Πρωτοφανής ανακάλυψη στο Περού φέρνει στο φως περισσότερες από 100 άγνωστες αρχαιολογικές δομές του πολιτισμού Τσατσαπόγια, στο Γκραν Παχατέν, χάρη σε ένα διεπιστημονικό έργο του Παγκόσμιου Ταμείου Μνημείων (WMF). Οι δομές, που χρονολογούνται τουλάχιστον από τον 14ο αιώνα, αποκαλύφθηκαν μέσω προηγμένων τεχνολογιών όπως η σάρωση LiDAR, επιτρέποντας τη δημιουργία λεπτομερούς χάρτη της περιοχής χωρίς να προκληθεί ζημιά στο οικοσύστημα.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι το Γκραν Παχατέν είναι μέρος ενός ευρύτερου δικτύου προ-ισπανικών οικισμών και ανοίγουν νέες προοπτικές για την κατανόηση της πολιτιστικής κληρονομιάς των Chachapoya. Τα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν σε έκθεση στο Μουσείο Τέχνης της Λίμα.
Πιο αναλυτικά
Αυτά τα ευρήματα προστίθενται στις 26 δομές που ανακαλύφθηκαν τη δεκαετία του 1980 και είναι αποτέλεσμα ενός διεπιστημονικού έργου που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2022 και 2024 από το γραφείο του WMF στο Περού, το οποίο έχει ενσωματώσει δραστηριότητες εξερεύνησης, ανασκαφής, συντήρησης και τεκμηρίωσης χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνολογίες.
Μεταξύ των τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν ήταν η εναέρια και η επίγεια σάρωση LiDAR, η φωτογραμμετρία, η τοπογραφική καταγραφή και η τεχνομορφολογική ανάλυση — εργαλεία που για πρώτη φορά επέτρεψαν τη δημιουργία ενός εξαιρετικά λεπτομερούς χάρτη ολόκληρου του συμπλέγματος και αποκάλυψαν μια δομή σχεδιασμού πιο σύνθετη από ό,τι ήταν γνωστό προηγουμένως, όλα χωρίς να προκαλέσουν καμία ζημιά στο οικοσύστημα ή στις ευαίσθητες αρχαιολογικές δομές του χώρου.
Ο πολιτισμός Chachapoya , ή αλλιώς όπως ονομάζονται “Οι άνθρωποι του δάσους στο σύννεφο” άκμασε μεταξύ 7ου και 16ου αιώνα στις ανατολικές πλαγιές των Περουβιανών Άνδεων σε υψόμετρα που κυμαίνονταν από 2.000 έως 3.000 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η αρχιτεκτονική τους κληρονομιά περιλαμβάνει κυκλικά κτίρια, τελετουργικές πλατφόρμες, γεωμετρικές ζωφόρους και διακοσμημένους τάφους σε γκρεμούς. Αρχικά αντιστάθηκαν στην επέκταση της Αυτοκρατορίας των Ίνκας, αλλά τελικά ενσωματώθηκαν σε αυτήν προς τα τέλη του 15ου αιώνα, λίγο πριν την άφιξη των Ισπανών.
Το Γκραν Παχατέν ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1960 και έκτοτε θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά απομεινάρια του πολιτισμού Τσατσαπόγια. Είναι ένα συγκρότημα που περιλαμβάνει τελετουργικά κτίρια πλούσια διακοσμημένα με πέτρινα ψηφιδωτά, ανάγλυφες ανθρώπινες φιγούρες και ζωφόρους που κυριαρχούν οπτικά στη γύρω ζούγκλα. Ωστόσο, λόγω της πυκνότητας του φυλλώματος και της ευθραυστότητας του οικοσυστήματος, μεγάλο μέρος της έκτασής του παρέμεινε κρυφό μέχρι τώρα και η λειτουργία, η χρονολογία και η κλίμακά του ήταν ακόμη άγνωστες.
Τώρα, οι ερευνητές του WMF μπόρεσαν να ανακαλύψουν και να παρατηρήσουν για πρώτη φορά τι βρίσκεται κάτω από την κάλυψη της βλάστησης χωρίς να επέμβουν φυσικά στο περιβάλλον – μια πρόοδος που τους επέτρεψε να ανακατασκευάσουν τη χωρική διάταξη του χώρου και τη σχέση του με το φυσικό περιβάλλον και με άλλους οικισμούς στην περιοχή. Αυτή η ανακάλυψη διευρύνει ριζικά την κατανόησή μας για το Gran Pajatén και εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο του στον κόσμο των Chachapoya , δήλωσε ο Juan Pablo de la Puente Brunke, Εκτελεστικός Διευθυντής του WMF στο Περού. Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν τώρα ότι αυτό δεν είναι ένα απομονωμένο συγκρότημα, αλλά μέρος ενός δικτύου προ-ισπανικών οικισμών από διαφορετικές περιόδους.
Σύμφωνα με πρόσφατες αρχαιολογικές μελέτες, η κατοίκηση του Gran Pajatén από τους Chachapoya χρονολογείται τουλάχιστον από τον 14ο αιώνα , αν και η στρωματογραφική ανάλυση των εδαφών υποδηλώνει πιθανή παλαιότερη χρήση του χώρου. Έχουν επίσης καταγραφεί προ-ισπανικές διαδρομές που συνδέουν το Gran Pajatén με άλλα κέντρα όπως η La Playa, η Papayas και το Los Pinchudos – στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ήταν μέρος ενός ιεραρχικού και καλά συνδεδεμένου εδαφικού δικτύου.
Η ομάδα του WMF πραγματοποίησε επίσης επεμβάσεις συντήρησης σε μία από τις σημαντικότερες κατασκευές του συγκροτήματος. Αυτές οι προσπάθειες περιελάμβαναν ελεγχόμενη απομάκρυνση βλάστησης, φυσική σταθεροποίηση τοίχων, πλήρωση αρμών, ενίσχυση κλιμακοστασίων και λίθινων ανάγλυφων, καθώς και μερική ανακατασκευή ενός περιμετρικού τοίχου. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικά διαμορφωμένο μείγμα αργίλου για την εδραίωση των στοιχείων χωρίς να διακυβεύεται η αυθεντικότητά τους. «Αυτό το έργο αποτελεί μια πρωτοποριακή παρέμβαση που θα χρησιμεύσει ως πρότυπο για μελλοντικές δράσεις διατήρησης στην περιοχή », δήλωσε ο Δρ. Ricardo Morales Gamarra, επικεφαλής του τμήματος διατήρησης του έργου.
Λόγω της τοποθεσίας του σε μια εξαιρετικά εύθραυστη οικολογική ζώνη, η τουριστική πρόσβαση στο Gran Pajatén και σε άλλες τοποθεσίες στο Εθνικό Πάρκο Río Abiseo είναι περιορισμένη. Τα αποτελέσματα του έργου θα παρουσιαστούν στο κοινό μέσω μιας δωρεάν έκθεσης στο Μουσείο Τέχνης της Λίμα (MALI), η οποία θα είναι ανοιχτή από τις 21 Μαΐου έως τις 18 Ιουνίου, η οποία θα επιτρέψει στους επισκέπτες να εξερευνήσουν τον πολιτισμό Chachapoya και να μάθουν σε βάθος για τα πρόσφατα ευρήματα μέσω καθηλωτικών οπτικών και αφηγηματικών πόρων που αντικατοπτρίζουν τόσο τον πολιτιστικό πλούτο του χώρου όσο και την τεχνική πολυπλοκότητα του έργου που εκτελείται.
«Αυτό που κάνει αυτή τη στιγμή τόσο σημαντική δεν είναι μόνο το μέγεθος αυτού που ανακαλύφθηκε, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο το πετύχαμε», δήλωσε η Bénédicte de Montlaur, Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος του Παγκόσμιου Ταμείου Μνημείων. « Χάρη στην προηγμένη τεχνολογία, η ομάδα μας μπόρεσε να δημιουργήσει εξαιρετική οπτική και επιστημονική τεκμηρίωση που ζωντανεύει το Gran Pajatén — και το κάνει αυτό χωρίς να θέτει σε κίνδυνο το περιβάλλον του. Παρόλο που ο χώρος παραμένει απρόσιτος για τους περισσότερους, αυτά τα εργαλεία θα μας επιτρέψουν να μοιραστούμε τις ιστορίες του ευρέως και με σεβασμό».
Δείτε ΦΩΤΟ ΕΔΩ
