Το 79 μ.Χ., μια από τις πιο διαβόητες τραγωδίες της αρχαιότητας συγκλόνισε τις ακτές του Τυρρηνικού Πελάγους. Ο Βεζούβιος εξερράγη, θάβοντας την Πομπηία κάτω από τέφρα και ελαφρόπετρα, αλλά διατηρώντας τις τελευταίες στιγμές της αρχαίας ρωμαϊκής πόλης με εκπληκτική λεπτομέρεια.

Τα γύψινα εκμαγεία των θυμάτων είναι αναμφισβήτητα τα πιο διάσημα μνημεία της Πομπηίας, αλλά τα ηφαιστειακά συντρίμμια διατήρησαν επίσης ένα άλλο αποκαλυπτικό στοιχείο – υπολείμματα στάχτης από θυμιατήρια σε οικιακούς βωμούς.

Σε μια πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό Antiquity, επιστήμονες ανέλυσαν στάχτη από δύο θυμιατήρια από την Πομπηία και μια κοντινή βίλα. Οι αρχαίοι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν αυτά τα θυμιατήρια για να προσφέρουν θυσίες στο πάνθεον των θεοτήτων τους. Στο εσωτερικό, βρήκαν ίχνη που δεν προέρχονταν απλώς από ιθαγενή φυτά.

«Μπορούμε τώρα να εντοπίσουμε ποια αρώματα καίγονταν στην πραγματικότητα στις οικιακές λατρευτικές πρακτικές της Πομπηίας», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Johannes Eber, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. «Παράλληλα με τα τοπικά φυτά, βρήκαμε ίχνη εισαγόμενων ρητινών – μια ένδειξη των εκτεταμένων εμπορικών διασυνδέσεων της Πομπηίας».

Τα ευρήματα περιλαμβάνουν υπολείμματα από μια ρητίνη δέντρου που πιθανότατα προέρχεται από τροπικές αφρικανικές ή ασιατικές χώρες, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Πομπηία συμμετείχε σε ένα εκτεταμένο διεθνές εμπορικό δίκτυο.

Η μελέτη αντιπροσωπεύει την πρώτη επιστημονική διερεύνηση του περιεχομένου που καίγονταν στα ρωμαϊκά θυμιατήρια της Πομπηίας. Επίσης, σχεδόν συμπίπτει χρονικά με μια νέα μόνιμη έκθεση στο Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας, η οποία φιλοξενεί μια σημαντική ποσότητα οργανικών υπολειμμάτων, όπως ξύλινα αντικείμενα, τρόφιμα και φυτικά υπολείμματα.

«Οι μοριακές αναλύσεις δείχνουν επίσης ένα προϊόν σταφυλιού σε ένα από τα θυμιατήρια», πρόσθεσε ο Maxime Rageot, βιομοριακός αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βον στην Ελβετία. «Αυτό θα ήταν σύμφωνο με τη χρήση κρασιού σε τελετουργίες όπως απεικονίζεται στις ρωμαϊκές εικόνες και περιγράφεται σε κείμενα. Ταυτόχρονα, καταδεικνύει τη σημασία της συμπλήρωσης των αρχαιολογικών μελετών με επιστημονικές αναλύσεις».

Ίσως μια μέρα θα μπορέσουμε να μυρίσουμε το άρωμα ενός πομπηιανού οίκου – ενός αρχαίου ρωμαϊκού σπιτιού.