καπέλα Σιστίνα, ο τελετάρχης της λειτουργίας θα αναφωνήσει το «Extra omnes», δηλαδή «Όλοι έξω».

Το ρευστό σκηνικό στο σώμα των Καρδιναλίων

Στο φετινό Κονκλάβιο, το σώμα των εκλεκτόρων παρουσιάζει πρωτοφανή πολυμορφία και απρόβλεπτο χαρακτήρα.

Το 80% των Καρδιναλίων που θα συμμετάσχουν έχουν οριστεί από τον ίδιο τον πάπα Φραγκίσκο τα τελευταία δώδεκα χρόνια, με 20 από αυτούς να έχουν αναδειχθεί σε Καρδινάλιους μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο.

Πολλοί δεν είχαν καν γνωριστεί μεταξύ τους πριν καταφθάσουν στη Ρώμη.

Η ανθρωπογεωγραφία έχει αλλάξει επίσης αισθητά: το ποσοστό των Ευρωπαίων Καρδιναλίων έχει μειωθεί στο 39%, ενώ 18% προέρχονται από την Ασία, 18% από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική και 12% από την υποσαχάρια Αφρική.

Ο Φραγκίσκος είχε θέσει ως προτεραιότητα να «κάνει το σώμα των Καρδιναλίων όσο το δυνατόν πιο συμπεριληπτικό», επιλέγοντας κληρικούς από μικρές καθολικές κοινότητες όπως αυτές του Ιράν, της Αλγερίας και της Μογγολίας.

Όπως σημειώνει ο Miles Pattenden, ιστορικός της Καθολικής Εκκλησίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, «Ο Φραγκίσκος ήταν πιο διατεθειμένος να προωθήσει τους ιδεολογικούς του συνοδοιπόρους, αλλά δεν διόριζε αποκλειστικά όσους φαίνονταν να συμφωνούν μαζί του. Είχε άλλες προτεραιότητες».

Συντηρητικοί και προοδευτικοί

Στο Κονκλάβιο, αναμένεται να υπάρξει έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στους συντηρητικούς και τους προοδευτικούς.

Από την πλευρά των συντηρητικών, σημαντικές φυσιογνωμίες είναι ο Ρέιμοντ Μπερκ, επίσκοπος των ΗΠΑ που στηρίζει τον Ντόναλντ Τραμπ, και ο Γερμανός Γκέρχαρντ Μύλλερ, ο οποίος προειδοποίησε πρόσφατα ότι «η εκκλησία μπορεί να διχαστεί αν δεν εκλεγεί ένας ορθόδοξος Πάπας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η «ατζέντα» του πάπα Φραγκίσκου, «με τις ευλογίες των ομοφυλόφιλων και ούτω καθεξής» και τη «χειροτονία των γυναικών», «δεν είναι τα μεγάλα ζητήματα για την ανθρωπότητα».

Στον προοδευτικό χώρο διακρίνονται ο Ζαν-Κλοντ Χολερίχ από το Λουξεμβούργο, ο Τίμοθι Ράντκλιφ από το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Μάικλ Τσέρνι από τον Καναδά.

Παρά το γεγονός ότι πολλοί επικριτές κατηγορούν τον Φραγκίσκο ότι «φόρτωσε» το σώμα των Καρδιναλίων με υποστηρικτές του, ο Pattenden υπενθυμίζει: «Ιστορικά, κανένας Πάπας δεν κατάφερε να ελέγξει την εκλογή του διαδόχου του».

«Υπάρχουν ξεκάθαροι συντηρητικοί και προοδευτικοί ανάμεσα στους Καρδιναλίους, αλλά πρόκειται για ένα φάσμα. Κάποιοι κρατούν συντηρητικές απόψεις σε ορισμένα ζητήματα και φιλελεύθερες σε άλλα, όπως η σεξουαλικότητα και η κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε.

Τα φαβορί

Περισσότεροι από 20 καρδινάλιοι έχουν χαρακτηριστεί ως «papabile», δηλαδή πιθανοί διάδοχοι, σύμφωνα με τους παρατηρητές του Βατικανού.

Ωστόσο, όπως δείχνει και η εκλογή του Φραγκίσκου το 2013, οι επικρατέστεροι σπάνια φτάνουν μέχρι το τέλος.

Σήμερα, μεταξύ των φαβορί συγκαταλέγονται ο Πιέτρο Παρολίν, κορυφαίος διπλωμάτης του Βατικανού, και ο Λουίς Αντόνιο Τάγκλε, καρδινάλιος από τις Φιλιππίνες.

Η εκλογική διαδικασία παραμένει αυστηρά μυστική, όπως επιτάσσει η παράδοση, για να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν εξωτερικές παρεμβάσεις.

Αν από την καμινάδα της Καπέλα Σιστίνα βγει μαύρος καπνός, σημαίνει ότι δεν έχει επιτευχθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία των 2/3.

Όταν τελικά εκλεγεί νέος Πάπας, λευκός καπνός θα υψωθεί στον ουρανό και οι καμπάνες του Αγίου Πέτρου θα σημάνουν το χαρμόσυνο νέο.

Με πληροφορίες από: Guardian, Associated Press, Daily Star