Τον αντίκτυπο της κρίσης στη Μέση Ανατολή στον παγκόσμιο τουρισμό, αποκαλύπτει μελέτη του Freetour.com. Εντοπίζει σημαντικές μεταβολές στη ζήτηση ταξιδιών, τη συμπεριφορά κράτησης και τις προτιμήσεις προορισμού.

Οπως διαπιστώνεται, η κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή πυροδότησε μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές διαταραχές στον παγκόσμιο τουρισμό από την πανδημία COVID-19.

Το κλείσιμο του εναέριου χώρου πάνω από το Ιράν, το Ιράκ, το Ισραήλ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και τη Συρία είχε ως αποτέλεσμα περισσότερες από 11.000 ακυρώσεις πτήσεων, επηρεάζοντας πάνω από ένα εκατομμύριο επιβάτες.

Σημαντικοί κόμβοι στις Χώρες του Κόλπου (GCC), όπως τα αεροδρόμια του Ντουμπάι και της Ντόχα, υπέστησαν σοβαρές διαταραχές, επηρεάζοντας το μοντέλο ενδιάμεσων στάσεων που συνδέει τα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αυστραλίας.

Καθώς ο εναέριος χώρος της Ρωσίας παραμένει κλειστός για τους δυτικούς αερομεταφορείς, οι επιλογές αναδρομολόγησης έχουν περιοριστεί.

Ταυτόχρονα, οι τιμές των καυσίμων αεριωθούμενων αυξήθηκαν στα 1.259,75 δολάρια ανά μετρικό τόνο, οδηγώντας σε άνοδο τις τιμές των εισιτηρίων σε διαδρομές μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, καθώς και μεταξύ Αυστραλίας και Ευρώπης.

Η μελέτη σημειώνει ότι ο πληθωρισμός που σχετίζεται με την ενέργεια επηρεάζει τους ταξιδιωτικούς προϋπολογισμούς.
Οι διαταραχές στο Στενό Ορμούζ και τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη εγείρουν ανησυχίες για υψηλότερο πληθωρισμό και την πιθανότητα ύφεσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Ως αποτέλεσμα, οι τουρίστες προσαρμόζουν την συμπεριφορά τους σε δαπάνες. Πλέον είναι πιο προσεκτικοί με τα διακριτικά έξοδα, ενώ συνεχίζουν να ταξιδεύουν.

Τι δείχνουν οι προβλέψεις για τις διεθνείς αφίξεις σε Μέση Ανατολή

• Η τουριστική ζήτηση στη Μέση Ανατολή, εκτιμάται ότι θα μειωθεί σημαντικά. Το 2025 η περιοχή δέχθηκε περίπου 100 εκατομμύρια διεθνείς επισκέπτες, με τον τουρισμό να αντιπροσωπεύει το 6.7% του περιφερειακού ΑΕΠ.
• Οι πρώτες προβλέψεις δείχνουν ότι οι διεθνείς αφίξεις θα μπορούσαν να μειωθούν περίπου 11% εάν η σύγκρουση σταθεροποιηθεί γρήγορα, φτάνοντας έως και 27% σε ένα σενάριο παρατεταμένης σύγκρουσης. Αυτό θα αντιπροσώπευε εκτιμώμενες απώλειες εσόδων μεταξύ 34 και 56 δις δολαρίων.
• Χώρες όπως η Αίγυπτος, η Τουρκία και η Ιορδανία έχουν ήδη καταγράψει μαζικές ακυρώσεις λόγω ανησυχιών για την εγγύτητα με τη σύγκρουση.
  Οι ιστορικές τάσεις υποδηλώνουν ότι η ανάκαμψη στην περιοχή ενδέχεται να μην ξεκινήσει πριν από τα μέσα του 2028.

Κερδισμένη η Δυτική Ευρώπη

Ταυτόχρονα, η Δυτική Ευρώπη αναδεικνύεται ως ο κύριος ωφελούμενος της ανακατευθυνόμενης ζήτησης.

Πόλεις σε Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο δέχονται αυξημένο αριθμό ταξιδιωτών από Βόρεια Αμερική, Αυστραλία και Βόρεια Ευρώπη.

Οι υψηλότερες τιμές αεροπορικών εισιτηρίων στις διαδρομές Ασίας ενθαρρύνουν τους ταξιδιώτες να επιλέγουν ευρωπαϊκούς προορισμούς αντί για εναλλακτικές λύσεις μακρινών αποστάσεων.

Διαρθρωτικές αλλαγές στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών

• Τα μέσα παράθυρα κράτησης έχουν μειωθεί από περίπου 90-100 ημέρες σε 20 έως 45 ημέρες.
• Το 27% των κρατήσεων πραγματοποιείται πλέον εντός μίας εβδομάδας από το ταξίδι.
• Οι ταξιδιώτες δίνουν ολοένα και μεγαλύτερη προτεραιότητα σε ευέλικτα δρομολόγια και σε προϊόντα κράτησης με αλλαγές χωρίς κυρώσεις.
• Ενώ οι δαπάνες για ψώνια έχουν μειωθεί, αυτές για φαγητό, ποτά και τοπικές εμπειρίες παραμένουν προτεραιότητα.

Πού δίνουν προετραιότητα οι τουρίστες

Η ευελιξία είναι κεντρικός παράγοντας στις αποφάσεις αγοράς. Ταξιδιωτικά προϊόντα με  κυρώσεις τροποποίησης καταγράφουν υψηλότερο ποσοστό εγκατάλειψης κρατήσεων.

• Οι περιηγήσεις με τα πόδια γνωρίζουν επίσης ανάπτυξη. Συγκεντρωμένες κυρίως σε πόλεις της Δυτικής Ευρώπης, ευθυγραμμίζονται με τις τρέχουσες προτιμήσεις των τουριστών. Προσφέρουν μηδενική προκαταβολική οικονομική δέσμευση, διαθεσιμότητα την ίδια ημέρα και μοντέλα τιμολόγησης «πληρώστε όσο θέλετε».
• Οι μακροπρόθεσμες τάσεις υποστηρίζουν επίσης αυτό το τμήμα, καθώς οι Millennials και η Gen Z δίνουν ολοένα και μεγαλύτερη προτεραιότητα στις εμπειρίες τοπικής ξενάγησης στις πόλεις.
• Η αυξημένη υπερτοπική αναζήτηση σε κινητές συσκευές συμβάλλει επίσης στην άνοδο σε κρατήσεις την ίδια ημέρα.

Τα δύο πιθανά σενάρια για την επόμενη περίοδο

• Στο πρώτο σενάριο πρώιμης σταθεροποίησης, ο εναέριος χώρος του Κόλπου ανοίγει ξανά μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2026, οι τιμές του πετρελαίου μειώνονται μεταξύ 70 και 80 δολαρίων ανά βαρέλι και ο τουρισμός στην Ευρώπη συνεχίζει να επωφελείται από την ανακατευθυνόμενη ζήτηση.
• Σε δεύτερο σενάριο παρατεταμένης σύγκρουσης, οι τιμές του πετρελαίου άνω των 100 δολαρίων ανά βαρέλι κάνουν τα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων σημαντικά πιο ακριβά, ενισχύοντας τα περιφερειακά πρότυπα ταξιδιών στην Ευρώπη, όπου τρένα και οι low cost αεροπορικές εταιρείες διαδραματίζουν μεγαλύτερο ρόλο.

Και στα δύο σενάρια, η μελέτη δείχνει οι πόλεις της Δυτικής Ευρώπης αναμένεται να παραμείνουν μεταξύ των κύριων παγκόσμιων τουριστικών προορισμών το 2026, με τη ζήτηση ταξιδιών να μετατοπίζεται γεωγραφικά αντί να μειώνεται.