Κλιμακώνει την ένταση στο Αιγαίο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επαναφέροντας εμφατικά στο προσκήνιο το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Τις προηγούμενες ημέρες η Τουρκία προχώρησε σε νέες προκλήσεις εναντίον της χώρας μας σε περισσότερα πεδία, με όλες τις ενέργειες να έχουν ως κοινή συνισταμένη το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα φανταστικά σύνορα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Ολες αυτές οι κινήσεις συνέπεσαν με την επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Ελλάδα, την οποία οι Τούρκοι αντιλαμβάνονται ως «εχθρική πράξη», αλλά και με την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στην Τρίπολη της Λιβύης, για μια συνάντηση στο επίκεντρο της οποίας βρίσκονται οι συνομιλίες για οριοθέτηση ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα και στη χώρα της Αφρικής.
Των Π. ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ, ΧΡ. ΜΑΖΑΝΙΤΗ – ΠΗΓΗ: Realnews
Η σοβαρότερη πρόκληση, επειδή ακριβώς εκδηλώθηκε επί του πεδίου, ήταν η παρενόχληση ολλανδικού πλοίου από τουρκική φρεγάτα στα διεθνή ύδατα νοτίως της Κρήτης. Συγκεκριμένα, τη Μεγάλη Πέμπτη (9/4/2026), το ολλανδικό πλοίο «Maasvliet» εκτελούσε εργασίες συντήρησης υπάρχοντος καλωδίου, όταν στην περιοχή εμφανίστηκε η τουρκική φρεγάτα «Goksu» και ειδοποίησε το πλήρωμα μέσω ασυρμάτου ότι για τις εργασίες απαιτείται τουρκική άδεια, επικαλούμενη το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η απάντηση της ολλανδικής πλευράς ήταν ότι δραστηριοποιείται στην περιοχή βάσει αδειών που είχαν ληφθεί εγκαίρως από την Ελλάδα και την Αίγυπτο, με την προβλεπόμενη διαδικασία.
Το δεύτερο, εξίσου σοβαρό περιστατικό ήταν η επίθεση την οποία εξαπέλυσε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών στη χώρα μας με αφορμή τη δημοσιοποίηση στην επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Διεύθυνσης Ελέγχου Αλιείας χαρτών και ρυθμίσεων για τον περιορισμό της αλιείας στα θαλάσσια πάρκα. Σύμφωνα με την Αγκυρα, οι χάρτες αυτοί αφορούν περιοχές «όπου η Ελλάδα δεν έχει καμία αρμοδιότητα». Στην ανακοίνωσή του, μάλιστα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένοι χάρτες χαράσσουν «φανταστικά θαλάσσια σύνορα» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, παραβιάζοντας τουρκικές θαλάσσιες ζώνες ευθύνης σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο. Η Αγκυρα δηλώνει ότι οι χάρτες αυτοί «δεν έχουν καμία ισχύ» και ότι οι περιορισμοί στην αλιεία, που επιχειρεί να επιβάλει η Ελλάδα σε διεθνή ύδατα, είναι άκυροι από τουρκικής πλευράς. Μάλιστα, κατηγορεί την Αθήνα ότι επιχειρεί, μέσω των χαρτών αλιείας, να εδραιώσει de facto θαλάσσιες διεκδικήσεις σε περιοχές όπου δεν υπάρχει συμφωνημένη οριοθέτηση.
Ραγδαία αύξηση
Τρίτο ζήτημα που δείχνει πως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε επιδείνωση είναι η ραγδαία αύξηση των παραβιάσεων από την τουρκική πολεμική αεροπορία στον ελληνικό εναέριο χώρο. Στην Αθήνα έχουν λάβει τα μηνύματα, αντιδρούν όμως ψύχραιμα: «Καταλαβαίνουμε ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχει μια όξυνση από την πλευρά της Τουρκίας, η οποία θα λέγαμε ότι δεν λειτουργεί εποικοδομητικά. Η Ελλάδα, όμως, θα εξακολουθεί να εργάζεται για ηρεμία, σχέσεις καλής γειτονίας και περιφερειακής σταθερότητας», δήλωσε η εκπρόσωπος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού. Οπως το έθεσε την Πέμπτη ανώτατη διπλωματική πηγή, «εμείς έχουμε μια συγκεκριμένη πολιτική. Εχουμε βάλει στο τραπέζι τα επιχειρήματά μας. Εχουμε τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό απέναντι στο ανυπόστατο θεώρημα της “Γαλάζιας Πατρίδας”, έχουμε τα θαλάσσια πάρκα έναντι της θεωρίας των γκρίζων ζωνών, έχουμε τη Chevron και τη Λιβύη έναντι του ανυπόστατου τουρκολιβυκού μνημονίου».
Η προγραμματισμένη, για σήμερα, επίσκεψη του Γ. Γεραπετρίτη στη Λιβύη ήδη αποτελεί μια πηγή εκνευρισμού για τους Τούρκους, αφού στην ατζέντα βρίσκεται κυρίως το θέμα της οριοθέτησης ΑΟΖ ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο υπουργός Εξωτερικών θα συναντηθεί με τον Λίβυο πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά και με τον ομόλογό του, ενώ θα συζητήσουν και για το πώς θα συνεχιστούν οι τεχνικές συνομιλίες σχετικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών, «θα τεθεί κατά την επίσκεψη το χρονοδιάγραμμα του επόμενου γύρου των τεχνικών συνομιλιών, ο οποίος θα λάβει χώρα στην Τρίπολη». Οι σχέσεις που αναπτύσσει η Ελλάδα με τη Λιβύη προκαλούν εκνευρισμό στους Τούρκους, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν η ελληνική κυβέρνηση έχει εξαιρετικές σχέσεις με τον σύμβουλο του Ντόναλντ Τραμπ, Μάσαντ Μπούλος, έναν άνθρωπο με ιδιαίτερη επιρροή στη Λιβύη, τον οποίον έχουν συναντήσει τόσο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Γ. Γεραπετρίτης.
Φυσικά οι Τούρκοι, που θεωρούσαν ότι λόγω της προσωπικής σχέσης του Ερντογάν με τον Τραμπ θα είχαν μια ιδιαίτερα ευνοϊκή μεταχείριση από τη νέα αμερικανική διοίκηση, δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένοι με το εγκώμιο που έπλεξε για την Ελλάδα και τον Κυριάκο Μητσοτάκη ο Αμερικανός Πρόεδρος στο Οβάλ Γραφείο την Πέμπτη. «Η Ελλάδα έχει υπάρξει πολύ υποστηρικτική για τις ΗΠΑ. Είναι φανταστική χώρα και ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι φανταστικός τύπος. Μας έχει βοηθήσει σε πολλά, καταλαβαίνει την κρισιμότητα της κατάστασης», είπε ο Ντ. Τραμπ. Επιπλέον, η συνάντηση του Εμ. Μακρόν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Αθήνα «διαβάζεται» από την Τουρκία με όρους ισχύος, αποτροπής και περιφερειακών ισορροπιών. Στα τουρκικά ΜΜΕ η επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου αντιμετωπίζεται ως κρίκος μιας ευρύτερης στρατηγικής σύμπλευσης Ελλάδας και Γαλλίας, με άμεση αντανάκλαση στο Αιγαίο, στην ανατολική Μεσόγειο, στην Κύπρο και στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Αν οι δηλώσεις Τραμπ προκαλούν εκνευρισμό στους Τούρκους, η σχέση της Ελλάδας με τη Γαλλία και η επίσκεψη Μακρόν τον επιτείνει. Στην Αγκυρα βλέπουν την ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας του 2021 μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας ως απειλή, ως μια πρωτοβουλία της Αθήνας και του Παρισιού να χτίσουν ένα πλαίσιο αποτροπής. Μάλιστα, καθεστωτικοί ιστότοποι, όπως το Haber7, παρουσιάζουν τη γαλλική στήριξη προς την Ελλάδα ως επιλογή πλευράς από το Παρίσι στην ανατολική Μεσόγειο και συνδέουν την ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας του 2021 με το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής έντασης. Το Haber7 υποστηρίζει ότι με τη συμφωνία η Γαλλία στηρίζει την Ελλάδα εναντίον της Τουρκίας.
Διπλασιάστηκαν οι παραβιάσεις!
Η Αγκυρα έστειλε ακόμα και οπλισμένα F-16 στην περιοχή ανάμεσα σε Λέσβο και Χίο
Στις 15 Απριλίου μία τετράδα τουρκικών F-16, εκ των οποίων τα δύο οπλισμένα, εισέβαλαν στον Εθνικό Εναέριο Χώρο μεταξύ Χίου και Λέσβου. Ηταν μεσημέρι όταν οι Τούρκοι αποφάσισαν να ανεβάσουν ακόμη πιο ψηλά το επίπεδο των προκλήσεων, προχωρώντας σε στοχευμένη παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι παρά την πολιτική των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο, που υπήρξε το προηγούμενο διάστημα, η Αγκυρα δεν έχει εγκαταλείψει τις επιδιώξεις της, όπως αυτές έχουν καταγραφεί στο ανυπόστατο, αλυτρωτικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η Ελλάδα απάντησε ακαριαία με την απογείωση έξι οπλισμένων μαχητικών από τις σμηναρχίες ετοιμότητας (Readiness) σε Σκύρο και Λήμνο, προχωρώντας σε αερομαχίες με τα τουρκικά F-16. Η εναέρια εισβολή της Τουρκίας στον Εθνικό Εναέριο Χώρο ήταν η εμφατική αποτύπωση της νέας πραγματικότητας που διαμορφώνεται με συνταγή από τα παλιά.
Από την αρχή του 2026 μέχρι και τις 23 Απριλίου, η Τουρκία έχει προχωρήσει σε συνολικά 143 εναέριες παραβιάσεις, ενώ τουλάχιστον σε τρεις περιπτώσεις συμμετείχαν οπλισμένα τουρκικά μαχητικά F-16. Μάλιστα, στις 6 Απριλίου καταγράφηκε ημερήσιο ρεκόρ παραβιάσεων (με το κοντέρ να σταματά στις 15) από δύο κατασκοπευτικά τύπου CN-235 και ATR-72 καθώς και από ένα drone Akinci. Η Τουρκία με τα κατασκοπευτικά αεροσκάφη καταγράφει τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου. Παράλληλα, τα drone-uav προσπαθούν να επιβάλουν ως κανονικότητα της παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας εντός FIR Αθηνών καθώς και τις παραβιάσεις Εθνικού Εναέριου Χώρου, ιδίως στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, νότια της Ρόδου και νότια της Καρπάθου.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της κατακόρυφης ανόδου της τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο, πρέπει να τονιστεί ότι σε σχέση με πέρυσι οι παραβιάσεις έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, καθώς το αντίστοιχο διάστημα του 2025 τουρκικά αεροσκάφη είχαν παραβιάσει 72 φορές τον Εθνικό Εναέριο Χώρο. Αντίστοιχα, το 2024, που χρησιμοποιείται ως έτος βάσης, είχε καταγραφεί το απόλυτο «μηδέν».
Μέσο πίεσης
Η Αγκυρα χρησιμοποιεί την αεροπορική της δραστηριότητα στο Αιγαίο ως μέσο πίεσης και «υπενθύμισης» των διεκδικήσεών της, ιδιαίτερα καθώς το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» τίθεται υπό αμφισβήτηση από τις κοινές ενεργειακές και αμυντικές πρωτοβουλίες των τριών κρατών. Η ρητορική της Τουρκίας το 2026 έχει λάβει έναν ιδιαίτερα επιθετικό χαρακτήρα, με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, να χαρακτηρίζει ανοιχτά τη συμμαχία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ ως ένα «αντι-ισλαμικό μέτωπο» που υποστηρίζεται από συγκεκριμένες στρατιωτικές δομές. Η τουρκική ηγεσία υποστηρίζει ότι η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που έχει προχωρήσει σε τόσο στενή στρατιωτική σύμπραξη με το Ισραήλ, γεγονός που η Αγκυρα ερμηνεύει ως προσπάθεια περικύκλωσής της και περιορισμού της επιρροής της στην ανατολική Μεσόγειο.
Στην πράξη, οι παραβιάσεις από τουρκικά μαχητικά F-16 και μη επανδρωμένα αεροσκάφη λειτουργούν ως «απάντηση» στις κοινές αεροναυτικές ασκήσεις της τριμερούς συμμαχίας, που διεξάγονται εντός του 2026. Η Τουρκία θεωρεί ότι το Ισραήλ αποτελεί πλέον τη βασική απειλή για την εθνική της ασφάλεια και, συνδέοντας την ελληνική αμυντική πολιτική με την ισραηλινή στρατηγική, χρησιμοποιεί το Αιγαίο ως πεδίο προβολής ισχύος. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να καταδείξει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ενεργειακής ή στρατιωτικής απομόνωσής της θα έχει ως τίμημα την αποσταθεροποίηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και την αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο.
Ανώτατες διπλωματικές πηγές, οι οποίες ερωτήθηκαν από τη Realnews την Πέμπτη, τόνισαν ότι «εμείς θα κάνουμε την εθνική μας πολιτική επί τη βάσει του εθνικού συμφέροντος. Τις συμμαχίες μας δεν θα τις περνάμε από την έγκριση κανενός».
Αναζητεί ρόλο
Η Τουρκία βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αδιέξοδο προσπαθώντας να αποκτήσει ρόλο για την επόμενη ημέρα, έχοντας παράλληλα εγκλωβιστεί στις επιλογές της. Ανάμεσα σε αυτές είναι και ο σφιχτός εναγκαλισμός με τη Ρωσία, με την οποία έχει μια πολυεπίπεδη συνεργασία. Οι Ρώσοι κατασκευάζουν το πρώτο πυρηνικό εργοστάσιο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη γειτονική χώρα. Οι ίδιοι έχουν προμηθεύσει την Αγκυρα με πυραύλους S-400, ενώ φροντίζουν να διευκολύνουν την Τουρκία σε κάθε τομέα.
Ομως, το υπουργείο Αμυνας της Ρωσίας ισχυρίστηκε ότι δύο εταιρείες αμυντικής βιομηχανίας από την Τουρκία προμηθεύουν εξαρτήματα στα UAV Bayraktar της Ουκρανίας και δημοσιοποίησε τις διευθύνσεις τους, ενώ ο αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Ντιμίτρι Μεντβέντεφ, δήλωσε ότι οι εν λόγω εταιρείες αποτελούν δυνητικό στόχο επίθεσης. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, ο οποίος συμμετείχε στο Διπλωματικό Φόρουμ της Αττάλειας, έθεσε το θέμα των τουρκικών Bayraktar, αναφέροντας: «Ο Θεός ήταν υπομονετικός και είπε ότι πρέπει να είμαστε και εμείς υπομονετικοί, αλλά μερικές φορές η υπομονή μας εξαντλείται και είναι καλό να μην καταλάβει κανείς πού βρίσκεται η κόκκινη γραμμή σου».
